Câu 1: Quan niệm "Có tiền là có tất cả" là một tư duy lệch lạc, gây ra những hệ lụy sâu sắc đối với cá nhân và xã hội. Trước hết, nó làm băng hoại các giá trị đạo đức và nhân cách. Khi coi tiền bạc là mục đích tối thượng, con người dễ dàng sa vào lối sống thực dụng, vị kỷ, sẵn sàng trà đạp lên lương tâm và pháp luật để đạt được lợi ích vật chất. Thứ hai, quan niệm này phá vỡ các mối quan hệ tình cảm thiêng liêng. Tình bạn, tình yêu hay thậm chí là tình cảm gia đình bị đặt lên bàn cân vật chất, khiến sự chân thành bị thay thế bằng sự đổi chác, tính toán lạnh lùng. Hơn nữa, nó tạo ra áp lực tâm lý nặng nề và sự phân hóa giàu nghèo gay gắt, nơi con người khinh rẻ những giá trị tinh thần cao quý chỉ vì chúng không mang lại lợi nhuận. Chúng ta cần hiểu rằng, tiền bạc dù quan trọng nhưng không thể mua được sức khỏe, thời gian hay sự thanh thản trong tâm hồn. Nếu chỉ mải mê chạy theo tiền bạc, chúng ta sẽ trở thành những "cỗ máy" vô cảm, đánh mất bản sắc và ý nghĩa thực sự của cuộc sống.

Câu 2:

Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ là một bậc hiền triết uyên bác mà còn là một nhà thơ lớn với cái nhìn thấu thị về nhân tình thế thái. Bài thơ "Thế gian biến đổi" (một phần trong tập thơ Nôm Bạch Vân quốc ngữ thi) là một bản cáo trạng đanh thép về sự băng hoại đạo đức của con người trước sức mạnh của đồng tiền, đồng thời thể hiện triết lý sống cao đẹp của một tâm hồn chính trực.

Mở đầu bài thơ, tác giả khái quát sự thay đổi khôn lường của cuộc đời qua hình ảnh đối lập đầy triết lý: "Thế gian biến cải vũng nên đồi, Mặn nhạt chua cay lẫn ngọt bùi." Quy luật của tự nhiên là sự biến đổi "vũng nên đồi", nhưng ở đây, nhà thơ dùng nó để ngầm chỉ sự thay đổi của lòng người. Cuộc đời vốn đầy rẫy những cung bậc "mặn, nhạt, chua, cay, ngọt, bùi" – đó không chỉ là hương vị thức ăn mà là những thăng trầm của số phận. Trong sự biến thiên ấy, chỉ có bản chất con người là hiện lên rõ nét nhất.

Nét đặc sắc nhất của bài thơ nằm ở sự phê phán trực diện thói đời trọng của khinh nghĩa qua phép đối xứng bậc thầy: "Còn bạc, còn tiền, còn đệ tử, Hết cơm, hết gạo, hết ông tôi." Điệp từ "còn" và "hết" được đặt ở đầu câu tạo nên một nhịp điệu dồn dập, phơi bày trần trụi bản chất của những mối quan hệ xã hội thời bấy giờ. Khi có "bạc, tiền", người ta vây quanh tung hô là "đệ tử"; nhưng khi "hết cơm, gạo", ngay cả cách xưng hô thân mật "ông tôi" cũng biến mất. Đồng tiền lúc này không còn là công cụ trao đổi mà đã trở thành thước đo của nhân cách, thành kẻ điều khiển tình cảm con người. Lời thơ chua chát, mỉa mai nhưng vô cùng chân thực.

Tuy nhiên, giữa bức tranh nhân tình thế thái đen tối ấy, Nguyễn Bỉnh Khiêm vẫn khẳng định những giá trị bền vững: "Xưa nay đều trọng người chân thật, Ai nấy nào ưa kẻ đãi buôi." Tác giả khẳng định một chân lý vĩnh hằng: lòng "chân thật" luôn được tôn vinh, còn sự "đãi buôi" (giả dối, nịnh bợ) sớm muộn cũng bị khinh ghét. Đây chính là điểm tựa tinh thần của nhà thơ, giúp ông giữ vững khí tiết giữa một xã hội đang dần tha hóa.

