Câu 1:

Bài thơ Khán “Thiên gia thi” hữu cảm trong tập Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh* thể hiện quan niệm tiến bộ về chức năng của thơ ca. Hai câu đầu gợi nhắc đặc điểm của thơ xưa với những hình ảnh thiên nhiên quen thuộc: “sơn, thủy, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong”. Biện pháp liệt kê đã làm nổi bật khuynh hướng thẩm mĩ thiên về cái đẹp thanh nhã, lãng mạn của thơ cổ. Tuy nhiên, ở hai câu sau, tác giả đưa ra một định hướng mới: “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết, / Thi gia dã yếu hội xung phong.” “Thép” ở đây là ẩn dụ cho tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng; còn “xung phong” thể hiện trách nhiệm dấn thân của người nghệ sĩ trước thời cuộc. Cấu tứ bài thơ chặt chẽ theo lối đối sánh giữa thơ xưa và thơ nay, qua đó khẳng định quan điểm: thơ ca không chỉ để thưởng ngoạn mà còn phải gắn với đời sống dân tộc, phục vụ sự nghiệp đấu tranh giải phóng. Bài thơ ngắn gọn nhưng hàm chứa tư tưởng sâu sắc, giàu tính chiến đấu và tính thời đại.

Câu 2:

Trong dòng chảy hội nhập và toàn cầu hóa mạnh mẽ hiện nay, vấn đề giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc trở nên đặc biệt quan trọng, nhất là đối với giới trẻ. Ý thức về điều đó không chỉ thể hiện lòng yêu nước mà còn khẳng định bản lĩnh và bản sắc của một thế hệ.

Văn hóa truyền thống là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần được hình thành, lưu giữ qua nhiều thế hệ: từ tiếng Việt, phong tục tập quán, lễ hội dân gian, trang phục truyền thống đến các di sản văn hóa như ca dao, dân ca, nghệ thuật tuồng, chèo, cải lương… Đó là cội nguồn làm nên bản sắc riêng của dân tộc Việt Nam giữa cộng đồng thế giới. Nếu không có ý thức gìn giữ, những giá trị ấy có thể bị mai một trước làn sóng văn hóa ngoại lai.

Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ ngày nay đã có ý thức tích cực trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống. Nhiều bạn mặc áo dài trong các dịp lễ trọng đại, tìm hiểu về lịch sử dân tộc, quảng bá ẩm thực và du lịch Việt Nam qua mạng xã hội. Không ít bạn trẻ tham gia các câu lạc bộ hát dân ca, biểu diễn nhạc cụ truyền thống, hay sáng tạo nội dung số nhằm giới thiệu di sản văn hóa đến bạn bè quốc tế. Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại – như việc đưa chất liệu dân gian vào âm nhạc, thời trang, điện ảnh – đã góp phần làm văn hóa dân tộc trở nên gần gũi, sinh động hơn với đời sống hôm nay.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn tồn tại một bộ phận giới trẻ thờ ơ với truyền thống, sính ngoại, chạy theo trào lưu mà thiếu sự chọn lọc. Có người hiểu biết rất rõ về văn hóa nước ngoài nhưng lại mơ hồ về lịch sử, phong tục nước mình. Thái độ ấy nếu kéo dài sẽ làm suy giảm bản sắc dân tộc và khiến thế hệ trẻ mất đi điểm tựa tinh thần.

Giữ gìn văn hóa truyền thống không có nghĩa là bảo thủ hay khép kín. Trái lại, trong thời đại hội nhập, người trẻ càng cần tiếp thu tinh hoa nhân loại nhưng đồng thời phải biết trân trọng, phát huy giá trị của dân tộc mình. Điều đó có thể bắt đầu từ những hành động giản dị: nói và viết tiếng Việt đúng chuẩn, tôn trọng phong tục gia đình, tìm hiểu lịch sử, tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng. Khi mỗi người trẻ ý thức rõ vai trò của mình, văn hóa truyền thống sẽ không chỉ được bảo tồn mà còn được làm mới, lan tỏa mạnh mẽ.

