NGUYỄN MAI CHI
Giới thiệu về bản thân
Câu 1:
Bài thơ Khán “Thiên gia thi” hữu cảm thể hiện quan niệm sâu sắc của Nguyễn Ái Quốc về chức năng của thơ ca trong thời đại mới. Hai câu đầu gợi nhắc đặc điểm của thơ xưa: “Cổ thi thiên ái thiên nhiên mỹ” và “Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong”. Thơ cổ thường nghiêng về vẻ đẹp thiên nhiên với những hình ảnh quen thuộc như núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió. Biện pháp liệt kê tạo nên nhịp điệu hài hòa, đồng thời khắc họa một thế giới thơ mộng, giàu chất trữ tình. Tuy nhiên, nhà thơ không phủ nhận giá trị ấy mà xem đó là đặc điểm của một thời đại. Đến hai câu sau, giọng thơ chuyển sang khẳng định mạnh mẽ: “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết / Thi gia dã yếu hội xung phong.” Từ “thiết” mang ý nghĩa ẩn dụ cho tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng. Trong hoàn cảnh đất nước đang chìm trong đau thương, thơ ca không thể chỉ ngợi ca cảnh đẹp mà phải trở thành vũ khí tinh thần phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc. Câu thơ thể hiện quan điểm tiến bộ: nhà thơ không đứng ngoài cuộc đời mà phải dấn thân, “xung phong” trên mặt trận tư tưởng. Từ đó, bài thơ gửi gắm thông điệp sâu sắc: văn chương chân chính phải gắn liền với thời đại và vận mệnh đất nước; người cầm bút cần có trách nhiệm xã hội và tinh thần dấn thân. Tác phẩm tuy ngắn gọn nhưng có cấu tứ chặt chẽ, lập luận rõ ràng, kết hợp hài hòa giữa chất cổ điển và tinh thần hiện đại. Bài thơ đã góp phần thể hiện quan điểm nghệ thuật cách mạng của Hồ Chí Minh, đặt nền tảng cho dòng văn học yêu nước và cách mạng Việt Nam thế kỉ XX. Đây không chỉ là một bài thơ mang giá trị tư tưởng sâu sắc mà còn là tuyên ngôn nghệ thuật giàu ý nghĩa đối với người cầm bút mọi thời đại.
Câu 2:
Văn hóa truyền thống là dòng chảy bền bỉ kết tinh từ lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Đó không chỉ là phong tục, tập quán hay lễ hội, mà còn là tâm hồn, cốt cách và bản lĩnh con người Việt Nam qua bao thế hệ. Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu mạnh mẽ hiện nay, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống ở giới trẻ càng trở nên cấp thiết. Như Mahatma Gandhi từng nói: “Một dân tộc đánh mất truyền thống của mình là một dân tộc đánh mất linh hồn.” Câu nói ấy càng khiến chúng ta suy ngẫm sâu sắc hơn về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay.
Trước hết, cần hiểu rằng văn hóa truyền thống là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần được cha ông sáng tạo, lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đó là tiếng Việt giàu đẹp, là tà áo dài thướt tha, là câu hát dân ca, là đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “tôn sư trọng đạo”, là tinh thần yêu nước và đoàn kết dân tộc. Giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống không có nghĩa là bảo thủ hay khép kín, mà là biết trân trọng, kế thừa những giá trị tốt đẹp, đồng thời sáng tạo để phù hợp với thời đại mới.
Trong thực tế, ý thức bảo tồn văn hóa truyền thống ở giới trẻ được thể hiện qua nhiều hành động cụ thể. Nhiều bạn trẻ tích cực mặc áo dài trong các dịp lễ trọng đại, quảng bá ẩm thực Việt Nam trên mạng xã hội, tham gia các câu lạc bộ dân ca, nhã nhạc, chèo, cải lương. Không ít dự án khởi nghiệp đã đưa họa tiết trống đồng, tranh Đông Hồ, chất liệu thổ cẩm vào thiết kế thời trang và sản phẩm lưu niệm. Những chương trình như “Việt phục”, “Tự hào tiếng Việt” hay các hoạt động trải nghiệm tại di tích lịch sử thu hút đông đảo thanh niên tham gia. Điều đó cho thấy khi người trẻ quan tâm và sáng tạo, văn hóa truyền thống không những không mai một mà còn được lan tỏa mạnh mẽ hơn trong thời đại số.
Việc giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống có vai trò vô cùng quan trọng. Trước hết, đó là nền tảng hình thành bản sắc dân tộc, giúp Việt Nam khẳng định vị trí riêng trong cộng đồng quốc tế. Nhà văn Nam Cao từng khẳng định: “Văn hóa làm cho con người trở nên người hơn.” Khi hiểu và tự hào về truyền thống, người trẻ sẽ có điểm tựa tinh thần vững chắc để hội nhập mà không hòa tan. Đồng thời, văn hóa truyền thống còn góp phần giáo dục nhân cách, bồi dưỡng lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng.
Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, vẫn còn một bộ phận giới trẻ thờ ơ với lịch sử, chạy theo trào lưu ngoại lai, sử dụng ngôn ngữ lai căng, thiếu tôn trọng các giá trị truyền thống. Một số người cho rằng truyền thống là lạc hậu, không còn phù hợp với cuộc sống hiện đại. Đây là quan điểm phiến diện, bởi như nhà triết học Cicero từng nói: “Không biết lịch sử tức là mãi mãi là đứa trẻ.” Phủ nhận truyền thống đồng nghĩa với việc tự cắt đứt cội nguồn của chính mình.
Từ nhận thức đó, mỗi người trẻ cần rút ra bài học cho bản thân. Trước hết, cần chủ động tìm hiểu lịch sử, văn hóa dân tộc qua sách vở, bảo tàng, di tích. Tiếp đó, hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ: nói và viết tiếng Việt chuẩn mực, tôn trọng phong tục tập quán, tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng. Đồng thời, cần biết chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại trên nền tảng bản sắc dân tộc. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi.” Khi người trẻ ý thức được vai trò của mình, văn hóa truyền thống sẽ tiếp tục tỏa sáng trong đời sống hiện đại.
Giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào của thế hệ trẻ. Trong dòng chảy hội nhập, chúng ta có thể tiếp nhận cái mới nhưng không được đánh mất cội nguồn. Bởi như nhà văn Romain Rolland từng nói: “Nếu không có ký ức, con người sẽ không có tương lai.” Khi mỗi người trẻ biết trân trọng quá khứ và sáng tạo cho hiện tại, văn hóa dân tộc sẽ mãi là ngọn lửa bền bỉ soi sáng con đường phát triển của đất nước.
Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
Câu 2.
Bài thơ có kết cấu đề – thực – luận – kết đặc trưng của thơ Đường luật.
Câu 3.
Biện pháp tu từ nổi bật là liệt kê ở câu:
“Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong” có nghĩa: Núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió.
Tác dụng:
-Gợi ra hàng loạt hình ảnh thiên nhiên quen thuộc, đẹp đẽ trong thơ cổ.
-Làm nổi bật đặc điểm của thơ xưa: thiên về miêu tả cảnh sắc thiên nhiên, giàu chất trữ tình.
-Tạo nhịp điệu hài hòa, giàu tính nhạc.
- Qua đó làm nền để tác giả bộc lộ quan điểm về thơ hiện đại ở hai câu sau.
Câu 4.
Hai câu thơ:
-“Thi trung ưng hữu thiết”: Trong thơ hiện đại cần có “thép” – tức là có tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng.
-“Thi gia dã yếu hội xung phong”: Nhà thơ cũng phải biết xung phong, dấn thân vì lý tưởng.
-Tác giả cho rằng như vậy vì: Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh đất nước bị áp bức, nhân dân lầm than. Văn chương không thể chỉ dừng lại ở thưởng ngoạn thiên nhiên mà cần trở thành vũ khí tinh thần phục vụ cách mạng. Vì vậy, tác giả cho rằng thơ ca phải gắn với thời đại, với nhiệm vụ cứu nước; nhà thơ phải có trách nhiệm trước dân tộc.
Câu 5.
Cấu tứ bài thơ:
-Hai câu đầu: Nhận xét về thơ xưa (thiên về thiên nhiên, trữ tình).
-Hai câu sau: Nêu quan điểm về thơ hiện đại (phải có tính chiến đấu, dấn thân).
- NHẬN XÉT: Cấu tứ theo kiểu đối lập, so sánh giữa xưa và nay, từ đó khẳng định quan điểm mới mẻ về chức năng của thơ ca. Bài thơ ngắn gọn nhưng có tư tưởng sâu sắc, thể hiện rõ quan niệm nghệ thuật tiến bộ của tác giả.
Câu 1:
Trong mỗi con người trưởng thành luôn ẩn giấu một đứa trẻ từng biết mơ mộng và nhìn thế giới bằng đôi mắt trong veo. Thế nhưng không phải ai cũng đủ dũng cảm giữ lại phần hồn nhiên ấy khi lớn lên. Nhân vật “tôi” trong đoạn trích Hoàng tử bé chính là biểu tượng cho bi kịch của một tâm hồn trẻ thơ giàu tưởng tượng nhưng không được thấu hiểu. Ngay từ năm sáu tuổi, cậu bé đã bộc lộ trí tưởng tượng đặc biệt qua bức vẽ con trăn đang nuốt một con voi. Điều đáng nói không chỉ là năng khiếu hội họa, mà còn là cách nhìn vượt qua vẻ bề ngoài để khám phá bản chất ẩn sâu bên trong sự vật. Khi người lớn chỉ nhìn thấy “một cái mũ”, đứa trẻ lại nhận ra cả một thế giới rừng hoang sống động. Qua đó, nhân vật người kể hiện lên là một tâm hồn nhạy cảm, sáng tạo và giàu liên tưởng. Tuy nhiên, sự hồn nhiên ấy nhanh chóng bị tổn thương khi người lớn không hiểu, thậm chí còn khuyên cậu từ bỏ hội họa để tập trung vào những môn học “thiết thực”. Sự phủ nhận ấy khiến cậu bé thất vọng và từ bỏ ước mơ trở thành họa sĩ – một lựa chọn cho thấy nỗi buồn âm thầm khi không tìm được sự đồng cảm.Khi trưởng thành, đứa trẻ ấy đã lên và trở thành phi công, đi nhiều nơi và gặp gỡ “khối người quan trọng”. Dẫu vậy, trong sâu thẳm tâm hồn, cậu vẫn mang theo nỗi cô đơn. Nhân vật ấy luôn giữ lại bức vẽ số một như một phép thử để tìm kiếm tri kỉ. Thế nhưng lần nào cũng chỉ nhận được câu trả lời quen thuộc: “Đây là một cái mũ.” Vì thế, cậu đã nói những câu chuyện mà người lớn quan tâm như bài bạc, chính trị hay cà vạt. Chi tiết này vừa cho thấy sự thích nghi của một con người trưởng thành, vừa gợi nỗi xót xa khi cá nhân phải thu nhỏ thế giới nội tâm để hòa nhập với xung quanh.Con người có thể lớn lên về tuổi tác nhưng không nên để tâm hồn mình già cỗi. Qua hình tượng cậu bé năm nào, tác giả gửi gắm một triết lí sâu sắc: điều đáng sợ nhất không phải là thất bại, mà là đánh mất trí tưởng tượng và sự chân thành thuở ban đầu. Giữ được đứa trẻ trong tim mình chính là cách để mỗi chúng ta không lạc mất bản thân giữa dòng đời rộng lớn.
Câu 2:
Giacomo Leopardi từng nói: “Trẻ con tìm thấy tất cả ở nơi chẳng có gì, còn người lớn chẳng tìm được gì trong tất cả.” Câu nói ngắn gọn nhưng chứa đựng một triết lí sâu sắc về cách con người cảm nhận thế giới. Từ góc nhìn của người trẻ, em cho rằng đây không chỉ là một nhận xét về sự khác biệt giữa hai độ tuổi, mà còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về cách sống và cách nhìn cuộc đời.
Trước hết, cần hiểu rõ ý nghĩa của câu nói. “Trẻ con tìm thấy tất cả ở nơi chẳng có gì” nghĩa là trẻ em có thể khám phá niềm vui, ý nghĩa và sự kỳ diệu ngay cả trong những điều nhỏ bé, bình thường nhất. Với trí tưởng tượng phong phú và tâm hồn trong sáng, các em nhìn thế giới bằng sự tò mò, háo hức và niềm tin. Ngược lại, “người lớn chẳng tìm được gì trong tất cả” ám chỉ việc nhiều người trưởng thành dù có đầy đủ vật chất, cơ hội và điều kiện, nhưng lại không cảm nhận được hạnh phúc hay giá trị tinh thần. Khi bị chi phối bởi toan tính và áp lực, họ dần đánh mất khả năng rung động trước cuộc sống.
