Câu 1. (2 điểm)

     Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm "Có tiền là có tất cả". 

Bài làm

"Tiền bạc có thể mua được một chiếc giường đắt tiền nhưng không mua được giấc ngủ ngon, mua được đồng hồ sang trọng nhưng không mua được thời gian đã mất". Đúng vậy thế nhưng con người ta trong xã hội hiện đại lại sống với tư tưởng "có tiền là có tất cả". Thực tế tiền bạc chỉ đáp ứng nhu cầu vật chất nhưng hoàn toàn không thể thay thế cho tình yêu và các giá trị tinh thần khác. Quan niệm “có tiền là có tất cả” là suy nghĩ cho rằng tiền bạc giữ vai trò tối cao trong đời sống, có thể thay thế và chi phối mọi giá trị khác của con người. Theo cách hiểu này, tiền được xem như thước đo duy nhất của thành công và hạnh phúc, còn những giá trị tinh thần như tình yêu, nhân cách, lòng tin hay sự tôn trọng bị xem là thứ yếu. Đây là lối nghĩ lệch lạc vì đã đề cao vật chất một cách cực đoan, dễ khiến con người đánh mất những giá trị bền vững của cuộc sống. Khi đồng tiền bị xem như thước đo duy nhất của giá trị sống, con người rất dễ rơi vào những hệ lụy đáng lo ngại. Với bản thân mỗi người, lối nghĩ “có tiền là có tất cả” khiến ta chạy theo vật chất, sẵn sàng đánh đổi nhân cách để đạt được lợi ích trước mắt và dần đánh mất sự bình yên trong tâm hồn. Trong gia đình, tiền bạc trở thành rào cản vô hình làm phai nhạt yêu thương, khiến các mối quan hệ trở nên lạnh lẽo và hạnh phúc khó bền vững. Không dừng lại ở đó, khi quan niệm này lan rộng trong xã hội, những giá trị đạo đức bị xem nhẹ, con người đánh giá nhau bằng vật chất, từ đó nảy sinh lối sống thực dụng và nhiều hành vi tiêu cực. Khi từ bỏ được suy nghĩ “có tiền là có tất cả”, con người sẽ tìm lại sự cân bằng và ý nghĩa thực sự của cuộc sống. Bản thân mỗi người biết trân trọng giá trị lao động, sống đúng với khả năng và giữ gìn nhân cách, từ đó có được sự thanh thản và tự tin. Bên cạnh đó tình yêu thương, sự thấu hiểu và sẻ chia rong gia đình cũng được nâng cao, giúp các mối quan hệ trở nên gắn bó và bền chặt hơn. Không những vậy khi con người ứng xử với nhau bằng sự tôn trọng và lòng nhân ái tạo điều kiện cho việc xây dựng môi trường sống lành mạnh, nơi các giá trị đạo đức và tinh thần được đặt lên hàng đầu. Bạn nghĩ sao về việc bỏ đi quan niệm lỗi thời này? Đối với tôi, trước hết mỗi người cần nhận thức đúng vai trò của đồng tiền là phương tiện phục vụ cuộc sống chứ không phải chìa khóa giải quyết mọi vấn đề. Bên cạnh đó, cần rèn luyện lối sống giản dị, chi tiêu hợp lí và biết hài lòng với những giá trị mình tạo ra bằng sức lao động chân chính. Ngoài ra, khi con còn nhỏ, cha mẹ nên quan tâm chúng và giáo dục vật chất một cách đúng đắn, phù hợp, nên yêu thương và rèn luyện kĩ năng sống cũng như định hình các quan niệm chuẩn mực cho con trẻ. Ngoài ra, ở nhà trường, giáo dục nên được cái tiến bằng cách tổ chức các buổi ngoại khóa, sinh hoạt huấn luyện kĩ năng sống, trải nghiệm và giáo dục nhân cách, trách nhiệm đối với xá hội. Toàn thể công dân hãy chung tay thay đổi suy nghĩ tiến bộ vì một đất nước văn minh, công dân thông mình và xã hội văn minh, lên án mạnh mẽ các quan niệm lỗi thời, bảo thủ về tiền bạc bởi không biết chừng điều đó sẽ gây ảnh hưởng lớn thế nào-kìm hãm sự phát triển chung của xã hội.