Kết thúc bài thơ, ông rút ra quy luật cay đắng về thói "bạc ác" của lòng người: "Ở thế mới hay người bạc ác, Giàu thì tìm đến, khó thì lui." Hai chữ "bạc ác" vang lên như một lời kết luận buồn đau. Sự thực dụng "giàu tìm đến, khó tìm lui" không chỉ là câu chuyện của thời đại Nguyễn Bỉnh Khiêm mà vẫn còn nguyên giá trị cảnh tỉnh cho đến ngày nay.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật nhưng được viết bằng ngôn ngữ Nôm bình dị, gần gũi như lời ăn tiếng nói hàng ngày. Cách sử dụng các cặp từ đối lập, điệp từ và giọng điệu mỉa mai, triết luận đã tạo nên sức công phá mạnh mẽ vào thói hư tật xấu của xã hội.

Tóm lại, "Thế gian biến đổi" là một bài thơ sâu sắc về nhân thế. Nguyễn Bỉnh Khiêm đã giúp chúng ta nhận ra rằng: Tiền bạc có thể thay đổi vị thế con người nhưng không bao giờ mua được giá trị thực chất của một tâm hồn chính trực. Qua đó, nhà thơ nhắn nhủ mỗi người cần sống chân thật, đừng để đồng tiền làm mờ đi nhân nghĩa.

Câu 1. Kiểu văn bản:

• Văn bản trên thuộc kiểu văn bản nghị luận (cụ thể là nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí/nghị luận xã hội).

Câu 2. Phương thức biểu đạt:

• Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.
• Các phương thức kết hợp: Biểu cảm (bộc lộ cảm xúc, suy tư của tác giả), Tự sự (kể lại kỉ niệm về lời hát của mẹ, chuyện người bạn mua sắm, chuyện người quen bán bình sứ).

Câu 3. Mục đích của tác giả:

• Giúp người đọc hiểu đúng bản chất của đồng tiền: Tiền bạc không xấu, nó là công cụ để trao đổi giá trị.
• Cảnh tỉnh con người trước những tham vọng không chính đáng và việc đánh giá sai lệch các giá trị trong cuộc sống (đổi chác tình cảm, danh dự lấy vật chất).
• Khuyên con người biết trân trọng những giá trị tinh thần không thể mua được bằng tiền (hạnh phúc, tình yêu, sự chính trực).

Câu 4. Nhận xét về cách lập luận, dẫn dắt:

• Gần gũi, tự nhiên: Tác giả bắt đầu từ một câu ca dao quen thuộc, từ kỉ niệm ấu thơ với mẹ để dẫn dắt vào một vấn đề mang tính triết lí khô khan, khiến người đọc dễ tiếp nhận.
• Sắc sảo và đa chiều: Tác giả không nhìn nhận phiến diện (không "khinh tài" cực đoan cũng không "sùng bái" tiền bạc). Ông trích dẫn ý kiến của các nhà văn, triết gia (Oscar Wilde, Ayn Rand) để củng cố lập luận.
• Sử dụng dẫn chứng sinh động: Các câu chuyện đời thường (về thẻ tín dụng, chiếc bình cổ) giúp các lí lẽ trở nên thuyết phục và dễ hiểu.
• Giọng văn tâm tình, giàu sức gợi: Cách đặt ra hàng loạt câu hỏi tu từ ở cuối bài buộc người đọc phải tự soi rọi lại hệ giá trị của chính mình.

Câu 5. Suy nghĩ về đoạn văn đã cho: Đây là một đoạn văn mang tính cốt lõi của bài viết, thể hiện cái nhìn nhân văn và công bằng:

• Tính khách quan: Tác giả đã "giải oan" cho đồng tiền. Tiền bạc vốn dĩ vô tri, nó chỉ là vật trung gian. Tội lỗi hay uy lực đều do con người gán cho nó.
• Nguyên nhân gốc rễ của sự sa ngã: Tác giả chỉ ra rằng không phải tiền làm con người xấu đi, mà là tham vọng không chính đáng của con người. Đó là lòng tham muốn sở hữu những thứ không thuộc về mình, không do sức lao động của mình tạo ra.
• Bài học về sự tự trọng và nỗ lực: Đoạn văn nhắc nhở chúng ta về giá trị của sự xứng đáng. Chúng ta chỉ nên sở hữu những gì tương xứng với trí tuệ và công sức mình bỏ ra.
• Thông điệp: Đừng đổ lỗi cho hoàn cảnh hay vật chất, hãy kiểm soát lòng tham và rèn luyện bản lĩnh cá nhân trước những cám dỗ.