Điều này có thể dễ dàng bắt gặp trong cuộc sống. Trẻ em có thể say mê hàng giờ với một trò chơi đơn giản, có thể vui mừng chỉ vì một món quà nhỏ hay một lời khen. Trong khi đó, nhiều người lớn dù có nhà đẹp, xe sang vẫn cảm thấy áp lực, mệt mỏi, thậm chí trống rỗng. Không ít bạn trẻ ngày nay cũng rơi vào tình trạng “có tất cả” về điều kiện học tập, công nghệ, nhưng lại thiếu niềm vui và động lực sống vì quá áp lực điểm số và sự so sánh. Socrates từng nói: “Kẻ giàu có nhất là người biết đủ.” Điều đó cho thấy giá trị thực sự không nằm ở số lượng ta sở hữu, mà ở khả năng cảm nhận và trân trọng.
Trước hết, câu nói thể hiện sự đối lập trong nhận thức và cảm xúc. “Trẻ con tìm thấy tất cả ở nơi chẳng có gì” nghĩa là trẻ em có thể khám phá niềm vui, ý nghĩa và sự kì diệu trong những điều nhỏ bé, giản dị. Với trí tưởng tượng phong phú và tâm hồn trong sáng, các em luôn nhìn cuộc sống bằng ánh mắt tò mò, háo hức. Ngược lại, “người lớn chẳng tìm được gì trong tất cả” ám chỉ việc nhiều người trưởng thành dù có đầy đủ vật chất, cơ hội, điều kiện nhưng lại không cảm thấy hạnh phúc hay thỏa mãn. Khi bị cuốn vào lo toan và tham vọng, họ dần đánh mất khả năng rung động.
Thực tế cho thấy trẻ em luôn biết cách biến những điều giản dị thành niềm vui. Một khoảng sân nhỏ có thể trở thành cả thế giới phiêu lưu; một hộp giấy cũng đủ hóa thành lâu đài. Nhà văn Lev Tolstoy từng nói: “Mọi người lớn đều từng là trẻ con, nhưng ít ai trong số họ nhớ điều đó.” Chính sự hồn nhiên giúp trẻ thơ cảm nhận cuộc sống bằng cả trái tim. Albert Einstein cũng khẳng định: “Trí tưởng tượng quan trọng hơn kiến thức.” Nhờ giữ được tinh thần tò mò và dám đặt câu hỏi, ông đã tạo nên những bước ngoặt vĩ đại cho khoa học. Ở Việt Nam, thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký – người viết chữ bằng chân – đã vượt qua nghịch cảnh bằng nghị lực và ước mơ được nuôi dưỡng từ thuở nhỏ. Những tấm gương ấy cho thấy khi con người còn giữ được niềm tin và khát vọng, họ sẽ tìm thấy ý nghĩa ngay cả trong khó khăn.
Ngược lại, nhiều người lớn ngày nay bị cuốn vào vòng xoáy của tiền bạc, danh vọng và thành tích. Họ có thể sở hữu nhiều thứ nhưng lại thiếu niềm vui nội tâm. Socrates từng nói: “Kẻ giàu có nhất là người biết đủ.” Thế nhưng không ít người dù có “tất cả” vẫn cảm thấy trống rỗng, bởi họ đã đánh mất sự biết đủ và khả năng tận hưởng những điều bình dị. Thậm chí, nhiều bạn trẻ cũng sớm rơi vào áp lực điểm số, sự so sánh và kỳ vọng, khiến tâm hồn trở nên mệt mỏi.
Tuy nhiên, trưởng thành không phải là điều tiêu cực. Con người cần lý trí để sống có trách nhiệm, nhưng cũng cần giữ lại phần hồn nhiên để cuộc sống không khô cứng. Steve Jobs từng nhắn nhủ: “Hãy cứ khát khao, hãy cứ dại khờ.” Sự “dại khờ” ấy chính là dám mơ ước và sáng tạo như trẻ thơ. Là một người trẻ, em nhận ra rằng điều quan trọng không phải là có bao nhiêu, mà là cảm nhận được bao nhiêu giá trị trong những gì mình có.
Câu nói của Leopardi vì thế mang ý nghĩa sâu xa: hạnh phúc không nằm ở sự đầy đủ bên ngoài, mà ở cách ta nhìn nhận và trân trọng cuộc sống. Hãy lớn lên nhưng đừng để tâm hồn mình già nua, bởi chính khả năng tìm thấy “tất cả” trong những điều tưởng như “chẳng có gì” sẽ giúp con người sống ý nghĩa và trọn vẹn hơn.
Câu 1.
Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất, xưng “tôi”.
Câu 2.
“Kiệt tác” của cậu bé là:
+)bức vẽ con trăn đang nuốt một con voi.
+)Khi người lớn không hiểu, cậu đã vẽ thêm hình con voi bên trong bụng trăn để giải thích.
Câu 3.
Người lớn bảo cậu bé chú trọng học các môn văn hóa vì:
- Họ suy nghĩ theo hướng thực tế, coi trọng kiến thức “thiết thực” như địa lí, lịch sử, toán, ngữ pháp.
- Họ cho rằng vẽ vời là viển vông, không cần thiết cho tương lai.
- Họ không hiểu và không trân trọng trí tưởng tượng phong phú của trẻ em.
Điều đó thể hiện cách nhìn hạn hẹp, thiếu thấu hiểu của người lớn đối với thế giới trẻ thơ.
Câu 4.
Những người lớn trong văn bản được miêu tả là:
-Thiếu trí tưởng tượng: Khi xem bức vẽ con trăn nuốt voi, họ nói: “Sao một cái mũ lại làm cho sợ được?” và khẳng định: “Đây là một cái mũ.”
-Luôn cần được giải thích: “Đối với người lớn, bao giờ cũng phải giảng.”
-Khuyên nhủ theo lối thực tế, khuôn mẫu: Họ bảo cậu bé hãy bỏ vẽ và “để tâm vào môn địa, môn sử, môn toán và môn ngữ pháp.”
-Tự cho mình là quan trọng: Nhân vật “tôi” nói mình đã gặp “khối người quan trọng”.
-Chỉ quan tâm đến những chuyện thực tế: Khi nói về “bài bạc, đấu bóng, chính trị và cà vạt” thì người lớn “rất lấy làm bằng lòng”.
→ Qua các chi tiết trên, có thể thấy người lớn hiện lên là những người thực tế, khô khan, thiếu sự thấu hiểu và ít quan tâm đến trí tưởng tượng, cảm xúc của trẻ em.
Câu 5.
Bài học rút ra:
-Cần giữ gìn trí tưởng tượng và tâm hồn trong trẻo của mình.
-Không nên vội vàng phán xét khi chưa hiểu rõ vấn đề.
-Người lớn cần biết lắng nghe, tôn trọng suy nghĩ của trẻ em.
