Câu 1:

Nhà văn lý luận kiệt xuất người Pháp gốc Hoa, Cao Hành Kiện từng nhận định: “Văn học không phải là công cụ để tuyên truyền, nhưng bản thân nó lại mang một sức mạnh tự thân làm thay đổi nhận thức con người”. Đến với bài thơ tứ tuyệt “Khán ‘Thiên gia thi’ hữu cảm” của Nguyễn Ái Quốc, ta được chứng kiến một tuyên ngôn nghệ thuật sắc sảo về sức mạnh tự thân ấy thông qua quy luật đổi mới chức năng văn chương. Với dung lượng cô đọng của thể thơ Thất ngôn tứ tuyệt, hai câu đầu tái hiện thế giới thẩm mỹ cũ của thơ cổ qua phép liệt kê "Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong". Đó là một thế giới duy mỹ, thoát tục, lấy thiên nhiên làm chuẩn mực. Tuy nhiên, đặt trong hoàn cảnh đất nước lầm than năm 1942, lối thơ ấy trở nên bất lực trước thời cuộc. Chính vì vậy, mạch thơ có một sự chuyển dịch mang tính cách mạng ở hai câu sau: "Hiện đại thi trung ưng hữu thiết / Thi gia dã yếu hội xung phong". Bằng hình ảnh biểu tượng "thép" và hành động "xung phong", Người đã chỉ ra sứ mệnh mới của thơ ca hiện đại. Thơ không còn là trò chơi giải trí tiêu khiển mà phải là thứ vũ khí chiến đấu sắc bén, và người nghệ sĩ phải đồng thời là người chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng. Bài thơ đạt đến đỉnh cao của sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố cổ điển và hiện đại, chất thép kiên cường hòa quyện với chất tình lãng mạn, khẳng định một nhân sinh quan cách mạng tiến bộ, định hướng cho cả một nền văn học mới của dân tộc.

Câu 2:

Cố cố thủ tướng Phạm Văn Đồng từng khẳng định: “Văn hóa là sợi dây kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai”. Thật vậy, nếu một dân tộc bị chặt đứt gốc rễ văn hóa truyền thống, dân tộc đó sẽ rơi vào thảm họa mất bản sắc và bị hòa tan giữa dòng chảy của lịch sử. Trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế mãnh liệt như hiện nay, vấn đề ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc ở giới trẻ đang trở thành một bài toán nhân sinh hệ trọng, đòi hỏi sự thức tỉnh từ sâu thẳm mỗi cái tôi trẻ tuổi.

Trước hết, chúng ta cần hiểu giá trị văn hóa truyền thống là gì? Đó là toàn bộ những sản phẩm vật chất và tinh thần (như phong tục tập quán, lễ hội, nghệ thuật dân gian, kiến trúc, trang phục...) được ông cha ta sáng tạo, tích lũy và lưu truyền qua hàng ngàn năm lịch sử. Giữ gìn và bảo tồn là việc bảo vệ, không để những giá trị ấy bị mai một, hủy hoại; còn phát huy là việc thổi vào đó hơi thở của thời đại mới, giúp di sản truyền thống tiếp tục sống, phát triển và tỏa sáng trong bối cảnh đương đại.

Trong những năm gần đây, chúng ta đáng mừng khi được chứng kiến một làn sóng "quay về cội nguồn" mạnh mẽ của giới trẻ Việt Nam. Khác với định kiến cho rằng người trẻ chỉ quay lưng với quá khứ, thế hệ Z và Millennials hiện nay đang có những cách tiếp cận vô cùng sáng tạo. Đó là việc các bạn trẻ tự hào khoác lên mình bộ cổ phục Việt (như áo tấc, áo ngũ thân) trong các dịp lễ tết hay lễ tốt nghiệp; là việc đưa chất liệu âm nhạc dân gian như cải lương, hát xẩm, nhã nhạc cung đình vào các MV ca nhạc hiện đại đạt hàng triệu lượt xem của các nghệ sĩ trẻ. Hay ấn tượng hơn cả là các dự án số hóa di sản, vẽ lại tranh dân gian Hàng Trống, Đông Hồ bằng công nghệ đồ họa hiện đại. Những hành động này chứng minh rằng, người trẻ không hề thờ ơ, họ đang dùng chính tư duy năng động, công nghệ của thời đại mình để làm sống lại các giá trị truyền thống.