C1:

Bài thơ Haiku của Kobayashi Issa là một minh chứng tuyệt vời cho vẻ đẹp của sự giản dị và tinh thần lạc quan trong văn học Nhật Bản. Hình ảnh "cửa giấy rách" gợi lên một hoàn cảnh sống nghèo khó, thiếu thốn và sự cũ kỹ của thời gian. Tuy nhiên, thay vì cảm thấy bi quan hay khổ sở, tác giả lại phát hiện ra một vẻ đẹp "đẹp vô cùng" ngay trong chính sự rách nát ấy. Qua cái khe hở của sự nghèo nàn, một không gian vô tận của "sông Ngân" hiện ra, lấp lánh và vĩ đại. Từ cảm thán "ô kìa" thể hiện sự ngạc nhiên, reo vui đầy hồn nhiên của thi sĩ trước thiên nhiên kỳ vĩ. Bài thơ mang đậm triết lý "Wabi-sabi" – tìm thấy vẻ đẹp trong những thứ không hoàn hảo, cũ kỹ. Qua đó, Issa muốn nhắn nhủ rằng: chỉ cần có một tâm hồn rộng mở và tình yêu cuộc sống, chúng ta có thể nhìn thấy cả vũ trụ huy hoàng ngay từ trong những mảnh vụn vỡ của đời thường. Hạnh phúc không nằm ở sự đủ đầy về vật chất mà nằm ở khả năng cảm nhận cái đẹp của tâm hồn.

C2:

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ, đồng tiền dần trở thành thước đo cho nhiều giá trị trong cuộc sống. Tuy nhiên, một bộ phận không nhỏ giới trẻ hiện nay đang rơi vào xu hướng sùng bái vật chất thái quá, dẫn đến những lời nói và hành vi thiếu chuẩn mực. Quan niệm "Có tiền mua tiên cũng được" không chỉ là một lời nói đùa tai hại mà còn là một tư duy lệch lạc, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho cả cá nhân và cộng đồng.

Trước hết, tác hại lớn nhất của việc coi trọng đồng tiền quá mức chính là sự băng hoại về đạo đức và nhân cách. Khi một người trẻ tin rằng tiền có thể giải quyết được tất cả, họ dễ dàng hình thành tâm lý coi thường các giá trị tinh thần. Chúng ta không khó để bắt gặp những trường hợp bạn trẻ có thái độ hống hách, thiếu tôn trọng người lớn tuổi hay những người lao động nghèo chỉ vì họ tự cho mình quyền "có tiền thì có quyền". Lời nói thiếu chuẩn mực, hành vi cậy thế khinh người đã làm xói mòn nét đẹp trong văn hóa giao tiếp và ứng xử của người Việt.

Thứ hai, suy nghĩ này gây ra sự rạn nứt trong các mối quan hệ xã hội và gia đình. Tiền bạc vốn chỉ là phương tiện để duy trì cuộc sống, nhưng khi nó trở thành mục đích sống duy nhất, con người sẽ nhìn nhận mọi mối quan hệ qua lăng kính "lợi ích". Tình bạn, tình yêu và thậm chí là tình cảm gia đình bị đặt lên bàn cân vật chất. Sự chân thành bị thay thế bằng sự thực dụng, khiến con người trở nên cô độc trong chính thế giới đầy đủ tiện nghi của mình. Một xã hội mà mọi giá trị đều có thể mua bằng tiền sẽ là một xã hội lạnh lẽo và vô cảm.