-Mỗi người nên sống chân thành, không đánh mất bản sắc của mình để làm vừa lòng người khác.
Câu 1:
a)
*)Những bài học cơ bản của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc từ năm 1945 đến nay-Không ngừng phát huy tinh thần yêu nước của các tầng lớp nhân dân
+ Tinh thần yêu nước của nhân dân Việt Nam đã tạo thành sức mạnh tổng hợp của dân tộc trong cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do và bảo vệ Tổ quốc.
+ Ngày nay, đất nước đang tiến hành đổi mới và hội nhập sâu rộng trong bối cảnh toàn cầu hoá. Vì vậy, cần đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống để mỗi người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ nhận thức rõ vai trò của tinh thần và phát huy tinh thần đó trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.
-Củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân
+ Thực tiễn cách mạng từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã chứng minh: Một dân tộc nhỏ, nghèo nàn, lạc hậu như Việt Nam nhưng lại có thể chiến thắng những kẻ thù hùng mạnh,... là nhờ sự đoàn kết một lòng của cả dân tộc. Các tổ chức mặt trận đã giữ vai trò to lớn trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc.
+ Ngày nay, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần phát huy vai trò trong việc củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc cũng như bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.
-Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
+ Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một trong những bài học lớn, xuyên suốt trong quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ và xây dựng đất nước, trong đó, sức mạnh dân tộc là yếu tố quyết định.
+ Trong bối cảnh hiện nay, việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại góp phần tăng cường sức mạnh tổng hợp để tận dụng thời cơ, vượt qua thách thức, tạo ra thế và lực để đất nước ổn định và phát triển.
+ Các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc cũng cho thấy cần kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Xây dựng đất nước vững mạnh, đời sống của các tầng lớp nhân dân ngày càng nâng cao... là tạo điều kiện vững chắc cho bảo vệ Tổ quốc. Ngược lại, tăng cường quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định chính trị, an ninh quốc gia sẽ tạo sức mạnh cần thiết cho công cuộc xây dựng đất nước.
-Phát triển sáng tạo nghệ thuật chiến tranh nhân dân, xây dựng nền quốc phòng toàn dân
+ Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp tục xây dựng và phát triển sáng tạo nghệ thuật quân sự Việt Nam. Đó là nghệ thuật toàn dân đánh giặc, nghệ thuật tiến công chủ động, kiên quyết, mưu trí, sáng tạo,..
b) *) Là một học sinh em cần làm:
Nỗ lực học tập, rèn luyện để nâng cao kiến thức về lịch sử, địa lý, pháp luật Việt Nam và quốc tế liên quan đến chủ quyền biển đảo.
Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho bạn bè và mọi người xung quanh về tầm quan trọng của biển đảo và chủ quyền quốc gia.
Tham gia các hoạt động, phong trào do nhà trường, địa phương tổ chức nhằm bảo vệ môi trường biển, đảo.
Phê phán những hành vi sai trái vi phạm chủ quyền, lợi ích quốc gia trên không gian mạng và trong đời sống.
Câu 2:
- Cơ cấu kinh tế dịch chuyển theo hướng tích cực, hình thành nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lí của nhà nước.
- Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là kinh tế nhiều thành phần, trong đó, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo; các thành phần kinh tế đều được phát huy lợi thế, tiềm năng, nguồn lực.
- Hệ thống pháp luật về kinh tế hình thành và hoàn thiện dần, tạo cơ sở pháp lí cho các doanh nghiệp thuộc mọi loại hình sở hữu hoạt động.
- Tăng trưởng kinh tế đạt tốc độ cao, giảm dần sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên thiên nhiên, xuất khẩu thô, lao động nhân công giá rẻ và mở rộng tín dụng, từng bước chuyển sang dựa vào ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
+ Nông nghiệp phát triển góp phần quan trọng vào mức tăng trưởng chung và giữ vững ổn định kinh tế-xã hội.
+ Công nghiệp tăng trưởng và chuyển biến tích cực về cơ cấu sản xuất, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh.
+ Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tăng mạnh, là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. Cơ cấu xuất, nhập khẩu chuyển dịch theo hướng tăng xuất khẩu sản phẩm chế biến, chế tạo, giảm xuất khẩu thô.
+ Quy mô kinh tế được mở rộng GDP bình quân đầu người ngày càng tăng.
+ Trong bối cảnh sự phát triển của cuộc cách mạng khoa học-công nghệ hiện nay, nghệ thuật quân sự Việt Nam cần tiếp tục phát triển ở trình độ khoa học cao, đồng thời xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và có chiến lược bảo vệ Tổ quốc.
*)Vai trò
-Cung cấp hàng hóa và dịch vụ thiết yếu: DNNN đã đóng góp quan trọng vào việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ cơ bản cho xã hội, đặc biệt trong các lĩnh vực như điện, nước, giao thông vận tải và viễn thông.
-Thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn: DNNN thường đóng vai trò chủ lực trong các ngành công nghiệp chiến lược như dầu khí, điện lực, và ngân hàng.
-Đảm bảo an ninh kinh tế: DNNN góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an ninh kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.
-Tạo công ăn việc làm: DNNN là một trong những nguồn tạo ra việc làm lớn nhất trong nền kinh tế, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp và tăng thu nhập cho người lao động.
-Thực hiện các chính sách xã hội: DNNN thường tham gia vào việc thực hiện các chương trình an sinh xã hội, như hỗ trợ người nghèo, phát triển hạ tầng.
*)Cần điều chỉnh:
-Tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình: Cần có những quy định rõ ràng về quản lý và giám sát hoạt động của DNNN.
-Thúc đẩy cổ phần hóa và chuyển đổi mô hình quản lý: Cần tiếp tục đẩy mạnh quá trình cổ phần hóa DNNN để nâng cao hiệu quả hoạt động.
-Tăng cường năng lực cạnh tranh: DNNN cần cải thiện năng lực cạnh tranh thông qua việc áp dụng công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.
-Định hướng phát triển bền vững: Cần có các chính sách khuyến khích DNNN thực hiện các hoạt động sản xuất và kinh doanh bền vững, chú trọng đến bảo vệ môi trường
-Hợp tác và liên kết với khu vực tư nhân: Khuyến khích DNNN hợp tác với các doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt trong các dự án lớn và các lĩnh vực cần đầu tư mạnh mẽ.
- Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực DNNN cần chú trọng vào phát triển và đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng cho người lao động.