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm sáng ấy, thực tế vẫn tồn tại một bộ phận không nhỏ người trẻ rơi vào trạng thái "vô cảm văn hóa". Do sự xâm nhập của các trào lưu giải trí ngoại lai, nhiều bạn trẻ thông thạo lịch sử, văn hóa của các quốc gia khác hơn là lịch sử nước nhà. Lối sống thực dụng, sính ngoại đã khiến họ coi nhẹ những giá trị đạo đức truyền thống như lòng hiếu thảo, sự nhường nhịn hay tính cộng đồng. Đây là một thực trạng đáng báo động, bởi một khi người trẻ từ bỏ chiếc rễ văn hóa của mình, họ sẽ trở thành những "cây tầm gửi" trôi dạt, mất đi điểm tựa định vị bản thân trên bản đồ thế giới.

Để văn hóa truyền thống không chỉ là "bảo vật trong tủ kính" mà thực sự là dòng chảy huyết mạch, người trẻ cần ý thức được rằng: Bảo tồn không phải là ôm giữ quá khứ một cách xơ cứng, rập khuôn. Giống như tư duy kiến tạo truyền thống mới của Howard Roark trong tác phẩm Suối nguồn, người trẻ cần là "điểm khởi đầu" của một cách nhìn mới về di sản. Chúng ta cần chủ động học hỏi, nâng cao hiểu biết, và quan trọng nhất là kết hợp hài hòa giữa bản sắc nội tại với tinh hoa văn hóa nhân loại.

Nhà văn hóa lớn đại diện cho tinh thần dân tộc – Nguyễn Trãi từng viết trong Bình Ngô Đại Cáo về một đất nước "Vốn xưng nền văn hiến đã lâu". Nền văn hiến ấy có tiếp tục rực rỡ hay không phụ thuộc hoàn toàn vào hành động của thế hệ trẻ hôm nay. Hãy bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất: yêu một câu ca dao, trân trọng một món ăn truyền thống, bởi giữ gìn văn hóa quốc gia chính là cách duy nhất để con người giữ được linh hồn và bản lĩnh chân chính của mình trước thế giới rộng lớn ngoài kia.

Câu 1: Thể thơ của văn bản: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

.Câu 2 :

Xác định luật của bài thơ (xét vần và đối ở phần phiên âm):Vần: Bài thơ gieo vần chân, độc vận ở các câu 1 - 2 - 4: mỹ (trắc - câu 1 không bắt buộc vần nhưng ở đây hiệp trắc), phong (bằng - câu 2), xung phong (bằng - câu 4). Luật trắc vần bằng: Chữ thứ hai của câu đầu là "thi" (thanh bằng) Bài thơ làm theo luật Bằng.

Câu 3 : Biện pháp liệt kê: "Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong" (Núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió)

Tác dụng: Khái quát trọn vẹn những thi liệu cổ điển, đặc trưng của thơ ca xưa (chỉ thiên về phong hoa tuyết nguyệt, tả cảnh thiên nhiên thoát tục). Qua đó, tạo bệ đỡ không gian đối lập để làm nổi bật sự thay đổi tư duy ở hai câu sau.Biện pháp hoán dụ / biểu tượng: Hình ảnh "thiết" (thép) và "xung phong". "Thép" là biểu tượng cho tính chiến đấu, tinh thần cách mạng kiên cường, bản lĩnh gang thép của người chiến sĩ; "xung phong" hành động dấn thân nơi tiền tuyến. Biện pháp này giúp cụ thể hóa chức năng tư tưởng mới của thơ ca hiện đại một cách mạnh mẽ, giàu sức gợi cảm, biến câu thơ thành một tuyên ngôn nghệ thuật đanh thép

.Câu 4 :Tác giả cho rằng: “Trong thơ thời nay nên có thép / Nhà thơ cũng phải biết xung phong” vì:Yêu cầu của thời đại: Khi đất nước đang trong cảnh lầm than, chịu gông xiềng nô lệ, văn chương không thể chỉ mãi "ngâm vịnh" hoa trăng một cách vô cảm, thoát ly thực tại.Chức năng của văn nghệ: Thơ ca hiện đại phải là vũ khí sắc bén phục vụ cách mạng; văn nghệ sĩ không thể đứng ngoài cuộc mà phải là người chiến sĩ xung phong trên mặt trận tư tưởng, dùng ngòi bút để thức tỉnh, vẫy gọi và chiến đấu vì độc lập dân tộc

.Câu 5 :Nhận xét về cấu tứ của bài thơ:Bài thơ có cấu tứ vận động theo quy luật đối lập và kiến tạo. Hai câu đầu mở ra không gian trần thuật về quá khứ gắn liền với lối thơ cổ điển đầy chất thơ nhưng thụ động ("thiên nhiên mỹ").