Hơn nữa, quan niệm này còn kìm hãm sự phát triển nhân cách và năng lực thực sự. Những bạn trẻ ỷ lại vào sức mạnh của đồng tiền thường thiếu ý chí phấn đấu, ngại gian khổ và rèn luyện. Họ tin vào những "lối tắt" mà tiền bạc tạo ra thay vì nỗ lực bằng trí tuệ và đôi tay của mình. Về lâu dài, điều này tạo ra một thế hệ sống hưởng thụ, thiếu bản lĩnh và dễ gục ngã trước những biến cố mà tiền bạc không thể hóa giải.

Vậy, tiền có thực sự "mua được tiên"? Thực tế đã chứng minh, tiền có thể mua được một ngôi nhà nhưng không mua được mái ấm; mua được đồng hồ nhưng không mua được thời gian; mua được thuốc thang nhưng không mua được sức khỏe; và tuyệt đối không bao giờ mua được sự thanh thản trong tâm hồn. "Tiên" chính là hạnh phúc, là sự tự tại, những giá trị ấy chỉ có được khi ta sống bằng sự tử tế và lòng trung thực.

Để từ bỏ quan niệm lệch lạc này, mỗi người trẻ cần hiểu rằng: Tiền bạc là một người đầy tớ tốt nhưng là một ông chủ tồi. Chúng ta cần nỗ lực lao động để có cuộc sống đầy đủ, nhưng phải luôn đặt đạo đức và tình người lên trên hết. Hãy học cách trân trọng những giá trị phi vật chất – đó là tri thức, là lòng nhân ái và những phút giây gắn kết giữa con người với con người.

Tóm lại, đồng tiền chỉ có giá trị khi nó được sử dụng đúng mục đích bởi những người có nhân cách. Đã đến lúc giới trẻ cần thức tỉnh, dẹp bỏ quan niệm "có tiền mua tiên cũng được" để xây dựng một lối sống văn minh, chuẩn mực. Đừng để ánh kim loại của đồng tiền làm mờ đi ánh sáng của tâm hồn, bởi lẽ những thứ quý giá nhất trên đời này đều là những thứ không thể mua được bằng tiền.

Câu 1. Vấn đề bàn luận của văn bản:

• Văn bản bàn về cuộc đời, sự nghiệp văn chương và vẻ đẹp phẩm chất của Nguyễn Đình Chiểu – một nhà thơ yêu nước tiêu biểu của dân tộc, một "ngôi sao sáng" trong bầu trời văn nghệ Việt Nam.

Câu 2. Hai câu văn nêu nhận xét khái quát, chính xác và sinh động:

• Căn cứ vào văn bản, hai câu văn đó là:
• "Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thường nhưng con mắt của chúng ta phải chăm chú nhìn thì mới thấy và càng nhìn thì càng thấy sáng."
• "Những tác phẩm đó, ngoài những giá trị văn nghệ, còn quý giá ở chỗ nó soi tỏ tâm hồn trong sáng, cao quý lạ thường của tác giả và ghi lại lịch sử của một thời khổ nhục nhưng vĩ đại!"

Câu 3. Nhận xét về việc lựa chọn và sử dụng bằng chứng:

• Lựa chọn: Bằng chứng được chọn lọc rất tiêu biểu, bao quát cả về cuộc đời (mù lòa, giữ tiết tháo) và văn chương (trích dẫn các câu thơ nổi tiếng, các tác phẩm tiêu biểu như Lục Vân Tiên, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc).
• Sử dụng: Cách sử dụng bằng chứng rất khéo léo, đan xen giữa lí lẽ và các câu thơ trích dẫn trực tiếp giúp bài viết vừa có tính thuyết phục khoa học, vừa có sự truyền cảm, giàu sức lay động.

Câu 4. Mục đích so sánh hai văn bản Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc và Bình Ngô đại cáo:

• Khẳng định vị thế của Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc tương đương với những kiệt tác lớn trong lịch sử văn học dân tộc.
• Làm nổi bật nét riêng: Nếu bài cáo của Nguyễn Trãi là khúc ca khải hoàn, thì bài văn tế của Nguyễn Đình Chiểu là khúc ca của những người anh hùng thất thế nhưng vẫn hiên ngang.
• Qua đó, nhấn mạnh tinh thần yêu nước bất diệt của dân tộc ta qua các thời kỳ lịch sử khác nhau.