Câu 1:
Văn bản Cái đẹp trong truyện ngắn “Muối của rừng” có tính thuyết phục cao nhờ hệ thống luận điểm rõ ràng, cách lập luận mạch lạc và sự kết hợp hài hòa giữa lí lẽ và dẫn chứng. Ngay từ nhan đề, người viết đã xác định đúng trọng tâm nghị luận là “cái đẹp” trong tác phẩm, từ đó triển khai nội dung theo ba phương diện chính: vẻ đẹp bình dị của thiên nhiên, vẻ đẹp của sự hướng thiện và vẻ đẹp hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Cách triển khai ấy giúp bài viết có bố cục chặt chẽ, dẫn dắt người đọc đi từ cảm nhận thẩm mĩ đến chiều sâu tư tưởng của truyện ngắn. Bên cạnh đó, các dẫn chứng được lựa chọn tiêu biểu, sát với văn bản gốc, đặc biệt là những chi tiết về cảnh đi săn, tiếng kêu của đàn khỉ hay hành động phóng sinh của ông Diểu, qua đó làm nổi bật quá trình thức tỉnh lương tri của nhân vật. Người viết không chỉ dừng lại ở việc kể lại nội dung truyện mà còn biết phân tích tâm lí nhân vật, rút ra ý nghĩa nhân văn sâu sắc về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên. Ngoài ra, giọng văn giàu cảm xúc, thể hiện sự đồng cảm với nhân vật và sự trân trọng đối với thiên nhiên đã góp phần tăng sức truyền cảm cho bài viết. Tuy vẫn còn một số đoạn thiên về cảm nhận chủ quan, nhưng nhìn chung, văn bản đã thuyết phục người đọc bằng lập luận hợp lí, dẫn chứng xác đáng và quan điểm rõ ràng. Qua đó, bài viết không chỉ giúp người đọc hiểu sâu hơn giá trị nội dung của truyện ngắn Muối của rừng mà còn khơi gợi ý thức sống nhân ái, hướng thiện và trách nhiệm của con người trước thiên nhiên.
Câu 2:
Trong bối cảnh môi trường ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng, rác thải xuất hiện dày đặc tại ao hồ, chân cầu, sông ngòi và bãi biển, trở thành nỗi lo chung của xã hội. Giữa thực trạng ấy, trên mạng xã hội thời gian gần đây lan truyền nhiều clip ghi lại hình ảnh các bạn trẻ tham gia thu gom rác thải ở nhiều nơi trên cả nước. Những hình ảnh giản dị nhưng đầy ý nghĩa ấy không chỉ góp phần làm sạch môi trường sống mà còn cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và trách nhiệm của người trẻ. Từ góc nhìn của người trẻ, em xin bày tỏ suy nghĩ của mình về hiện tượng đáng trân trọng này.
Trước hết, sự lan tỏa của những clip thu gom rác cho thấy người trẻ đang ngày càng ý thức rõ hơn về thực trạng ô nhiễm môi trường. Rác thải sinh hoạt, đặc biệt là rác nhựa, đang trở thành vấn đề nghiêm trọng khi xuất hiện ở khắp nơi: từ sông ngòi, ao hồ đến bãi biển và khu dân cư. Những hình ảnh cá chết vì ô nhiễm, biển ngập rác hay kênh rạch đen đặc đã không còn xa lạ. Trong bối cảnh đó, việc các bạn trẻ chủ động xắn tay áo, trực tiếp nhặt từng túi nilon, từng chai nhựa chính là hành động thiết thực nhằm khắc phục hậu quả của ô nhiễm môi trường. Dù những việc làm ấy còn nhỏ bé so với quy mô của vấn đề, nhưng đó là minh chứng rõ ràng cho tinh thần trách nhiệm và ý thức công dân của người trẻ đối với cộng đồng.
Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa bảo vệ môi trường, những clip thu gom rác còn mang giá trị lan tỏa tích cực trên mạng xã hội. Mạng xã hội vốn thường bị gắn với những mặt trái như sống ảo, câu view hay lan truyền nội dung tiêu cực. Tuy nhiên, khi người trẻ sử dụng mạng xã hội để chia sẻ những hành động đẹp, mạng xã hội lại trở thành một kênh truyền cảm hứng mạnh mẽ. Một đoạn clip ngắn có thể chạm đến cảm xúc của hàng nghìn người, khiến họ suy nghĩ lại về thói quen xả rác bừa bãi, từ đó thay đổi hành vi của chính mình. Khi cái đẹp, cái thiện được lan tỏa, nó sẽ dần tạo nên những chuyển biến tích cực trong cộng đồng.
Tuy nhiên, nhìn nhận một cách thẳng thắn, việc thu gom rác chỉ là giải pháp mang tính khắc phục, không phải là giải pháp căn cơ để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường. Nếu con người vẫn tiếp tục xả rác vô ý thức, thì dù có bao nhiêu đội tình nguyện đi nhặt rác, môi trường vẫn sẽ tiếp tục bị hủy hoại. Vì vậy, điều quan trọng hơn cả là thay đổi nhận thức và thói quen sống của mỗi cá nhân. Người trẻ không chỉ cần dừng lại ở việc dọn rác, mà còn cần nói “không” với việc xả rác bừa bãi, hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, tích cực phân loại rác và tuyên truyền lối sống xanh đến gia đình, bạn bè và cộng đồng xung quanh.
Từ góc nhìn của người trẻ, em cho rằng những hành động thu gom rác không phải để thể hiện hay đánh bóng hình ảnh, mà là cách để khẳng định vai trò và trách nhiệm của thế hệ mình đối với tương lai. Người trẻ là lực lượng năng động, sáng tạo, có khả năng tiếp cận nhanh với tri thức và công nghệ, vì vậy càng cần đi đầu trong việc bảo vệ môi trường. Khi người trẻ hành động, họ không chỉ đang làm sạch một bãi biển hay một dòng kênh, mà còn đang gửi đi một thông điệp: môi trường không phải là của riêng ai, và không ai có quyền thờ ơ trước sự tổn thương của thiên nhiên.
Bên cạnh đó, những clip thu gom rác cũng nhắc nhở mỗi chúng ta rằng bảo vệ môi trường bắt đầu từ những việc làm rất nhỏ. Không phải ai cũng có thể tham gia những chiến dịch lớn, nhưng ai cũng có thể không xả rác bừa bãi, nhặt một mảnh rác trên đường hay nhắc nhở người khác giữ gìn vệ sinh chung. Khi mỗi cá nhân ý thức được rằng hành động của mình có ảnh hưởng đến môi trường, thì xã hội sẽ dần hình thành một lối sống văn minh và bền vững hơn.