Tóm lại, tiền bạc tuy cần thiết trong cuộc sống nhưng không thể thay thế cho mọi giá trị khác của con người. Quan niệm “có tiền là có tất cả” là phiến diện và dễ dẫn đến những hệ lụy tiêu cực. Mỗi người cần biết đặt đồng tiền vào đúng vị trí của nó, trân trọng những giá trị tinh thần và đạo đức bền vững. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể sống hạnh phúc, ý nghĩa và trọn vẹn hơn. Hãy nhớ “Tiền chỉ là công cụ để sống tốt hơn, chứ không phải thước đo để sống đúng hơn.”

Câu 2:

Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm, người ta nhớ tới nhà thơ, nhà tư tưởng lớn của văn học trung đại Việt Nam, nổi bật với phong cách thơ giàu tính triết lí, ngôn ngữ giản dị mà sâu sắc, luôn hướng con người đến việc chiêm nghiệm quy luật đời sống và nhân tình thế thái. Nhìn chung, Thế gian biến đổi là bài thơ giàu giá trị triết lí và hiện thực, thể hiện cái nhìn sâu sắc, tỉnh táo của Nguyễn Bỉnh Khiêm trước sự đổi thay và bạc bẽo của cuộc đời. Tác phẩm phê phán lối sống thực dụng, coi trọng vật chất, đồng thời khẳng định giá trị của sự chân thật. Bài thơ để lại những ấn tượng sâu sắc và giá trị triết lí trong lòng người đọc.

Nhan đề “Thế gian biến đổi” khái quát quy luật đổi thay không ngừng của cuộc đời và lòng người. Hai chữ thế gian gợi bức tranh xã hội rộng lớn, còn biến đổi nhấn mạnh sự bất ổn, khó lường của nhân tình thế thái. Nhan đề định hướng nội dung bài thơ là sự phê phán thói đời thực dụng, bạc bẽo. Đồng thời, nó thể hiện cái nhìn tỉnh táo, giàu triết lí của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Đến với 2 câu đầu, ta thấy trước mắt là một thực tế xã hội mang tính nhân sinh sâu sắc, là một thế giới với ngững hình ảnh đối lập, pha trộn đầy khía cạnh cuộc sống “vũng – đồi”, “mặn – nhạt – chua – cay – ngọt – bùi”, cho thấy cuộc đời như chiếc bánh luôn xoay vòng, khó lường và đầy ngang trái. Tiếp đó, sự thật của nhân tình thé thái được phản rõ ở hai câu thơ sau "Còn bạc, còn tiền, còn đệ tử,/Hết cơm, hết bạn, hết ông tôi". Quả đúng là như vậy thật, trong cuộc sống đầy biến động và đầy rẫy mặt trái, con người có xu hướng chạy theo những hư vinh vật chất để sinh tồn, bám víu. Khi có tiền thì có người đi theo, la sự cổ vũ, ca tụng, nịnh nót, có bạn bè ngày đêm ăn chơi, coi nhau là ý tri kỉ, tôn trọng kính nể hết mực, ấy vậy khi túng thiếu thì "hết bạn,hết anh em". Sự đối lập được thể hiện rõ nét khi đồng tiền vật chất xấu lại đem cho con người sự ủng hộ, mối quan hệ nhưng nếu đó là tình cảm chân thành không vật chất lại bị gạt sang 1 cách phũ phàng, điều này chứng tỏ một sự thật-một bộ mặt không hề tốt đẹp tồn tại trong xã hôi đương thời cũng như hiện đại. Biện pháp tu từ điệp ngữ "hết" ,"còn" 3 lần đã nhấn mạnh sự đối lập rõ rệt giữa giàu và nghèo, đủ đầy và túng thiếu, giúp làm nổi bật sự thay đổi lạnh lùng của lòng người. Qua giọng điệu châm biếm, xót xa, Nguyễn Bỉnh Khiêm bộc lộ thái độ phê phán thói đời coi trọng vật chất và sự bạc bẽo trong các mối quan hệ con người.

Nếu bốn câu thơ đầu là sự thật của xã hội nếu có và không có tiền thì bốn câu thơ còn lại là sự chiêm nghiệm sâu sắc, mà chua xót của tác giả về điều đó. Hai câu thơ "Xưa nay đều trọng người chân thật / Ai nấy nào ưa kẻ đãi buôi". khẳng định giá trị bền vững của sự chân thành, đồng thời phê phán lối sống giả dối, xu nịnh trong xã hội. Tuy nhiên, thực tế phũ phàng lại được phơi bày ở hai câu sau: “Giàu thì tìm đến, khó thì lui”, cho thấy con người dễ thay đổi thái độ theo lợi ích vật chất. Qua đó, Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ tố cáo sự bạc ác của lòng người mà còn gửi gắm bài học sâu sắc về cách nhìn đời tỉnh táo và giữ gìn nhân cách giữa dòng đời biến động.

Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật với kết cấu chặt chẽ. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng giàu tính triết lí, dễ đi vào lòng người. Hình ảnh thơ quen thuộc, mang ý nghĩa ẩn dụ cho sự biến đổi của cuộc đời và lòng người. Giọng thơ điềm tĩnh, chiêm nghiệm xen chút châm biếm. Bài thơ gieo vần bằng, nhịp thơ chủ yếu 4/3, tạo âm điệu trầm lắng. Các biện pháp tu từ như điệp ngữ, đối lập, liệt kê được sử dụng hiệu quả, làm nổi bật thói đời thực dụng và tư tưởng nhân sinh sâu sắc của tác giả.

Nhà thơ Xuân Diệu cho rằng "Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác, hay cả bài". Quả chính xác là vậy, nghệ thuật là ocn thuyền chở nội dung và ngòi bút tài hoa nghệ thuật và tài thơ của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm tạo nên dấu ấn đặc sắc cảu bài thơ. Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật với kết cấu chặt chẽ. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng giàu tính triết lí, dễ đi vào lòng người. Hình ảnh thơ quen thuộc, mang ý nghĩa ẩn dụ cho sự biến đổi của cuộc đời và lòng người. Giọng thơ điềm tĩnh, chiêm nghiệm xen chút châm biếm. Bài thơ gieo vần bằng, nhịp thơ chủ yếu 4/3, tạo âm điệu trầm lắng. Các biện pháp tu từ như điệp ngữ, đối lập, liệt kê được sử dụng hiệu quả, làm nổi bật thói đời thực dụng và tư tưởng nhân sinh sâu sắc của tác giả.

Thông qua tác phẩm Thế gian biến đổi, tác giả cũng gửi gắm những giá trị tư tưởng sâu sắc tới độc giả. Trước hết là thông điệp đầy triết lí về quy luật đổi thay của cuộc đời và nhân tình thế thái. Con người sống nên nhìn vào giá trị thực tiễn, sông bằng tình cảm trái tim chứ không phải chạy theo những hư vinh vật chất trước mắt mà đánh mất chính mình, biến bản thân thành những người bạc bẽo, thực dụng. Nếu mọi người biết cách đối nhân xử thế, các mối quan hệ ắt luôn bền vững và tạo ra những thành tựu và tình cảm chân thành thực sự. Bên cạnh đó thể hiện sự châm biếm, phê phán hay nói khác là để lại ánh nhìn xấu về các mối quan hệ thực dụng, phê phán những người sống bạc tình, bạc nghĩa, ích kỉ và hẹp hòi chỉ chạy theo những điều có lợi cho mình. Ở bất kì lứa tuổi nào cũng vậy, hãy hình thành cho minh những định nghĩa và quan niệm sống chính xác, chuẩn mực đạo đức vì một xã hội tiến bộ, văn minh.

Thế gian biến đổi là bài thơ giàu giá trị nội dung và nghệ thuật, thể hiện cái nhìn sâu sắc, tỉnh táo của Nguyễn Bỉnh Khiêm trước sự đổi thay và bạc bẽo của nhân tình thế thái. Với hình thức Đường luật chặt chẽ, ngôn ngữ giản dị mà hàm súc, giọng thơ chiêm nghiệm, tác phẩm để lại nhiều suy ngẫm sâu xa cho người đọc. Qua đó, bài thơ gửi gắm giá trị tư tưởng triết lí sâu sắc về giữ vững sự chân thật và nhân cách, không chạy theo lợi ích vật chất tầm thường. “Thế gian đổi thay, nhân cách đừng đổi thay.”.

Câu 1. (2 điểm)

     Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) thuyết phục người khác từ bỏ quan niệm "Có tiền là có tất cả". 