Câu 5. Liên hệ thực tế khẳng định niềm tin của tác giả đã thành hiện thực: Sau hơn nửa thế kỷ, lời dự cảm về sự "hả dạ" của Nguyễn Đình Chiểu và các nghĩa quân đã hoàn toàn trở thành hiện thực qua các bằng chứng sau:

• Về độc lập dân tộc: Đất nước ta đã hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối, nhân dân được làm chủ cuộc đời mình – đúng với khát vọng mà Nguyễn Đình Chiểu và các nghĩa sĩ xưa kia đã hi sinh cả đời để theo đuổi.
• Về văn hóa - giáo dục: Tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu đã được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông, được nghiên cứu sâu rộng. Đặc biệt, năm 2021, UNESCO đã thông qua nghị quyết cùng kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Nguyễn Đình Chiểu, khẳng định tầm vóc danh nhân văn hóa thế giới của ông.
• Về sự ghi nhận: Các đền thờ, khu di tích về ông (như tại Bến Tre) được trùng tu khang trang, là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ mai sau.

C1:

Truyện Chuyện người nghĩa phụ ở Khoái Châu của Nguyễn Dữ tập trung thể hiện chủ đề ngợi ca vẻ đẹp tiết hạnh, lòng thủy chung son sắt của người phụ nữ, đồng thời phê phán sự bạc bẽo, băng hoại đạo đức của người đàn ông trong xã hội phong kiến. Qua hình tượng Nhị Khanh – một người vợ tần tảo, một mình lo toan hậu sự cho cha mẹ và một lòng chờ chồng – tác giả khẳng định giá trị cao quý của lòng trung trinh. Dù bị người chồng là Trọng Quỳ coi như món hàng trong cuộc đỏ đen, Nhị Khanh vẫn chọn cái chết để bảo toàn nhân phẩm, minh chứng cho quan điểm "theo chính nghĩa chứ không theo tà dục". Chủ đề của tác phẩm không chỉ dừng lại ở việc thương cảm cho số phận bi kịch của người phụ nữ, mà còn là bản cáo trạng đanh thép đối với những tệ đoan như cờ bạc và lối sống thiếu trách nhiệm của nam giới thời bấy giờ. Bằng cách sử dụng các yếu tố kì ảo như việc Nhị Khanh hiện về tại đền Trưng Vương, Nguyễn Dữ đã thực thi một "công lý tinh thần", khẳng định rằng những giá trị đạo đức tốt đẹp sẽ luôn tồn tại bất diệt dù âm dương cách biệt. Đây là một chủ đề mang tính nhân văn sâu sắc, có giá trị giáo huấn lớn về việc "tự sửa mình" để giữ gìn hạnh phúc gia đình.

C2:

Trong nhịp sống hối hả hiện nay, hình ảnh những ánh đèn bàn thức xuyên đêm đã trở nên quá quen thuộc với học sinh, sinh viên và những người đi làm. Nhiều người coi việc thức khuya là minh chứng cho sự nỗ lực, cần cù; họ sẵn sàng đánh đổi giấc ngủ để hoàn thành nốt một bài tập hay một bản kế hoạch. Tuy nhiên, đằng sau sự "chăm chỉ" ấy lại là những tác hại khôn lường về cả sức khỏe lẫn tinh thần, biến nó trở thành một thói quen tiêu cực cần được loại bỏ.

Trước hết, chúng ta cần hiểu rằng giấc ngủ không phải là thời gian "chết". Đó là lúc cơ thể tiến hành quá trình thải độc, tái tạo tế bào và củng cố trí nhớ. Khi chúng ta chọn thức khuya để học tập và làm việc, chúng ta đang trực tiếp phá vỡ nhịp sinh học tự nhiên của con người.

Tác hại rõ rệt nhất chính là sự suy giảm về sức khỏe thể chất. Việc thức đêm khiến hệ miễn dịch bị suy yếu, làm cơ thể dễ mắc các bệnh về tim mạch, huyết áp và đặc biệt là nguy cơ đột quỵ tăng cao. Đối với các bạn học sinh, thức khuya thường xuyên gây ra các vấn đề về thị lực như cận thị, loạn thị và khiến làn da trở nên sạm nám, thiếu sức sống. Một cơ thể mệt mỏi, rã rời sau một đêm mất ngủ sẽ không bao giờ có đủ năng lượng để đón nhận một ngày mới hiệu quả.