Những clip ghi lại hoạt động thu gom rác của các bạn trẻ trên mạng xã hội là tín hiệu đáng mừng trước thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay. Những hành động giản dị nhưng ý nghĩa ấy không chỉ góp phần làm sạch môi trường sống mà còn lan tỏa tinh thần trách nhiệm và lối sống xanh trong cộng đồng. Là người trẻ, em hiểu rằng bảo vệ môi trường bắt đầu từ những việc làm nhỏ mỗi ngày, để tương lai xanh trở thành hiện thực.
Câu 1.
Luận đề của văn bản là: Cái đẹp trong truyện ngắn “Muối của rừng” của Nguyễn Huy Thiệp .
Câu 2.
Một câu văn thể hiện rõ tính khẳng định là:“Rõ ràng cái đẹp của thiên nhiên không chỉ đánh thức mĩ quan mà còn khơi dậy nhận thức, suy nghĩ tích cực của ông Diểu về vẻ đẹp của chính nó.”
Câu 3.
-Nhan đề của văn bản là “Cái đẹp trong truyện ngắn Muối của rừng của Nguyễn Huy Thiệp”, nêu rõ đối tượng nghị luận và vấn đề trọng tâm cần làm sáng tỏ: cái đẹp.
-Nội dung văn bản tập trung phân tích các phương diện biểu hiện của “cái đẹp” trong tác phẩm, gồm: vẻ đẹp bình dị và giàu sức sống của thiên nhiên rừng núi, vẻ đẹp của sự thức tỉnh lương tri và hướng thiện của nhân vật ông Diểu, cũng như vẻ đẹp của mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
-Nhận xét mối quan hệ: nhan đề và nội dung có mối quan hệ thống nhất, chặt chẽ: nhan đề định hướng vấn đề nghị luận, còn nội dung triển khai cụ thể, làm rõ và chứng minh cho vấn đề đã được nêu ra trong nhan đề. Nhan đề bao quát, nội dung triển khai sâu, góp phần làm nổi bật giá trị tư tưởng và nhân văn của truyện ngắn.
Câu 4.
- Biện pháp tu từ liệt kê chim xanh, gà rừng, khỉ; sự hùng vĩ của núi non, hang động; sự tĩnh lặng của rừng xanh; sự quấn quít của ba con khỉ đối lập với tiếng súng săn dữ dội, tiếng kêu buồn thảm của khỉ đực, tiếng rú kinh hoàng của khỉ con.
- Có tác dụng khắc họa bức tranh thiên nhiên rừng núi phong phú, giàu sức sống, vừa hùng vĩ vừa yên bình, qua đó làm nổi bật vẻ đẹp đa dạng của thiên nhiên. Đồng thời, việc liệt kê các hình ảnh đối lập giữa sự sống yên ả và những âm thanh đau đớn do con người gây ra đã nhấn mạnh tính tàn nhẫn của hành động săn bắn, tạo ấn tượng mạnh và gợi cảm xúc xót xa cho người đọc. Qua đó, biện pháp này góp phần làm nổi bật quá trình thức tỉnh lương tri của nhân vật ông Diểu, khi vẻ đẹp của thiên nhiên đã đánh thức con người trước hành vi sai trái của chính mình.
Câu 5.
Người viết hướng tới mục đích làm sáng tỏ giá trị tư tưởng và giá trị nhân văn của truyện ngắn “Muối của rừng”. Quan điểm của người viết rõ ràng, nhất quán: đề cao vẻ đẹp của thiên nhiên, phê phán hành vi hủy hoại tự nhiên và khẳng định khả năng hướng thiện của con người. Tình cảm của người viết thể hiện sự trân trọng thiên nhiên, đồng cảm với sự thức tỉnh lương tri của nhân vật và gửi gắm niềm tin vào những giá trị tốt đẹp của cuộc sống.
Câu 1.
Đoạn trích từ Văn tế thập loại chúng sinh là một minh chứng tiêu biểu cho tấm lòng nhân đạo bao la của Nguyễn Du – người luôn hướng ngòi bút về phía những số phận bất hạnh nhất trong xã hội. Trong đoạn thơ này, tác giả đã phác họa bức tranh đầy đau thương về những kiếp người lưu lạc: kẻ bị bắt vào khóa lính, sống chết nơi chiến trường; kẻ lỡ làng tuổi xuân, phải buôn phấn bán hương trong tủi nhục; kẻ lang thang hành khất, cả đời không nơi nương tựa. Những con người ấy dù khác hoàn cảnh nhưng đều chung một nỗi khổ: sống thì tủi cực, chết thì cô độc, không ai đoái hoài. Tấm lòng thương cảm sâu sắc của Nguyễn Du thể hiện qua những hình ảnh gợi ám ảnh như “ngọn lửa ma trơi”, “tiếng oan văng vẳng”, qua các câu cảm thán thấm đẫm nước mắt. Về mặt nghệ thuật, đoạn trích nổi bật với ngôn ngữ Nôm giàu sức gợi, việc sử dụng từ láy tinh tế, nhịp thơ linh hoạt và giọng điệu ai oán mà thiết tha. Nguyễn Du không chỉ miêu tả hiện thực mà còn gửi gắm triết lí nhân sinh: mọi kiếp người, dù thấp hèn đến đâu, cũng đáng được yêu thương và trân trọng. Nhờ vậy, đoạn trích vừa mang giá trị tố cáo xã hội loạn lạc, vừa thể hiện tinh thần nhân đạo cao đẹp – điều làm nên sức sống lâu bền cho tác phẩm.
Câu 2.
Trong những năm gần đây, thế hệ Gen Z – những người sinh ra trong thời đại bùng nổ công nghệ – đang trở thành tâm điểm chú ý của xã hội. Tuy nhiên, cùng với sự nổi bật ấy là hàng loạt định kiến tiêu cực: “lười biếng”, “sống ảo”, “thiếu kiên nhẫn”, “đề cao bản thân”… Thực tế, những quy chụp ấy chưa phản ánh đúng bản chất của một thế hệ năng động, sáng tạo và đầy khát vọng. Như lời nhà văn Mark Twain từng nói: “Định kiến chính là gánh nặng của những người không chịu tư duy.” Vì vậy, đã đến lúc cần nhìn lại Gen Z với cái nhìn công bằng hơn.
Trước hết, cần thừa nhận rằng Gen Z lớn lên trong môi trường hoàn toàn khác với các thế hệ trước. Họ tiếp xúc với công nghệ từ rất sớm, dễ dàng tiếp cận tri thức toàn cầu. Việc Gen Z gắn bó với mạng xã hội không phải “sống ảo”, mà là một cách làm việc và kết nối theo nhịp sống hiện đại. Nhiều bạn trẻ đã chứng minh giá trị của mình qua khả năng kiếm tiền và xây dựng sự nghiệp nhờ công nghệ. Nhiều bạn trẻ đã khởi nghiệp thành công nhờ hiểu biết công nghệ, biết tận dụng mạng xã hội để lan tỏa tri thức, quảng bá sản phẩm hay phát triển sự nghiệp sáng tạo nội dung. Đó là những minh chứng sống động cho sự sáng tạo, linh hoạt và bắt nhịp thời đại nhanh chóng của Gen Z.