Là một người trẻ, em nhận thấy việc giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc chính là cách thể hiện lòng tự hào và trách nhiệm đối với quê hương. Trong thế giới rộng lớn, chỉ khi hiểu rõ mình là ai, ta mới có thể tự tin hội nhập. Bởi vậy, ý thức bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là sứ mệnh của thế hệ trẻ hôm nay.

Câu 1:

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

Câu 2:

Bài thơ được làm theo luật bằng (thất ngôn tứ tuyệt luật bằng).

• Câu 1 mở đầu bằng thanh bằng.
• Các câu tuân thủ niêm – luật – đối tương đối chặt chẽ theo quy tắc thơ Đường.

Câu 3:

Biện pháp tu từ nổi bật là liệt kê ở câu:

"Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong"

Tác giả liệt kê hàng loạt hình ảnh thiên nhiên: núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió.

Tác dụng:

• Gợi ra bức tranh thiên nhiên phong phú, thi vị – đặc trưng của thơ cổ.
• Nhấn mạnh khuynh hướng thẩm mỹ của thơ xưa: thiên về vẻ đẹp tự nhiên, lãng mạn.
• Tạo nhịp điệu dồn dập, giàu tính tạo hình.

Qua đó làm nổi bật sự đối lập với quan niệm thơ hiện đại ở hai câu sau.

Câu 4:

Vì:

• Thời đại lúc bấy giờ là thời kì đất nước đang bị áp bức, nhân dân lầm than.
• Cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc đòi hỏi tinh thần chiến đấu mạnh mẽ.
• Thơ ca không thể chỉ dừng ở thưởng ngoạn thiên nhiên mà cần gắn với hiện thực, với cách mạng.

“Tép” (chất thép) tượng trưng cho:

• Tinh thần chiến đấu
• Ý chí kiên cường
• Lập trường chính trị vững vàng

Quan điểm này thể hiện tư tưởng nghệ thuật tiến bộ: văn chương phải phục vụ cuộc sống, phục vụ cách mạng.

Câu 5:

Bài thơ có cấu tứ chặt chẽ, rõ ràng theo lối đối lập:

• Hai câu đầu: Nhận xét về thơ xưa (thiên về thiên nhiên, cái đẹp thuần túy).
• Hai câu sau: Đưa ra quan niệm về thơ hiện đại (phải có “thép”, có tinh thần xung phong).

Cấu tứ theo trình tự:

- Nhận xét – đánh giá quá khứ

- Đề xuất – định hướng cho hiện tại

Tạo nên sự chuyển ý tự nhiên nhưng dứt khoát, thể hiện tư tưởng nghệ thuật mới mẻ, giàu tính chiến đấu.

Câu 1:

Trong đoạn trích từ tác phẩm Hoàng tử bé của Antoine de Saint-Exupéry, nhân vật “tôi” hiện lên là một tâm hồn giàu trí tưởng tượng và nhạy cảm. Ngay từ nhỏ, cậu đã say mê khám phá thế giới qua một bức tranh vẽ con trăn nuốt con voi – một hình ảnh đầy sáng tạo và khác biệt. Tuy nhiên, khi đưa “kiệt tác” ấy cho người lớn xem, cậu chỉ nhận lại sự thờ ơ và hiểu lầm. Điều đó cho thấy “tôi” là một đứa trẻ có khát vọng được thấu hiểu, được sẻ chia, nhưng đồng thời cũng sớm trải nghiệm nỗi thất vọng khi thế giới người lớn không đồng điệu với mình. Nhân vật “tôi” không chỉ đại diện cho tuổi thơ hồn nhiên mà còn tượng trưng cho những tâm hồn sáng tạo bị khuôn mẫu thực dụng làm thui chột. Dẫu sau này trở thành phi công và sống giữa những người lớn, “tôi” vẫn giữ bức vẽ năm xưa như một cách gìn giữ phần trẻ thơ trong tâm hồn. Qua đó, nhân vật thể hiện niềm trăn trở sâu sắc về sự khác biệt giữa cách nhìn của trẻ em và người lớn.