Thứ hai, thức khuya gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe tinh thần và trí tuệ. Nhiều người lầm tưởng rằng thức đêm sẽ yên tĩnh và dễ tập trung hơn, nhưng thực chất não bộ khi quá tải sẽ phản ứng chậm lại. Thiếu ngủ kéo dài dẫn đến tình trạng suy giảm trí nhớ, mất khả năng tập trung và thường xuyên rơi vào trạng thái cáu gắt, lo âu. Đây cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các căn bệnh tâm lý nguy hiểm như trầm cảm hay rối loạn lo âu ở giới trẻ hiện nay.

Thứ ba, thói quen này thực chất không đem lại năng suất lao động cao như ta vẫn nghĩ. Khi cơ thể mệt mỏi, chúng ta mất nhiều thời gian hơn để giải quyết một vấn đề đơn giản. Những sai sót do đầu óc kém minh mẫn sẽ khiến ta phải dành thêm thời gian ban ngày để sửa chữa. Như vậy, thay vì làm việc hiệu quả, chúng ta lại đang rơi vào một "vòng xoáy luẩn quẩn" của sự mệt mỏi và trì trệ.

Nguyên nhân của thói quen này thường bắt nguồn từ việc quản lý thời gian kém hiệu quả, thói quen trì hoãn công việc (procrastination) hoặc do sự cám dỗ của các thiết bị điện tử. Để khắc phục, mỗi cá nhân cần xây dựng cho mình một thời gian biểu khoa học. Hãy tập trung giải quyết công việc quan trọng vào buổi sáng khi trí não minh mẫn nhất, đồng thời nghiêm túc thực hiện nguyên tắc "ngủ sớm, dậy sớm". Thay vì thức đến 2 giờ sáng, hãy chọn ngủ lúc 11 giờ đêm và thức dậy lúc 5 giờ sáng, bạn sẽ thấy sự khác biệt kỳ diệu về năng suất lao động và sự sảng khoái của tâm hồn.

Tóm lại, thói quen thức khuya để học tập và làm việc là một sự đánh đổi quá đắt mà cái giá phải trả chính là sức khỏe và tuổi thọ của mỗi người. Đừng để sự chăm chỉ sai cách dẫn đến những hối tiếc muộn màng. Hãy học cách yêu thương bản thân bằng những giấc ngủ đúng giờ, bởi một cơ thể khỏe mạnh chính là nền tảng vững chắc nhất cho mọi khát vọng và thành công trong tương lai.

Câu 1. : Truyện viết về đề tài người phụ nữ trong xã hội phong kiến, cụ thể là vẻ đẹp tâm hồn, lòng thủy chung và số phận bi kịch của họ trước sự bất công, tệ đoan của xã hội (thói ăn chơi, cờ bạc của người chồng).

Câu 2. Biện pháp tu từ:

- Biện pháp tu từ: Liệt kê ("bóng tà rọi cửa", "rêu biếc đầy sân", "năm ba tiếng quạ kêu") hoặc sử dụng từ láy tượng thanh ("xao xác").

- Tác dụng: Gợi lên không gian hoang vắng, tĩnh mịch và nhuốm màu u buồn tại đền Trưng Vương, đồng thời phản ánh tâm trạng lo âu, hồi hộp của Trọng Quỳ khi chờ đợi vợ.

Câu 3. Chi tiết kì ảo và tác dụng:

• Chi tiết kì ảo: Tiếng gọi của Nhị Khanh từ trên không trung; việc nàng hiện về gặp Trọng Quỳ tại đền Trưng Vương sau khi đã mất; chi tiết nàng được Thượng đế cho làm việc tại tòa đền để coi giữ sổ sách văn tấu.
• Tác dụng:
• Làm cho câu chuyện thêm phần hấp dẫn, lung linh, huyền bí.
• Thể hiện niềm an ủi, sự công bằng của tác giả đối với nhân vật: người tốt, nghĩa hiệp dù chết vẫn được tôn vinh, che chở.
• Giúp nhân vật Nhị Khanh có cơ hội giải bày nỗi lòng và giáo hóa người chồng quay lại đường ngay nẻo chính.