Việc họ sử dụng mạng xã hội, điện thoại hay các nền tảng trực tuyến không phải là “sống ảo”, mà là phù hợp với cách làm việc mới trong thời đại số. Không thể phủ nhận rằng rất nhiều bạn trẻ đã tận dụng internet để phát triển bản thân. Chẳng hạn, đội ngũ sáng tạo nội dung trẻ tuổi trên TikTok và YouTube về giáo dục như Sunhuyn, Thạc sĩ Đoàn Chi, hay “Thầy giáo 9x dạy Vật lý trên mạng” đã tạo ra ảnh hưởng tích cực, thu hút hàng triệu lượt theo dõi. Hay Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) – một người trẻ từng mắc sai lầm nhưng đã quay lại cống hiến cho cộng đồng bằng công việc bảo mật mạng – là minh chứng rõ ràng cho thấy Gen Z có khả năng thích nghi, sửa mình và phát triển mạnh mẽ. Đinh Trang – cô gái Gen Z ở Hà Nội – đã trở thành giám đốc Marketing khi mới 21 tuổi nhờ tận dụng TikTok và nền tảng số để phát triển thương hiệu cá nhân. Hay Lê Hồng Minh, lập trình viên 9x, sáng lập công ty công nghệ đạt doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm, cho thấy Gen Z không hề lười biếng mà rất chủ động trong sáng tạo.
Không những vậy, Gen Z còn mang tinh thần trách nhiệm cao với cộng đồng. Đợt dịch Covid-19 vừa qua là minh chứng rõ nhất: hàng nghìn bạn trẻ đã đăng ký tình nguyện viên, hỗ trợ tuyến đầu, tham gia hoạt động thiện nguyện, phát rau miễn phí, hỗ trợ khai báo y tế… Nhiều bạn trẻ còn khởi xướng các dự án xã hội: “Nuôi em Mộc Châu” của nhóm bạn 9x, 10x giúp hàng nghìn trẻ em vùng cao có bữa ăn đủ chất; hay dự án “Sách hóa nông thôn” góp phần lan tỏa văn hóa đọc đến cộng đồng. Những hành động ấy đã chứng minh rằng Gen Z không hề thờ ơ hay vô trách nhiệm như định kiến gán cho họ.
Bên cạnh đó, Gen Z bị đánh giá là nhạy cảm, dễ bị suy nghĩ nhiều. Nhưng thực tế, họ là thế hệ quan tâm sâu sắc đến sức khỏe tinh thần – điều mà xã hội trước kia thường né tránh. Việc họ chia sẻ cảm xúc, dám nói về áp lực, trầm cảm hay mệt mỏi không phải dấu hiệu yếu đuối, mà chứng tỏ sự trưởng thành trong nhận thức. Câu nói nổi tiếng “Biết yêu bản thân là khởi đầu cho mọi cuộc cách mạng” rất phù hợp với Gen Z – những người dám thay đổi môi trường độc hại, dám từ chối những chuẩn mực cũ kỹ để bảo vệ giá trị cá nhân.
Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn rằng một bộ phận nhỏ Gen Z còn thiếu kiên trì, dễ bỏ cuộc, chạy theo các xu hướng ngắn hạn. Đây là điều Gen Z cần cải thiện để trưởng thành hơn. Nhưng như câu nói nổi tiếng của Khuyết Danh: “Một con sâu làm rầu nồi canh, nhưng không thể lấy một con sâu mà đánh giá cả vườn.” Xã hội không nên vì một số hiện tượng mà vội vàng gắn mác tiêu cực cho cả một thế hệ đông đảo và đa dạng.
Để xóa bỏ định kiến, cả hai phía – người lớn và người trẻ – đều cần thay đổi. Người lớn cần học cách lắng nghe, thấu hiểu thay vì áp đặt, còn Gen Z cần chủ động chứng minh giá trị bằng hành động, bằng tinh thần cầu tiến và trách nhiệm. Khoảng cách thế hệ chỉ có thể thu hẹp khi ta đối thoại bằng sự tôn trọng lẫn nhau.
Gen Z không hoàn hảo, nhưng họ là thế hệ của tương lai – năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm và giàu lòng nhân ái. Như nhà triết học Aristotle từng nói: “Chúng ta là những gì chúng ta thường xuyên làm. Xuất sắc là một thói quen.” Nếu Gen Z giữ được thói quen học hỏi, nỗ lực và sáng tạo, họ sẽ trở thành lực lượng quan trọng thúc đẩy xã hội phát triển.
Vì vậy, thay vì nhìn Gen Z bằng định kiến, hãy nhìn họ bằng niềm tin. Bởi trong mỗi bạn trẻ hôm nay đều có tiềm năng để trở thành người thay đổi thế giới ngày mai.
Câu 1.
Đoạn trích từ Văn tế thập loại chúng sinh là một minh chứng tiêu biểu cho tấm lòng nhân đạo bao la của Nguyễn Du – người luôn hướng ngòi bút về phía những số phận bất hạnh nhất trong xã hội. Trong đoạn thơ này, tác giả đã phác họa bức tranh đầy đau thương về những kiếp người lưu lạc: kẻ bị bắt vào khóa lính, sống chết nơi chiến trường; kẻ lỡ làng tuổi xuân, phải buôn phấn bán hương trong tủi nhục; kẻ lang thang hành khất, cả đời không nơi nương tựa. Những con người ấy dù khác hoàn cảnh nhưng đều chung một nỗi khổ: sống thì tủi cực, chết thì cô độc, không ai đoái hoài. Tấm lòng thương cảm sâu sắc của Nguyễn Du thể hiện qua những hình ảnh gợi ám ảnh như “ngọn lửa ma trơi”, “tiếng oan văng vẳng”, qua các câu cảm thán thấm đẫm nước mắt. Về mặt nghệ thuật, đoạn trích nổi bật với ngôn ngữ Nôm giàu sức gợi, việc sử dụng từ láy tinh tế, nhịp thơ linh hoạt và giọng điệu ai oán mà thiết tha. Nguyễn Du không chỉ miêu tả hiện thực mà còn gửi gắm triết lí nhân sinh: mọi kiếp người, dù thấp hèn đến đâu, cũng đáng được yêu thương và trân trọng. Nhờ vậy, đoạn trích vừa mang giá trị tố cáo xã hội loạn lạc, vừa thể hiện tinh thần nhân đạo cao đẹp – điều làm nên sức sống lâu bền cho tác phẩm.