Câu 2:

Nhà thơ Ý Giacomo Leopardi từng nói: “Trẻ con tìm thấy tất cả ở nơi chẳng có gì, còn người lớn chẳng tìm được gì trong tất cả.” Câu nói gợi ra sự đối lập sâu sắc giữa thế giới tâm hồn của trẻ thơ và người trưởng thành. Từ góc nhìn của người trẻ, em cho rằng đây là một nhận định vừa tinh tế vừa đáng để suy ngẫm.

Trước hết, trẻ con “tìm thấy tất cả ở nơi chẳng có gì” bởi chúng nhìn thế giới bằng trí tưởng tượng và trái tim rộng mở. Một chiếc hộp rỗng có thể trở thành con tàu vũ trụ, một cành cây có thể hóa thành thanh gươm dũng sĩ. Trẻ em không bị giới hạn bởi định kiến hay những chuẩn mực cứng nhắc. Chính sự hồn nhiên ấy giúp chúng khám phá niềm vui từ những điều giản dị nhất. Trong tác phẩm Hoàng tử bé, người kể chuyện khi còn nhỏ đã nhìn thấy trong hình vẽ con trăn cả một thế giới sinh động, trong khi người lớn chỉ thấy một “cái mũ”. Sự khác biệt ấy bắt nguồn từ cách cảm nhận: trẻ thơ nhìn bằng tâm hồn, còn người lớn nhìn bằng lý trí khô khan.

Ngược lại, người lớn “chẳng tìm được gì trong tất cả” vì họ bị cuốn vào vòng xoáy của lo toan, danh lợi và những giá trị vật chất. Khi trưởng thành, con người dần đánh mất khả năng rung động trước cái đẹp đơn sơ. Một bầu trời đầy sao không còn là điều kỳ diệu mà chỉ là hiện tượng thiên văn; một cuộc trò chuyện chân thành đôi khi bị thay thế bởi những phép xã giao. Sự thực dụng khiến người lớn có thể sở hữu rất nhiều thứ nhưng lại thiếu niềm vui nội tâm. Họ có “tất cả” về vật chất nhưng lại cảm thấy trống rỗng về tinh thần.

Tuy nhiên, câu nói của Leopardi không nhằm phủ nhận vai trò của trưởng thành, mà nhắc nhở con người đừng để tâm hồn mình trở nên cằn cỗi. Là người trẻ, em nhận thấy mình đang đứng giữa hai thế giới: một bên là sự mộng mơ của tuổi thơ, một bên là trách nhiệm của người lớn. Điều quan trọng không phải là từ chối lớn lên, mà là học cách trưởng thành mà vẫn giữ được sự nhạy cảm và trí tưởng tượng. Khi biết cân bằng giữa lý trí và cảm xúc, giữa thực tế và ước mơ, ta có thể vừa sống có trách nhiệm vừa không đánh mất niềm vui giản dị.

Tóm lại, ý kiến của Giacomo Leopardi là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của tâm hồn trẻ thơ. Mỗi người trẻ hôm nay cần trân trọng khả năng mơ mộng, biết tìm thấy ý nghĩa trong những điều nhỏ bé, để khi trưởng thành vẫn có thể “tìm thấy tất cả” trong cuộc sống rộng lớn này.

Câu 1. Xác định ngôi kể trong văn bản trên.

Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất.
Người kể xưng “tôi” và trực tiếp kể lại những kỉ niệm, suy nghĩ, cảm xúc của mình.

Câu 2. Kiệt tác của cậu bé trong văn bản là gì?

Kiệt tác của cậu bé là bức vẽ một con trăn đang nuốt một con voi.

