Câu 1

Đoạn thơ trong “Phía sau làng” của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi niềm hoài niệm xen lẫn xót xa trước sự đổi thay của làng quê. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” như một hành trình trở về ký ức, nhưng dấu chân bạn bè đã rời làng khiến không gian trở nên trống vắng. Những câu thơ tiếp theo phản ánh thực trạng: đất chật, người đông, cuộc sống mưu sinh khó khăn khiến người trẻ phải tha hương. Sự biến mất của những nét đẹp truyền thống như hát dân ca, mái tóc dài hay lũy tre làng càng làm nổi bật nỗi tiếc nuối về một quê hương đã đổi thay. Đặc biệt, câu thơ “mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no” mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện nỗi nhọc nhằn, bấp bênh của người nông dân. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng thể thơ tự do, giọng điệu trầm buồn, kết hợp hình ảnh giản dị mà giàu sức gợi, cùng biện pháp đối lập giữa quá khứ và hiện tại. Qua đó, đoạn thơ không chỉ thể hiện tình yêu quê hương mà còn gửi gắm nỗi trăn trở trước sự biến đổi của làng quê trong đời sống hiện đại.

Câu 2

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể tách rời của con người, đặc biệt là giới trẻ. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đã đưa các nền tảng như Facebook, TikTok hay Instagram trở thành những không gian giao tiếp quen thuộc. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, mạng xã hội cũng đặt ra không ít vấn đề cần suy ngẫm.

Trước hết, không thể phủ nhận vai trò tích cực của mạng xã hội trong việc kết nối con người. Chỉ với một thiết bị có kết nối internet, chúng ta có thể dễ dàng trò chuyện, chia sẻ và giữ liên lạc với bạn bè, người thân dù ở bất cứ đâu. Mạng xã hội còn là nguồn cung cấp thông tin nhanh chóng, đa dạng, giúp con người cập nhật tin tức, học hỏi kiến thức và mở rộng hiểu biết. Trong lĩnh vực học tập và công việc, nhiều người tận dụng mạng xã hội để học trực tuyến, quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu cá nhân và tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp. Nhờ đó, mạng xã hội đã góp phần làm cho cuộc sống trở nên tiện lợi và năng động hơn.

Tuy nhiên, mặt trái của mạng xã hội cũng rất đáng lo ngại. Trước hết là tình trạng lạm dụng, nghiện mạng xã hội khiến nhiều người dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo mà xao nhãng học tập, công việc và các mối quan hệ thực tế. Không ít người rơi vào trạng thái phụ thuộc, luôn bị cuốn vào việc lướt tin, xem video mà không kiểm soát được thời gian. Bên cạnh đó, thông tin trên mạng xã hội không phải lúc nào cũng chính xác; tin giả, tin sai lệch lan truyền nhanh chóng có thể gây hoang mang dư luận và ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức của người dùng. Ngoài ra, hiện tượng “sống ảo”, chạy theo lượt thích, lượt xem khiến một bộ phận giới trẻ đánh mất giá trị bản thân, thậm chí có những hành vi lệch chuẩn chỉ để gây chú ý.

Không chỉ vậy, mạng xã hội còn tác động đến tâm lí con người. Việc so sánh bản thân với hình ảnh hào nhoáng của người khác dễ khiến nhiều người cảm thấy tự ti, áp lực, thậm chí dẫn đến căng thẳng và lo âu. Những bình luận tiêu cực, hành vi công kích trên mạng cũng có thể gây tổn thương tinh thần nghiêm trọng. Vì thế, nếu không biết sử dụng đúng cách, mạng xã hội có thể trở thành “con dao hai lưỡi”.

Trước thực tế đó, mỗi người cần có ý thức sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và có trách nhiệm. Cần biết chọn lọc thông tin, kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ, đồng thời kiểm soát thời gian sử dụng hợp lí. Quan trọng hơn, mỗi cá nhân cần cân bằng giữa đời sống thực và thế giới ảo, dành thời gian cho gia đình, bạn bè và những giá trị thực tế. Nhà trường và gia đình cũng cần định hướng, giáo dục để giới trẻ nhận thức đúng về vai trò của mạng xã hội.

Tóm lại, mạng xã hội là một thành tựu của thời đại công nghệ, mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn không ít hệ lụy. Điều quan trọng không nằm ở bản thân mạng xã hội, mà ở cách con người sử dụng nó. Khi biết làm chủ bản thân, chúng ta hoàn toàn có thể biến mạng xã hội thành công cụ hữu ích, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống thay vì để nó chi phối mình.

Câu 1.
Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ:
xanh, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư.

Câu 3.
Đoạn thơ cho thấy:
Hạnh phúc đôi khi giản dị như một “quả thơm” – không ồn ào, phô trương mà âm thầm, nhẹ nhàng lan tỏa. Nó mang lại cảm giác dễ chịu, ngọt ngào trong những khoảnh khắc bình yên của cuộc sống.

Câu 4.
Biện pháp tu từ so sánh “hạnh phúc như sông vô tư trôi về biển cả” có tác dụng:

• Làm nổi bật đặc điểm của hạnh phúc: tự nhiên, thanh thản, không toan tính.
• Gợi cảm giác hạnh phúc là dòng chảy nhẹ nhàng, không bị ràng buộc bởi chuyện “đầy vơi”.
• Tăng tính hình ảnh, giúp ý thơ trở nên sâu sắc và giàu sức gợi.

Câu 5.
Quan niệm về hạnh phúc của tác giả:

• Hạnh phúc không phải điều lớn lao, mà hiện diện trong những điều rất bình dị của cuộc sống.
• Đó là cảm giác tự nhiên, an nhiên, không toan tính, biết tận hưởng những gì đang có.
• Hạnh phúc đến từ sự giản đơn, lặng lẽ và vô tư trong tâm hồn.