Câu 1:

Nhà thơ trứ danh người Nga Rasoul Gamzatov từng khẳng định: “Thơ sinh ra từ tình yêu và lòng căm thù, từ nỗi ngậm ngùi và niềm hy vọng”. Trở đi trở lại trong bài thơ “Bầy chim sẻ có nhìn thấy tôi không?” của Nguyễn Phong Việt chính là một nhân vật trữ tình “Tôi” đầy ngậm ngùi, mang một tâm hồn trắc ẩn, nhạy cảm và giàu suy tư trước những biến dạng của đời sống. Hiện lên qua những dòng thơ thủ thỉ, “tôi” không chỉ là một lữ khách đi qua phố thị mà là một người biết lắng nghe và quan sát sâu sắc. Đối diện với hình ảnh bầy chim sẻ bị nhốt trong lồng "thất thần, rụng lông, ngơ ngác", trái tim nhân vật trữ tình dâng lên nỗi xót xa, thương cảm sâu sắc. Đáng chú ý, từ việc quan sát thế giới tự nhiên, “tôi” đã có sự tự vấn và liên tưởng đầy cay đắng đến thế giới con người – nơi những người bạn quanh mình cũng đang phải sống một cuộc đời "không theo cách mình nghĩ". Sự trăn trở của nhân vật trữ tình đạt đến đỉnh điểm khi nhận ra bi kịch của sự vô cảm và sự tự giam cầm: bầy chim bị nhốt không thể nhìn thấy "tôi" và chính "tôi" cũng bất lực nhìn cuộc đời trôi đi. Bằng ngôn từ dung dị, nhân vật trữ tình đã đánh thức trong lòng người đọc sự thức tỉnh về giá trị của tự do, sự thấu cảm và tiếng gọi hãy dũng cảm phá vỡ những "chiếc lồng" định kiến để sống một cuộc đời đích thực.

Câu 2:

Trong cuốn tiểu thuyết kinh điển “Suối nguồn” của Ayn Rand, nhân vật kiến trúc sư thiên tài Howard Roark đã để lại một tuyên ngôn bất hủ về tư duy sáng tạo: “Em không đứng ở điểm cuối của bất kì truyền thống nào. Em có thể đứng ở điểm khởi đầu của một truyền thống”. Câu nói ấy không chỉ đơn thuần là quan điểm của một cá nhân trong nghệ thuật, mà từ góc nhìn của thế hệ trẻ hôm nay, nó đã trở thành một thông điệp nhân sinh mạnh mẽ, thúc giục con người bước qua những lối mòn rập khuôn để khẳng định bản ngã và kiến tạo nên những giá trị mới.

Trước hết, cần hiểu "điểm cuối của một truyền thống" là sự kế thừa một cách thụ động, rập khuôn những quy chuẩn, lối mòn đã định sẵn từ quá khứ mà không có sự phản biện hay thay đổi. Ngược lại, "điểm khởi đầu của một truyền thống" chính là tư duy tiên phong, sự can đảm phá vỡ những trật tự cũ đã lỗi thời để khai sinh ra một con đường mới, một giá trị mới có sức ảnh hưởng lâu dài. Câu nói của Roark khẳng định: Con người, đặc biệt là người trẻ, không nên tự biến mình thành những kẻ khép lại một chương cũ đầy cam chịu, mà hãy nỗ lực trở thành người mở ra một kỷ nguyên mới.