• Hình vẽ số một: Con trăn nhìn từ bên ngoài (người lớn tưởng là cái mũ).
• Hình vẽ số hai: Con trăn bổ đôi để thấy rõ con voi trong bụng.

Câu 3. Vì sao người lớn bảo cậu bé chú trọng học các môn văn hóa thay vì vẽ?

Vì:

• Người lớn không hiểu được trí tưởng tượng của cậu bé.
• Họ cho rằng vẽ vời là không thiết thực.
• Họ đề cao những môn học như địa lí, lịch sử, toán, ngữ pháp – những thứ được xem là “quan trọng” và “thực tế”.
• Họ nghĩ đến tương lai ổn định, nghề nghiệp rõ ràng cho cậu bé.

Điều đó cho thấy người lớn nhìn thế giới theo hướng thực dụng, thiếu sự bay bổng và cảm nhận nghệ thuật.

Câu 4. Những người lớn trong văn bản được miêu tả như thế nào? Nhận xét của em

Miêu tả:

• Không hiểu trí tưởng tượng của trẻ em.
• Luôn cần được giải thích rõ ràng.
• Chỉ quan tâm đến những vấn đề như bài bạc, bóng đá, chính trị, cà vạt.
• Tự cho mình là “người quan trọng”.

Nhận xét:

• Họ đại diện cho lối suy nghĩ khô khan, thực tế, thiếu sự hồn nhiên.
• Họ đánh mất khả năng nhìn thế giới bằng tâm hồn.
• Tuy nhiên, họ không xấu — chỉ là đã quên cách nhìn đời bằng sự tưởng tượng như trẻ thơ.

Câu 5. Bài học rút ra cho bản thân

Qua văn bản, em rút ra được:

• Hãy giữ gìn trí tưởng tượng và sự sáng tạo của mình.
• Đừng vội đánh giá người khác khi chưa hiểu họ.
• Cần biết lắng nghe và thấu hiểu trẻ em.
• Trong cuộc sống, không nên chỉ nhìn mọi thứ bằng con mắt thực dụng.
• Hãy dũng cảm theo đuổi ước mơ của mình.

Câu 1. Xác định luận đề của văn bản

Luận đề của văn bản là: Cái đẹp trong truyện ngắn “Muối của rừng” của Nguyễn Huy Thiệp được thể hiện ở vẻ đẹp của thiên nhiên, vẻ đẹp của sự hướng thiện và sự hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Câu 2. Dẫn ra một câu văn thể hiện rõ tính khẳng định trong văn bản

Ví dụ: “Rõ ràng cái đẹp của thiên nhiên không chỉ đánh thức mĩ quan mà còn khơi dậy nhận thức, suy nghĩ tích cực của ông Diểu về vẻ đẹp của chính nó.”

Câu 3. Nhận xét về mối quan hệ giữa nội dung và nhan đề của văn bản

Nhan đề “Cái đẹp trong truyện ngắn Muối của rừng” khái quát chính xác nội dung nghị luận của văn bản.

Toàn bộ bài viết tập trung làm sáng tỏ các biểu hiện khác nhau của “cái đẹp” trong tác phẩm: vẻ đẹp thiên nhiên, vẻ đẹp tâm hồn con người, vẻ đẹp của sự thức tỉnh lương tri. Vì vậy, nhan đề vừa định hướng vấn đề nghị luận, vừa bao quát được nội dung cốt lõi của văn bản.

Câu 4. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê

Biện pháp liệt kê được sử dụng qua hàng loạt hình ảnh: chim xanh, gà rừng, khỉ, núi non, hang động, rừng xanh, ba con khỉ, tiếng súng săn, tiếng kêu, tiếng rú…

Tác dụng:

- Làm nổi bật sự phong phú, sống động và giàu sức sống của thiên nhiên rừng núi.

- Tạo sự đối lập mạnh mẽ giữa vẻ đẹp yên bình của tự nhiên và sự tàn bạo của hành động săn bắn.