Bài làm

"Tiền bạc có thể mua được một chiếc giường đắt tiền nhưng không mua được giấc ngủ ngon, mua được đồng hồ sang trọng nhưng không mua được thời gian đã mất". Đúng vậy thế nhưng con người ta trong xã hội hiện đại lại sống với tư tưởng "có tiền là có tất cả". Thực tế tiền bạc chỉ đáp ứng nhu cầu vật chất nhưng hoàn toàn không thể thay thế cho tình yêu và các giá trị tinh thần khác. Quan niệm “có tiền là có tất cả” là suy nghĩ cho rằng tiền bạc giữ vai trò tối cao trong đời sống, có thể thay thế và chi phối mọi giá trị khác của con người. Theo cách hiểu này, tiền được xem như thước đo duy nhất của thành công và hạnh phúc, còn những giá trị tinh thần như tình yêu, nhân cách, lòng tin hay sự tôn trọng bị xem là thứ yếu. Đây là lối nghĩ lệch lạc vì đã đề cao vật chất một cách cực đoan, dễ khiến con người đánh mất những giá trị bền vững của cuộc sống. Khi đồng tiền bị xem như thước đo duy nhất của giá trị sống, con người rất dễ rơi vào những hệ lụy đáng lo ngại. Với bản thân mỗi người, lối nghĩ “có tiền là có tất cả” khiến ta chạy theo vật chất, sẵn sàng đánh đổi nhân cách để đạt được lợi ích trước mắt và dần đánh mất sự bình yên trong tâm hồn. Trong gia đình, tiền bạc trở thành rào cản vô hình làm phai nhạt yêu thương, khiến các mối quan hệ trở nên lạnh lẽo và hạnh phúc khó bền vững. Không dừng lại ở đó, khi quan niệm này lan rộng trong xã hội, những giá trị đạo đức bị xem nhẹ, con người đánh giá nhau bằng vật chất, từ đó nảy sinh lối sống thực dụng và nhiều hành vi tiêu cực. Khi từ bỏ được suy nghĩ “có tiền là có tất cả”, con người sẽ tìm lại sự cân bằng và ý nghĩa thực sự của cuộc sống. Bản thân mỗi người biết trân trọng giá trị lao động, sống đúng với khả năng và giữ gìn nhân cách, từ đó có được sự thanh thản và tự tin. Bên cạnh đó tình yêu thương, sự thấu hiểu và sẻ chia rong gia đình cũng được nâng cao, giúp các mối quan hệ trở nên gắn bó và bền chặt hơn. Không những vậy khi con người ứng xử với nhau bằng sự tôn trọng và lòng nhân ái tạo điều kiện cho việc xây dựng môi trường sống lành mạnh, nơi các giá trị đạo đức và tinh thần được đặt lên hàng đầu. Bạn nghĩ sao về việc bỏ đi quan niệm lỗi thời này? Đối với tôi, trước hết mỗi người cần nhận thức đúng vai trò của đồng tiền là phương tiện phục vụ cuộc sống chứ không phải chìa khóa giải quyết mọi vấn đề. Bên cạnh đó, cần rèn luyện lối sống giản dị, chi tiêu hợp lí và biết hài lòng với những giá trị mình tạo ra bằng sức lao động chân chính. Ngoài ra, khi con còn nhỏ, cha mẹ nên quan tâm chúng và giáo dục vật chất một cách đúng đắn, phù hợp, nên yêu thương và rèn luyện kĩ năng sống cũng như định hình các quan niệm chuẩn mực cho con trẻ. Ngoài ra, ở nhà trường, giáo dục nên được cái tiến bằng cách tổ chức các buổi ngoại khóa, sinh hoạt huấn luyện kĩ năng sống, trải nghiệm và giáo dục nhân cách, trách nhiệm đối với xá hội. Toàn thể công dân hãy chung tay thay đổi suy nghĩ tiến bộ vì một đất nước văn minh, công dân thông mình và xã hội văn minh, lên án mạnh mẽ các quan niệm lỗi thời, bảo thủ về tiền bạc bởi không biết chừng điều đó sẽ gây ảnh hưởng lớn thế nào-kìm hãm sự phát triển chung của xã hội.

Tóm lại, tiền bạc tuy cần thiết trong cuộc sống nhưng không thể thay thế cho mọi giá trị khác của con người. Quan niệm “có tiền là có tất cả” là phiến diện và dễ dẫn đến những hệ lụy tiêu cực. Mỗi người cần biết đặt đồng tiền vào đúng vị trí của nó, trân trọng những giá trị tinh thần và đạo đức bền vững. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể sống hạnh phúc, ý nghĩa và trọn vẹn hơn. Hãy nhớ “Tiền chỉ là công cụ để sống tốt hơn, chứ không phải thước đo để sống đúng hơn.”