Tại sao người trẻ lại cần có tư duy "đứng ở điểm khởi đầu"? Bản chất của cuộc sống là sự vận động và tiến hóa không ngừng. Nếu thế hệ sau chỉ đóng vai trò là "điểm cuối", bắt chước và duy trì những gì có sẵn, xã hội sẽ rơi vào trạng thái trì trệ, xơ cứng. Người trẻ với lợi thế về sự nhạy bén, khát vọng và sức sáng tạo dồi dào chính là lực lượng phù hợp nhất để dấn thân. Hãy nhìn vào lịch sử của nhân loại, mọi bước ngoặt vĩ đại – từ việc Steve Jobs tái định nghĩa lại điện thoại thông minh, đến việc các nhà khoa học trẻ tuổi phá vỡ các giới hạn cũ để tìm ra năng lượng xanh – tất cả đều bắt nguồn từ những bộ óc từ chối đứng ở "điểm cuối". Họ dám chấp nhận rủi ro để đứng ở vạch xuất phát của một xu thế mới.

Tuy nhiên, tư duy "khởi đầu một truyền thống" hoàn toàn khác với sự ngông cuồng, phủ nhận sạch trơn quá khứ hay phá hoại những giá trị văn hóa tốt đẹp. Muốn kiến tạo một truyền thống mới bền vững, người trẻ phải thấu hiểu và trân trọng những giá trị cốt lõi của những truyền thống đi trước. Đó là sự kế thừa có chọn lọc, dùng cái cũ làm bệ phóng vững chắc để cất cánh hướng tới cái mới. Một điểm khởi đầu chân chính không sinh ra từ sự trống rỗng, mà nó sinh ra từ bản lĩnh, sự tích lũy tri thức sâu sắc và lòng dũng cảm vượt qua nỗi sợ hãi thất bại.

Ngược lại, trong xã hội hiện nay, vẫn có không ít người trẻ đang sống một cách an phận, chấp nhận chui vào những "chiếc lồng" an toàn do gia đình hay định kiến xã hội sắp đặt. Họ lựa chọn đứng ở điểm cuối, lặp lại cuộc đời của người khác một cách tẻ nhạt mà quên mất rằng mình có quyền năng tự viết nên kịch bản cho cuộc đời mình. Lối sống thụ động ấy không chỉ triệt tiêu cá tính của bản thân mà còn làm giảm đi động lực phát triển của toàn xã hội.

“Anh hãy tự biết lấy chính mình” – lời răn cổ đại của Socrates vẫn luôn đồng điệu với tinh thần của Suối nguồn. Là một người trẻ đứng trước kỷ nguyên số với vô vàn cơ hội và thách thức, tôi nhận ra rằng việc bước ra khỏi vùng an toàn để định hình phong cách sống, tư duy độc lập chính là cách chúng ta chọn làm điểm khởi đầu. Đừng sợ hãi khi phải đi một mình trên con đường chưa ai đi, bởi biết đâu, chính những dấu chân đơn độc ngày hôm nay của bạn sẽ mở ra một đại lộ huy hoàng cho những người đi sau vào ngày mai.

Câu 1: Nhân vật trữ tình trong bài thơ là "Tôi"

Câu 2 : Điều nghịch lý được đề cập đến trong bài thơ là: "Những con chim sẻ không được bay trong bầu trời xanh" (chúng bị nhốt trong chiếc lồng và chở đi trên phố, tước mất quyền tự do tự nhiên).

Câu 3 : Ý nghĩa của hình tượng "chiếc lồng" trong bài thơ:

Nghĩa tả thực: Là vật dụng bằng tre, sắt... dùng để giam giữ, nhốt bầy chim sẻ, tước đoạt không gian bay nhảy của chúng.

Nghĩa biểu tượng: Đại diện cho sự giam cầm, những giới hạn, định kiến, rào cản của hoàn cảnh hoặc những áp lực cuộc sống đang bủa vây, khóa chặt con người, khiến họ không được sống đúng với bản ngã và khát vọng tự do của chính mình.

Câu 4 (1,0 điểm):Tác dụng của nghệ thuật đối giữa hai cặp câu:

Về nội dung: Làm nổi bật sự tương phản nhức nhối giữa tự nhiên và xã hội loài người. Việc loài chim bị nhốt là "nghịch lý", nhưng việc con người (bạn bè) phải sống ép buộc, đánh mất chính mình lại xem là "điều bình thường". Câu hỏi tu từ ở cuối như một cái giật mình đầy xót xa, chất vấn thực tế phũ phàng của cuộc sống hiện đại.