- Góp phần khắc sâu cảm giác ám ảnh, day dứt, qua đó lý giải sự thức tỉnh lương tri của nhân vật ông Diểu.

Câu 5. Phân tích, đánh giá mục đích, quan điểm và tình cảm của người viết

- Mục đích: Người viết nhằm làm sáng tỏ giá trị nhân văn và giá trị thẩm mĩ của truyện ngắn “Muối của rừng”, đặc biệt là ý nghĩa của “cái đẹp” trong việc cảm hóa con người.

- Quan điểm: Tác giả khẳng định: cái đẹp của thiên nhiên có sức mạnh cảm hóa, đánh thức lương tri, giúp con người hướng thiện và sống hài hòa với tự nhiên.

- Tình cảm: Bài viết thể hiện sự trân trọng, yêu mến thiên nhiên; đồng thời bộc lộ niềm cảm thông, tin tưởng vào khả năng phục hồi nhân tính và lòng thiện trong con người.

Câu 1:

Văn bản Cái đẹp trong truyện ngắn “Muối của rừng” có tính thuyết phục cao trước hết nhờ luận đề rõ ràng và nhất quán: làm nổi bật vẻ đẹp của thiên nhiên và sự hướng thiện của con người trong tác phẩm Nguyễn Huy Thiệp. Người viết triển khai hệ thống luận điểm mạch lạc, đi từ sự thức tỉnh của nhân vật trước vẻ đẹp bình dị của rừng núi, đến vẻ đẹp của lòng nhân ái, rồi kết thúc bằng sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Các luận điểm đều được minh chứng bằng những chi tiết, hình ảnh cụ thể trong truyện, đặc biệt là những dẫn chứng tiêu biểu như cảnh đàn khỉ, hành động cứu khỉ của ông Diểu, hình ảnh hoa tử huyền ở cuối truyện. Ngôn ngữ phân tích giàu cảm xúc nhưng không sa vào cảm tính, kết hợp hài hòa giữa lí lẽ và dẫn chứng. Giọng điệu chân thành, giàu tính nhân văn giúp người đọc dễ đồng tình với quan điểm của người viết. Nhờ đó, văn bản không chỉ giúp người đọc hiểu sâu tác phẩm mà còn gợi suy nghĩ về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên, làm tăng sức thuyết phục cho toàn bài.

Câu 2:

Trong những năm gần đây, trên mạng xã hội thường xuyên xuất hiện những đoạn clip ghi lại cảnh các bạn trẻ tự nguyện thu gom rác thải ở ao hồ, chân cầu, bãi biển. Những hình ảnh ấy tuy giản dị nhưng lại mang ý nghĩa rất lớn, phản ánh một xu hướng đẹp của giới trẻ trong việc bảo vệ môi trường sống.

Trước hết, đây là biểu hiện rõ ràng của ý thức trách nhiệm công dân. Môi trường đang ngày càng bị ô nhiễm bởi rác thải sinh hoạt, rác nhựa và thói quen xả rác thiếu ý thức của con người. Việc các bạn trẻ chủ động dọn rác không chỉ góp phần làm sạch không gian sống mà còn lan tỏa thông điệp: bảo vệ môi trường không phải là nhiệm vụ của riêng ai, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Những hành động nhỏ, khi được nhân lên, sẽ tạo nên sự thay đổi lớn.

Bên cạnh đó, các clip ấy còn thể hiện tinh thần xung kích, năng động và nhân ái của tuổi trẻ. Giới trẻ không chỉ dừng lại ở lời kêu gọi hay khẩu hiệu, mà sẵn sàng hành động bằng việc làm cụ thể. Họ chấp nhận vất vả, bẩn thỉu để đổi lấy cảnh quan sạch đẹp hơn cho cộng đồng. Điều đó cho thấy tuổi trẻ hôm nay không thờ ơ, vô cảm, mà biết quan tâm đến tương lai chung của đất nước và hành tinh.