Câu 2.
Trong những năm gần đây, thế hệ Gen Z – những người sinh ra trong thời đại bùng nổ công nghệ – đang trở thành tâm điểm chú ý của xã hội. Tuy nhiên, cùng với sự nổi bật ấy là hàng loạt định kiến tiêu cực: “lười biếng”, “sống ảo”, “thiếu kiên nhẫn”, “đề cao bản thân”… Thực tế, những quy chụp ấy chưa phản ánh đúng bản chất của một thế hệ năng động, sáng tạo và đầy khát vọng. Như lời nhà văn Mark Twain từng nói: “Định kiến chính là gánh nặng của những người không chịu tư duy.” Vì vậy, đã đến lúc cần nhìn lại Gen Z với cái nhìn công bằng hơn.
Trước hết, cần thừa nhận rằng Gen Z lớn lên trong môi trường hoàn toàn khác với các thế hệ trước. Họ tiếp xúc với công nghệ từ rất sớm, dễ dàng tiếp cận tri thức toàn cầu. Việc Gen Z gắn bó với mạng xã hội không phải “sống ảo”, mà là một cách làm việc và kết nối theo nhịp sống hiện đại. Nhiều bạn trẻ đã chứng minh giá trị của mình qua khả năng kiếm tiền và xây dựng sự nghiệp nhờ công nghệ. Nhiều bạn trẻ đã khởi nghiệp thành công nhờ hiểu biết công nghệ, biết tận dụng mạng xã hội để lan tỏa tri thức, quảng bá sản phẩm hay phát triển sự nghiệp sáng tạo nội dung. Đó là những minh chứng sống động cho sự sáng tạo, linh hoạt và bắt nhịp thời đại nhanh chóng của Gen Z.
Việc họ sử dụng mạng xã hội, điện thoại hay các nền tảng trực tuyến không phải là “sống ảo”, mà là phù hợp với cách làm việc mới trong thời đại số. Không thể phủ nhận rằng rất nhiều bạn trẻ đã tận dụng internet để phát triển bản thân. Chẳng hạn, đội ngũ sáng tạo nội dung trẻ tuổi trên TikTok và YouTube về giáo dục như Sunhuyn, Thạc sĩ Đoàn Chi, hay “Thầy giáo 9x dạy Vật lý trên mạng” đã tạo ra ảnh hưởng tích cực, thu hút hàng triệu lượt theo dõi. Hay Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) – một người trẻ từng mắc sai lầm nhưng đã quay lại cống hiến cho cộng đồng bằng công việc bảo mật mạng – là minh chứng rõ ràng cho thấy Gen Z có khả năng thích nghi, sửa mình và phát triển mạnh mẽ. Đinh Trang – cô gái Gen Z ở Hà Nội – đã trở thành giám đốc Marketing khi mới 21 tuổi nhờ tận dụng TikTok và nền tảng số để phát triển thương hiệu cá nhân. Hay Lê Hồng Minh, lập trình viên 9x, sáng lập công ty công nghệ đạt doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm, cho thấy Gen Z không hề lười biếng mà rất chủ động trong sáng tạo.
Không những vậy, Gen Z còn mang tinh thần trách nhiệm cao với cộng đồng. Đợt dịch Covid-19 vừa qua là minh chứng rõ nhất: hàng nghìn bạn trẻ đã đăng ký tình nguyện viên, hỗ trợ tuyến đầu, tham gia hoạt động thiện nguyện, phát rau miễn phí, hỗ trợ khai báo y tế… Nhiều bạn trẻ còn khởi xướng các dự án xã hội: “Nuôi em Mộc Châu” của nhóm bạn 9x, 10x giúp hàng nghìn trẻ em vùng cao có bữa ăn đủ chất; hay dự án “Sách hóa nông thôn” góp phần lan tỏa văn hóa đọc đến cộng đồng. Những hành động ấy đã chứng minh rằng Gen Z không hề thờ ơ hay vô trách nhiệm như định kiến gán cho họ.
Bên cạnh đó, Gen Z bị đánh giá là nhạy cảm, dễ bị suy nghĩ nhiều. Nhưng thực tế, họ là thế hệ quan tâm sâu sắc đến sức khỏe tinh thần – điều mà xã hội trước kia thường né tránh. Việc họ chia sẻ cảm xúc, dám nói về áp lực, trầm cảm hay mệt mỏi không phải dấu hiệu yếu đuối, mà chứng tỏ sự trưởng thành trong nhận thức. Câu nói nổi tiếng “Biết yêu bản thân là khởi đầu cho mọi cuộc cách mạng” rất phù hợp với Gen Z – những người dám thay đổi môi trường độc hại, dám từ chối những chuẩn mực cũ kỹ để bảo vệ giá trị cá nhân.
Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn rằng một bộ phận nhỏ Gen Z còn thiếu kiên trì, dễ bỏ cuộc, chạy theo các xu hướng ngắn hạn. Đây là điều Gen Z cần cải thiện để trưởng thành hơn. Nhưng như câu nói nổi tiếng của Khuyết Danh: “Một con sâu làm rầu nồi canh, nhưng không thể lấy một con sâu mà đánh giá cả vườn.” Xã hội không nên vì một số hiện tượng mà vội vàng gắn mác tiêu cực cho cả một thế hệ đông đảo và đa dạng.
Để xóa bỏ định kiến, cả hai phía – người lớn và người trẻ – đều cần thay đổi. Người lớn cần học cách lắng nghe, thấu hiểu thay vì áp đặt, còn Gen Z cần chủ động chứng minh giá trị bằng hành động, bằng tinh thần cầu tiến và trách nhiệm. Khoảng cách thế hệ chỉ có thể thu hẹp khi ta đối thoại bằng sự tôn trọng lẫn nhau.
Gen Z không hoàn hảo, nhưng họ là thế hệ của tương lai – năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm và giàu lòng nhân ái. Như nhà triết học Aristotle từng nói: “Chúng ta là những gì chúng ta thường xuyên làm. Xuất sắc là một thói quen.” Nếu Gen Z giữ được thói quen học hỏi, nỗ lực và sáng tạo, họ sẽ trở thành lực lượng quan trọng thúc đẩy xã hội phát triển.
Vì vậy, thay vì nhìn Gen Z bằng định kiến, hãy nhìn họ bằng niềm tin. Bởi trong mỗi bạn trẻ hôm nay đều có tiềm năng để trở thành người thay đổi thế giới ngày mai.