Về nghệ thuật: Tạo nên cấu trúc lập luận chặt chẽ, tăng sức gợi cảm, chiều sâu triết lý và tạo nhịp điệu suy tư, khắc khoải cho lời thơ.

Câu 5 :

Thông điệp ý nghĩa nhất: Con người hãy chủ động nắm giữ và tự quyết định lấy cuộc đời mình, sống đúng với ước mơ của bản thân thay vì chờ đợi "một bàn tay cứu rỗi nào".Vì Cuộc đời của mỗi người là do chính mình kiến tạo. Nếu cứ cam chịu sống mòn trong những "chiếc lồng" định kiến hay hoàn cảnh và đợi chờ sự giải thoát (phóng sinh) mang tính ban phát từ người khác, ta sẽ mãi là kẻ thụ động, tổn thương (như bầy chim "thất thần, rụng lông, ngơ ngác"). Sống tự do chân chính phải bắt đầu từ sự thức tỉnh nội tại.

Câu 1:

Có ý kiến cho rằng: “Bi kịch lớn nhất của con người không phải là việc máy tính bắt đầu suy nghĩ giống như con người, mà là con người bắt đầu suy nghĩ giống như máy tính”. Thật vậy, giữa kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo phát triển vũ bão, nỗi sợ bị thay thế bởi máy móc không đáng sợ bằng việc chính chúng ta đang tự "máy móc hóa" tư duy của chính mình. Tư duy máy móc là lối suy nghĩ rập khuôn, thụ động, luôn đi theo những lối mòn có sẵn và khước từ sự sáng tạo, thấu cảm. Đối với người trẻ – những chủ nhân của tương lai, tác hại của lối tư duy này là vô cùng khôn lường. Nó biến những bộ óc nhạy bén thành những cỗ máy lập trình sẵn, triệt tiêu khả năng phản biện và tư duy độc lập trước các vấn đề xã hội. Khi nhìn nhận cuộc sống một cách rập khuôn, người trẻ dễ trở nên vô cảm, nhìn mọi mối quan hệ qua lăng kính của những thuật toán, những con số khô khan và sự thực dụng, đánh mất đi khả năng rung động của trái tim. Đúng như Yuval Noah Harari từng cảnh báo, nếu chỉ tập trung nâng cấp công nghệ mà bỏ quên việc đánh thức tâm trí, chúng ta sẽ tự biến mình thành những "con người hạ cấp". Một thế hệ trẻ mang tư duy máy móc sẽ không thể tạo ra những bước đột phá mang tính cách mạng, mà chỉ là sự lặp lại đơn điệu những gì thế giới cũ đã làm. Vì vậy, để không bị đào thải và không đánh mất bản ngã, người trẻ cần phải phá vỡ những chiếc định kiến đóng khung, giữ cho tư duy luôn linh hoạt và trái tim luôn tràn đầy sự thấu cảm nhân văn.

Câu 2:

Nhà phê bình văn học người Nga Belinsky từng viết: “Thơ trước hết là cuộc đời, sau đó mới là nghệ thuật”. Một bài thơ chân chính không bao giờ là sự chắp vá của những câu chữ vô hồn, mà phải là tiếng nấc, tiếng reo, là dòng chảy huyết mạch của một tâm hồn luôn khắc khoải với cuộc đời. Được mệnh danh là một gương mặt cách tân độc đáo của văn học thời kỳ đổi mới, nhà thơ Dương Kiều Minh đã luôn kiên định hướng ngòi bút của mình về với phương Đông cội nguồn. Bài thơ “Củi lửa” chính là một nốt nhạc trầm sâu lắng trong hành trình ấy, nơi nhà thơ mở ra một không gian nghệ thuật chứa chan tình mẫu tử và nỗi hoài niệm khôn nguôi về những giá trị truyền thống đang dần mai một giữa dòng chảy của thời gian.

Mở đầu bài thơ, tác giả đặt người đọc vào một không gian ngập tràn sự trải và xa xăm của một cái tôi hiện đại:

“Đời con thưa dần mùi khói

Mẹ già nua như những buổi chiều

lăng lắc tuổi xuân, lăng lắc niềm thôn dã

bếp lửa ngày đông...”