Đặc biệt, mạng xã hội đã trở thành kênh lan tỏa những giá trị tích cực. Khi một hành động đẹp được ghi lại và chia sẻ, nó có sức truyền cảm hứng mạnh mẽ, thúc đẩy nhiều người khác cùng tham gia. Từ đó hình thành lối sống xanh, văn minh và có trách nhiệm hơn với môi trường.

Tuy nhiên, bên cạnh những hình ảnh đáng trân trọng ấy, thực tế vẫn còn không ít người trẻ thiếu ý thức, xả rác bừa bãi, sống tiện lợi mà bỏ quên hậu quả lâu dài. Điều này đòi hỏi mỗi cá nhân cần tự giác thay đổi hành vi, đồng thời gia đình, nhà trường và xã hội phải tăng cường giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.

Là người trẻ, chúng ta không thể đứng ngoài vấn đề môi trường. Mỗi hành động nhỏ như không xả rác, phân loại rác, tham gia các hoạt động dọn vệ sinh, tuyên truyền lối sống xanh… đều góp phần bảo vệ cuộc sống hôm nay và mai sau. Những clip thu gom rác của các bạn trẻ chính là minh chứng rằng: khi tuổi trẻ biết sống có trách nhiệm, thế giới sẽ trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 1:

Bài làm

Trong truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, Thủy Tinh hiện lên như một vị thần hung hãn, hiếu thắng và đầy thù hận. Sau khi thua trong cuộc kén rể, Thủy Tinh dâng nước đánh Sơn Tinh, gây ra bao tai họa cho muôn dân, trở thành biểu tượng của sức mạnh thiên nhiên dữ dội và lòng ghen tuông mù quáng. Tuy nhiên, trong truyện Sự tích những ngày đẹp trời của Hòa Vang, nhân vật Thủy Tinh được tái hiện với chiều sâu nội tâm, đầy nhân tính và nỗi đau của một kẻ thất tình. Ở đây, Thủy Tinh không còn là vị thần bạo ngược mà là người biết yêu, biết nhớ, biết hi sinh cho người mình yêu. Chàng không còn chiến đấu để tranh đoạt, mà để bộc bạch nỗi lòng, tìm lại sự thanh thản. Nếu Thủy Tinh trong truyền thuyết tượng trưng cho sức mạnh tự nhiên, thì Thủy Tinh trong truyện hiện đại lại tượng trưng cho tình yêu chân thành, nỗi cô đơn và sự thức tỉnh của con người trước tình yêu. Cả hai hình tượng tuy khác nhau nhưng đều làm giàu thêm vẻ đẹp đa chiều của truyền thuyết dân gian Việt Nam.

Câu 2:

Bài làm

Tình yêu là một trong những tình cảm đẹp nhất của con người, và trong tình yêu, sự hi sinh chính là thước đo cao nhất của lòng chân thành. Hi sinh không chỉ là cho đi, mà còn là biết đặt hạnh phúc của người mình yêu lên trên bản thân mình.

Trước hết, sự hi sinh giúp tình yêu trở nên sâu sắc và bền vững. Khi ta sẵn sàng hi sinh, tức là ta biết sống vì người khác, biết quan tâm, chia sẻ và cảm thông. Một mối quan hệ không có hi sinh sẽ dễ tan vỡ vì ích kỉ và toan tính. Trong tình yêu, sự hi sinh có thể chỉ là những điều nhỏ bé: nhường nhịn, lắng nghe, quan tâm mỗi ngày; nhưng chính những điều giản dị ấy lại nuôi dưỡng tình cảm, khiến hai người gắn bó lâu dài.

Bên cạnh đó, hi sinh còn thể hiện nhân cách và phẩm chất cao đẹp của con người. Người biết hi sinh là người có trái tim nhân hậu, biết sống vì hạnh phúc của người khác. Giống như Thủy Tinh trong truyện Sự tích những ngày đẹp trời, dù đau khổ, chàng vẫn chúc phúc cho Mỵ Nương và chọn cách âm thầm dõi theo nàng. Sự hi sinh ấy khiến tình yêu trở nên trong sáng, thiêng liêng và vượt lên trên mọi ích kỉ cá nhân.