Câu 4. Chủ đề và tác phẩm tương tự:

• Chủ đề: Ngợi ca vẻ đẹp tiết hạnh, lòng thủy chung son sắt của người phụ nữ và lên án thói ăn chơi, bạc tình của đàn ông trong xã hội phong kiến; đồng thời thể hiện khát vọng công lý cho những người chịu hàm oan.
• Tác phẩm cùng chủ đề: Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ) hoặc Truyện Kiều (Nguyễn Du).

Câu 5. Đánh giá thông điệp "tự sửa mình":

Đây là một thông điệp vô cùng sâu sắc và mang tính thời đại. "Tự sửa mình" (tu thân) là gốc rễ để "tề gia" (trị nhà).Trong văn bản, sự bê tha, cờ bạc của Trọng Quỳ đã dẫn đến cái chết oan khuất của Nhị Khanh và sự tan vỡ của gia đình. Thông điệp nhắc nhở mỗi cá nhân (đặc biệt là người trụ cột gia đình) phải luôn tự soi xét, tu dưỡng đạo đức và trách nhiệm. Chỉ khi cá nhân sống đúng đắn, chính trực thì gia đình mới bền vững, xã hội mới tốt đẹp. Nó phê phán lối sống ích kỷ, buông thả và khẳng định đạo đức là nền tảng của mọi hạnh phúc.

Câu chủ đề: Sử dụng điện thoại quá nhiều gây ra tác hại không nhỏ đối với con người
Thực trạng, biểu hiện: Ngày nay, nhiều người đặc biệt là giới trẻ có thói quen sử dụng điện thoại quá mức. Họ cầm điện thoại suốt ngày, kể cả khi ăn uống, đi học, đi làm hay trước khi ngủ. Thời gian dành cho mạng xã hội, trò chơi điện tử chiếm phần lớn quỹ thời gian mỗi ngày.
Tác hại của thói quen: Việc lạm dụng điện thoại gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe như mỏi mắt, mất ngủ, giảm tập trung. Ngoài ra, nó khiến con người xa cách nhau hơn, giảm khả năng giao tiếp trực tiếp và học tập, công viẹc
Giải pháp: Giới hạn thời gian sử dụng mỗi ngày; Dành thời gian cho hoạt động ngoài trời, đọc sách, hoặc nói chuyện trực tiếp; cài đặt ứng dụng kiểm soát thời gian dùng điện thoại
Đánh giá - Tổng kết - Liên hệ: Ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen: Từ bỏ thói quen dùng điện thoại quá nhiều giúp con người sống lành mạnh, gắn kết hơn với gia đình, bạn bè và có nhiều thời gian phát triển bản thân. Khi biết kiểm soát công nghệ, ta trở thành người làm chủ cuộc sống, chứ không bị công nghệ chi phối.

Những yếu tố tạo nên sức thuyết phục cho bài viết:

- Luận điểm rõ ràng, lí lẽ làm sáng tỏ cho luận điểm

- Dẫn chứng đúng trọng tâm vấn đề, xuất phát từ thực tại đời sống.

Các luận điểm bao gồm:

- Thực trạng sử dụng điện thoại hiện nay

- Vai trò của điện thoại tới đời sống con người

- Tác hại của việc sử dụng điện thoại quá nhiều

- Lời khuyên về cách sử dụng điện thoại đúng cách

=> Trình tự sắp xếp các luận điểm hợp lí, logic, làm sáng tỏ, thuyết phục được người đọc từ bỏ thói quen sử dụng điện thoại quá nhiều.

Các luận điểm bao gồm:

- Thực trạng sử dụng điện thoại hiện nay

- Vai trò của điện thoại tới đời sống con người

- Tác hại của việc sử dụng điện thoại quá nhiều

- Lời khuyên về cách sử dụng điện thoại đúng cách

=> Trình tự sắp xếp các luận điểm hợp lí, logic, làm sáng tỏ, thuyết phục được người đọc từ bỏ thói quen sử dụng điện thoại quá nhiều.