Trong lý luận văn học, hình tượng nghệ thuật luôn mang tính lưỡng tính: nó vừa là thực tại, vừa là biểu tượng. "Mùi khói" ở đây không đơn thuần là sản phẩm của quá trình đốt củi lửa, mà là biểu tượng của hơi ấm gia đình, của không gian văn hóa làng quê thôn dã. Việc "thưa dần mùi khói" chính là sự phản chiếu quy luật của đời sống hiện đại, khi con người rời xa mái rạ để đến với những tiện nghi phố thị, nhưng cũng đồng thời vô tình nới rộng khoảng cách với cội nguồn. Đối lập với sự chuyển dịch hướng ngoại của người con là hình ảnh người mẹ gắn liền với trục thời gian tuyến tính nghiệt ngã. Phép so sánh “Mẹ già nua như những buổi chiều” tạo nên một cảm giác đượm buồn, gợi bóng dáng một người mẹ đã đi đến những ngày hoàng hôn của cuộc đời. Điệp từ “lăng lắc” kết hợp với cấu trúc song hành “lăng lắc tuổi xuân, lăng lắc niềm thôn dã” nghe như một tiếng thở dài đầy tiếc nuối, đẩy những ký ức tươi đẹp vào một khoảng không gian, thời gian vô tận.

Từ thực tại xa xót ấy, mạch thơ chuyển hướng vào thế giới của tâm tưởng – nơi dòng hoài niệm và khát vọng của đứa con trỗi dậy mãnh liệt:

“Mơ được về bên mẹ

ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa

bậc thềm dàn dụa trăng mỗi tối

Bên những hoàng hôn loang lổ gò đồi

mùi lá bạch đàn xộc vào giấc ngủ

con về yêu mái rạ cuộc đời”

Chữ “mơ” xuất hiện ở đầu khổ thơ như một chiếc bản lề mở ra cánh cửa quay ngược thời gian. Những hình ảnh quen thuộc của làng quê Việt Nam hiện lên đậm đặc: “ao xưa”, “mảnh vườn nhỏ”, “bậc thềm”, “mái rạ”. Nghệ thuật sử dụng từ láy “dàn dụa”, “loang lổ” kết hợp với động từ mạnh “xộc vào” đã chuyển hóa những ký ức từ dạng vô hình thành những cảm giác hữu hình, sắc nét trong tâm thức. Nỗi nhớ ấy không còn là một ý niệm trừu tượng mà mang cả mùi vị, ánh sáng và màu sắc. Câu thơ “con về yêu mái rạ cuộc đời” là một sự thức tỉnh tâm linh đầy tính nhân văn. "Mái rạ" chính là nơi sinh ra, nơi dung dưỡng phần hồn thiêng cốt cách của con người, và việc "yêu mái rạ" chính là sự neo đậu tâm hồn vào những giá trị bền vững trước giông bão cuộc đời.

Khép lại tác phẩm, thời gian tâm tưởng hòa vào thời gian thực tại trong một sớm ban mai:

“Một sớm vắng

ùa lên khói bếp

về đây

củi lửa ngày xưa...”

Từ “ùa” diễn tả một trạng thái đột ngột, một sự bừng tỉnh của nhận thức. Khói bếp hiện về không còn lờ mờ nữa mà mạnh mẽ, chiếm trọn không gian, xóa nhòa đi cái “vắng” của một sớm mai. Câu kết “củi lửa ngày xưa...” đi kèm dấu chấm lửng như một tiếng ngân vang dai dẳng trong lòng người đọc. Khói bếp, củi lửa chính là linh hồn của làng quê, là biểu tượng cho ngọn lửa tình mẫu tử, tình yêu quê hương luôn rực cháy âm thầm, nuôi dưỡng con người vượt qua sự băng giá của cuộc đời.

Về mặt nghệ thuật, “Củi lửa” thể hiện rõ nét tư duy thơ cách tân nhưng đậm chất phương Đông của Dương Kiều Minh. Tác giả sử dụng thể thơ tự do với các câu thơ dài ngắn đan xen nhịp nhàng, tạo nên một nhịp điệu giống như hơi thở khẽ khàng, như dòng chảy tự nhiên của tâm thức. Ngôn ngữ thơ dung dị nhưng giàu sức gợi, đầy nhạc điệu và hình ảnh. Việc kết hợp hài hòa giữa bút pháp tả thực và tượng trưng đã giúp tác phẩm vượt lên trên một bài thơ trữ tình thông thường để trở thành một khúc ca triết luận về cội nguồn.