Tuy nhiên, hi sinh trong tình yêu không đồng nghĩa với việc đánh mất bản thân. Hi sinh cần được đặt trên nền tảng của sự tôn trọng và tự trọng. Khi sự hi sinh trở thành cam chịu, khi ta quên mất giá trị của chính mình, thì tình yêu đó sẽ không còn ý nghĩa.

Tóm lại, sự hi sinh là điều làm cho tình yêu trở nên đẹp đẽ, nhân văn và bền vững. Một tình yêu đích thực không thể thiếu sự hi sinh – nhưng đó phải là sự hi sinh tự nguyện, xuất phát từ con tim chân thành và lòng nhân hậu. Chính sự hi sinh ấy khiến con người biết yêu thương hơn và làm cho cuộc đời trở nên ấm áp, đáng trân trọng hơn.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.
- Văn bản thuộc thể loại truyện hiện đại mang màu sắc truyền thuyết (hay có thể gọi là truyện truyền thuyết hiện đại), vì được sáng tác dựa trên truyền thuyết “Sơn Tinh – Thủy Tinh”, nhưng được sáng tạo, hư cấu thêm theo cách nhìn mới của tác giả hiện đại.

Câu 2. Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản.
- Văn bản được kể chủ yếu theo ngôi thứ nhất, người kể là nhân vật Thủy Tinh, giúp người đọc thấu hiểu tâm trạng, tình cảm và nỗi cô đơn của Thủy Tinh.
Ngoài ra, có xen đối thoại trực tiếp giữa Thủy Tinh và Mỵ Nương, làm cho câu chuyện thêm sinh động, chân thực.

Câu 3. Nhận xét về cốt truyện của văn bản.
- Cốt truyện được kết cấu lại từ truyền thuyết cổ, nhưng có nhiều sáng tạo mới mẻ:

• Không tập trung vào cuộc chiến giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh như bản gốc,
• Mà đi sâu vào tâm trạng, nỗi đau, tình yêu đơn phương và sự nhân bản trong Thủy Tinh.
  → Cốt truyện mang tính trữ tình – tâm lý, thiên về khai thác nội tâm nhân vật hơn là hành động, góp phần làm mới hình tượng nhân vật truyền thuyết.

Câu 4. Chỉ ra và phân tích tác dụng của một chi tiết hoang đường, kì ảo trong văn bản.
- Chi tiết hoang đường: Thủy Tinh hiện lên từ làn nước suối, có thể hóa thân, điều khiển mưa bão, và mỗi năm lại gặp Mỵ Nương qua những hạt mưa thu.
- Tác dụng:

• Thể hiện chất thần thoại, truyền thuyết của truyện;
• Gợi vẻ lung linh, huyền ảo, làm nổi bật tình yêu thiêng liêng, vượt thời gian và không gian;
• Đồng thời biểu tượng cho sự gắn bó giữa con người và thiên nhiên, giữa Mỵ Nương – đất núi với Thủy Tinh – nước biển.

Câu 5. Em ấn tượng với chi tiết nào nhất? Vì sao?
- Em ấn tượng nhất với chi tiết cuối cùng: “Mỗi năm, đúng tiết thu, Mỵ Nương mở cửa sổ, những giọt mưa đầu thu trong vắt buông rèm – đó là Thủy Tinh.”
- Bởi chi tiết này vừa đẹp, vừa buồn, thể hiện một tình yêu trong sáng, chung thủy mà không thể trọn vẹn.
Nó cũng giúp người đọc cảm thông, nhìn Thủy Tinh bằng con mắt nhân hậu hơn, không chỉ là kẻ gây lụt, mà là một người biết yêu, biết đau và biết hy sinh.