Câu 2:

Nhắc đến Nguyễn Bỉnh Khiêm, người ta nhớ tới nhà thơ, nhà tư tưởng lớn của văn học trung đại Việt Nam, nổi bật với phong cách thơ giàu tính triết lí, ngôn ngữ giản dị mà sâu sắc, luôn hướng con người đến việc chiêm nghiệm quy luật đời sống và nhân tình thế thái. Nhìn chung, Thế gian biến đổi là bài thơ giàu giá trị triết lí và hiện thực, thể hiện cái nhìn sâu sắc, tỉnh táo của Nguyễn Bỉnh Khiêm trước sự đổi thay và bạc bẽo của cuộc đời. Tác phẩm phê phán lối sống thực dụng, coi trọng vật chất, đồng thời khẳng định giá trị của sự chân thật. Bài thơ để lại những ấn tượng sâu sắc và giá trị triết lí trong lòng người đọc.

Nhan đề “Thế gian biến đổi” khái quát quy luật đổi thay không ngừng của cuộc đời và lòng người. Hai chữ thế gian gợi bức tranh xã hội rộng lớn, còn biến đổi nhấn mạnh sự bất ổn, khó lường của nhân tình thế thái. Nhan đề định hướng nội dung bài thơ là sự phê phán thói đời thực dụng, bạc bẽo. Đồng thời, nó thể hiện cái nhìn tỉnh táo, giàu triết lí của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Đến với 2 câu đầu, ta thấy trước mắt là một thực tế xã hội mang tính nhân sinh sâu sắc, là một thế giới với ngững hình ảnh đối lập, pha trộn đầy khía cạnh cuộc sống “vũng – đồi”, “mặn – nhạt – chua – cay – ngọt – bùi”, cho thấy cuộc đời như chiếc bánh luôn xoay vòng, khó lường và đầy ngang trái. Tiếp đó, sự thật của nhân tình thé thái được phản rõ ở hai câu thơ sau "Còn bạc, còn tiền, còn đệ tử,/Hết cơm, hết bạn, hết ông tôi". Quả đúng là như vậy thật, trong cuộc sống đầy biến động và đầy rẫy mặt trái, con người có xu hướng chạy theo những hư vinh vật chất để sinh tồn, bám víu. Khi có tiền thì có người đi theo, la sự cổ vũ, ca tụng, nịnh nót, có bạn bè ngày đêm ăn chơi, coi nhau là ý tri kỉ, tôn trọng kính nể hết mực, ấy vậy khi túng thiếu thì "hết bạn,hết anh em". Sự đối lập được thể hiện rõ nét khi đồng tiền vật chất xấu lại đem cho con người sự ủng hộ, mối quan hệ nhưng nếu đó là tình cảm chân thành không vật chất lại bị gạt sang 1 cách phũ phàng, điều này chứng tỏ một sự thật-một bộ mặt không hề tốt đẹp tồn tại trong xã hôi đương thời cũng như hiện đại. Biện pháp tu từ điệp ngữ "hết" ,"còn" 3 lần đã nhấn mạnh sự đối lập rõ rệt giữa giàu và nghèo, đủ đầy và túng thiếu, giúp làm nổi bật sự thay đổi lạnh lùng của lòng người. Qua giọng điệu châm biếm, xót xa, Nguyễn Bỉnh Khiêm bộc lộ thái độ phê phán thói đời coi trọng vật chất và sự bạc bẽo trong các mối quan hệ con người.

Nếu bốn câu thơ đầu là sự thật của xã hội nếu có và không có tiền thì bốn câu thơ còn lại là sự chiêm nghiệm sâu sắc, mà chua xót của tác giả về điều đó. Hai câu thơ "Xưa nay đều trọng người chân thật / Ai nấy nào ưa kẻ đãi buôi". khẳng định giá trị bền vững của sự chân thành, đồng thời phê phán lối sống giả dối, xu nịnh trong xã hội. Tuy nhiên, thực tế phũ phàng lại được phơi bày ở hai câu sau: “Giàu thì tìm đến, khó thì lui”, cho thấy con người dễ thay đổi thái độ theo lợi ích vật chất. Qua đó, Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ tố cáo sự bạc ác của lòng người mà còn gửi gắm bài học sâu sắc về cách nhìn đời tỉnh táo và giữ gìn nhân cách giữa dòng đời biến động.

Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật với kết cấu chặt chẽ. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng giàu tính triết lí, dễ đi vào lòng người. Hình ảnh thơ quen thuộc, mang ý nghĩa ẩn dụ cho sự biến đổi của cuộc đời và lòng người. Giọng thơ điềm tĩnh, chiêm nghiệm xen chút châm biếm. Bài thơ gieo vần bằng, nhịp thơ chủ yếu 4/3, tạo âm điệu trầm lắng. Các biện pháp tu từ như điệp ngữ, đối lập, liệt kê được sử dụng hiệu quả, làm nổi bật thói đời thực dụng và tư tưởng nhân sinh sâu sắc của tác giả.

Nhà thơ Xuân Diệu cho rằng "Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác, hay cả bài". Quả chính xác là vậy, nghệ thuật là ocn thuyền chở nội dung và ngòi bút tài hoa nghệ thuật và tài thơ của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm tạo nên dấu ấn đặc sắc cảu bài thơ. Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật với kết cấu chặt chẽ. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng giàu tính triết lí, dễ đi vào lòng người. Hình ảnh thơ quen thuộc, mang ý nghĩa ẩn dụ cho sự biến đổi của cuộc đời và lòng người. Giọng thơ điềm tĩnh, chiêm nghiệm xen chút châm biếm. Bài thơ gieo vần bằng, nhịp thơ chủ yếu 4/3, tạo âm điệu trầm lắng. Các biện pháp tu từ như điệp ngữ, đối lập, liệt kê được sử dụng hiệu quả, làm nổi bật thói đời thực dụng và tư tưởng nhân sinh sâu sắc của tác giả.

Thông qua tác phẩm Thế gian biến đổi, tác giả cũng gửi gắm những giá trị tư tưởng sâu sắc tới độc giả. Trước hết là thông điệp đầy triết lí về quy luật đổi thay của cuộc đời và nhân tình thế thái. Con người sống nên nhìn vào giá trị thực tiễn, sông bằng tình cảm trái tim chứ không phải chạy theo những hư vinh vật chất trước mắt mà đánh mất chính mình, biến bản thân thành những người bạc bẽo, thực dụng. Nếu mọi người biết cách đối nhân xử thế, các mối quan hệ ắt luôn bền vững và tạo ra những thành tựu và tình cảm chân thành thực sự. Bên cạnh đó thể hiện sự châm biếm, phê phán hay nói khác là để lại ánh nhìn xấu về các mối quan hệ thực dụng, phê phán những người sống bạc tình, bạc nghĩa, ích kỉ và hẹp hòi chỉ chạy theo những điều có lợi cho mình. Ở bất kì lứa tuổi nào cũng vậy, hãy hình thành cho minh những định nghĩa và quan niệm sống chính xác, chuẩn mực đạo đức vì một xã hội tiến bộ, văn minh.

Thế gian biến đổi là bài thơ giàu giá trị nội dung và nghệ thuật, thể hiện cái nhìn sâu sắc, tỉnh táo của Nguyễn Bỉnh Khiêm trước sự đổi thay và bạc bẽo của nhân tình thế thái. Với hình thức Đường luật chặt chẽ, ngôn ngữ giản dị mà hàm súc, giọng thơ chiêm nghiệm, tác phẩm để lại nhiều suy ngẫm sâu xa cho người đọc. Qua đó, bài thơ gửi gắm giá trị tư tưởng triết lí sâu sắc về giữ vững sự chân thật và nhân cách, không chạy theo lợi ích vật chất tầm thường. “Thế gian đổi thay, nhân cách đừng đổi thay.”.

Nội dung hai dòng thơ
- Nhấn mạnh sự hy sinh của người mẹ dành cho con: "vì con", "khổ đủ điều"
- Các nếp nhăn quanh đôi mắt mẹ là di chứng của sự tảo tần theo năm tháng, sự lo lắng, vất vả dành mọi thứ tốt đẹp cho con
--> sự gian khổ in hằn lên mặt mẹ -->tình mẫu tủ thiêng liêng cao quý
- Thể hiện sự tôn trọng, biết ơn của tác giả khi đã thấu hiểu sự hi sinh của mẹ dành cho mình cũng đồng thời nhắc nhở người đọc luôn biết ơn và ý thức trân trọng, yêu thương mẹ nhiều hơn.