Đúng như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều từng nhận định, Dương Kiều Minh luôn "nghiêm túc và thủy chung với thơ ca đến tận cùng". Qua bài thơ “Củi lửa”, ông không chỉ thể hiện một tiếng thơ giàu lòng trắc ẩn, một tình yêu quê hương bất tận, mà còn gửi gắm một thông điệp sâu sắc đến con người thời đại: Giữa những biến đổi không ngừng của cuộc sống hiện đại, hãy biết trân trọng và tìm về với những điều bình dị, những "ngọn lửa" cội nguồn, bởi đó chính là điểm tựa vững chắc nhất để giữ gìn phần nhân bản trong tâm hồn mỗi chúng ta.

Câu 1: Luận đề của văn bản: : Sự khác biệt bản chất giữa trí thông minh (trí tuệ) và ý thức ở trí tuệ nhân tạo (AI), từ đó cảnh báo con người về nguy cơ lãng quên việc phát triển tâm trí chính mình khi quá phụ thuộc vào công nghệ

Câu 2: Trong đoạn (2), tác giả đã sử dụng thao tác lập luận so sánh (phân tích sự khác biệt/bác bỏ sự nhầm lẫn) để chỉ ra trí tuệ và ý thức là hai thứ rất khác nhau:

Trí tuệ: Là khả năng giải quyết vấn đề.

Ý thức: Là khả năng cảm nhận những thứ như đau, vui, yêu và giận

Câu 3: Tác dụng của các bằng chứng trong đoạn (3) (Hình ảnh máy bay bay nhanh hơn chim mà không cần mọc lông; việc AI phân tích cảm xúc con người để chữa bệnh, tìm đường... không cần có cảm xúc):

Về mặt lập luận: Làm tăng tính thuyết phục, cụ thể hóa khái niệm trừu tượng. Giúp người đọc dễ dàng hình dung và công nhận luận điểm: Máy tính/thuật toán có thể giải quyết các vấn đề thông minh vượt trội con người mà hoàn toàn không cần đến cảm giác, cảm xúc.

Về mặt tư tưởng: Khẳng định sự tách biệt giữa năng lực xử lý dữ liệu và trải nghiệm tâm lý, bác bỏ định kiến sai lầm của dòng phim khoa học giả tưởng về việc AI "tiến hóa" thành sinh vật có linh hồn.

Câu 4: Phân tích lỗi: Câu văn bị thiếu thành phần chủ ngữ. Việc đặt giới từ "Trong" ở đầu câu đã biến cụm từ "Trong đoạn trích" thành thành phần trạng ngữ chỉ vị trí, khiến câu chỉ có vị ngữ ("đã thể hiện... (AI)") mà không rõ ai/cái gì là chủ thể thực hiện hành động "thể hiện" và "đưa ra" .

cách sửa: (Lược bỏ giới từ để chuyển trạng ngữ thành chủ ngữ): Đoạn trích đã thể hiện những hiểu biết sâu sắc và đưa ra những kiến giải thuyết phục về trí tuệ nhân tạo (AI)

Câu 5: Lời cảnh báo của tác giả là một hồi chuông thức tỉnh sâu sắc về mối quan hệ giữa con người và công nghệ trong thế kỷ 21. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, sự phát triển vượt bậc của các máy tính cao cấp chỉ có ý nghĩa khi nó phục vụ cho một nhân loại tiến bộ và văn minh. Nếu con người quá lười biếng, phụ thuộc hoàn toàn vào các thuật toán, chúng ta sẽ tự đánh mất đi năng lực tư duy độc lập, sự thấu cảm và những giá trị nhân bản cốt lõi – trở thành những "con người hạ cấp". Vì vậy, ý nghĩa lớn nhất của lời cảnh báo là hướng con người tới việc song hành phát triển công nghệ với việc trau dồi, khám phá vẻ đẹp tâm trí và đạo đức của chính mình để làm chủ công nghệ, bảo vệ bản thân và thế giới.

Câu 1: Trong lý luận văn học, người ta vẫn thường nói: “Văn học là nhân học”, và sứ mệnh lớn nhất của văn chương chính là đi tìm “hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người”. Sáng tạo nghệ thuật trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước, Nguyễn Minh Châu đã tìm thấy hạt ngọc ấy ngay trên dải đất Trường Sơn bom cày đạn xới qua tác phẩm “Dấu chân người lính”. Đoạn trích chương 12 đã khắc họa một cách chân thực và cảm động vẻ đẹp tâm hồn của những con người nơi tuyến đầu, tiêu biểu là nhân vật Nết. Trước hết, đó là một tâm hồn giàu tình yêu thương, luôn gắn bó sâu nặng với quê hương, gia đình. Sống giữa mưa bom bão đạn, họ vẫn mang trong mình "bệnh nhớ nhà" kinh niên, trân trọng từng kỷ niệm vụn vặt về dáng mẹ lam lũ bên cầu ao hay tiếng đùa nghịch với đứa em nhỏ. Nỗi nhớ đồng bằng ẩn hiện trong hình ảnh bếp hoàng cầm bay khói lờ mờ chính là điểm tựa tinh thần vững chắc của họ. Đặc biệt, vẻ đẹp tâm hồn ấy còn ngời sáng ở tinh thần trách nhiệm, ý chí chiến đấu kiên cường. Đứng trước nỗi đau tột cùng khi biết tin mẹ và em bị bom Mỹ sát hại, Nết lựa chọn "nghiến răng lại mà làm việc", dồn nén nước mắt để chuẩn bị đón thương binh. Họ đã biến đau thương thành hành động, đặt lý tưởng Tổ quốc lên trên tình cảm cá nhân. Có thể nói, những con người Trường Sơn vừa mang vẻ đẹp mềm mại của tình quê, lại vừa có cái gan góc của người chiến sĩ, trở thành biểu tượng cho một thế hệ anh hùng

Câu 2:

Có ý kiến cho rằng: “Nghệ thuật không phải là điều gì xa xôi, nghệ thuật chính là chiếc gương soi phản chiếu nội tâm con người”. Một tác phẩm chân chính luôn là một lời nhắc nhở, một tiếng gọi thức tỉnh con người quay về với bản thể. Bộ phim hoạt hình “Inside Out” (“Những mảnh ghép cảm xúc”) chính là một chiếc gương soi như thế. Bằng việc nhân hóa các cảm xúc Vui, Buồn, Giận Dữ, Sợ Hãi, Chán Ghét, Lo Âu trong tâm trí cô bé Riley, bộ phim không chỉ mở ra một thế giới tưởng tượng độc đáo mà còn mang đến cho người xem một thông điệp vô giá: Hãy học cách lắng nghe để thấu hiểu cảm xúc của chính mình, bởi đó là bước đi đầu tiên trên hành trình chữa lành và trưởng thành.

Trước hết, chúng ta cần hiểu "lắng nghe và thấu hiểu cảm xúc" là gì? Đó là quá trình con người dám sống chậm lại, tự gọi tên, nhận thức và đối thoại một cách trung thực với những gì đang diễn ra trong thế giới nội tâm của mình, dù đó là niềm hoan hỉ hay nỗi đau đớn. Tâm hồn con người là một hệ sinh thái phức tạp. Giống như trong bộ phim, không có một cảm xúc nào là dư thừa hay vô giá trị. Nhân vật "Niềm Vui" mang lại năng lượng tích cực, nhưng chính "Nỗi Buồn" mới là chìa khóa giúp Riley giải tỏa áp lực, chữa lành tổn thương và nhận được sự đồng cảm từ người thân. Vì vậy, thấu hiểu cảm xúc giúp chúng ta nhìn thấu nguyên nhân của những bất ổn, từ đó tìm thấy sự cân bằng cho bản thân.

Khi biết lắng nghe cảm xúc, con người sẽ xây dựng được một cuộc đời chân thật và bản lĩnh. Trong xã hội hiện đại, nhiều người rơi vào cái bẫy của sự "tích cực độc hại" – cố khoác lên mình lớp vỏ bọc hoàn hảo, tươi vui khi bên trong đang vỡ vụn. Việc lắng nghe chính mình giúp ta cởi bỏ chiếc mặt nạ đó, dũng cảm đối diện với những góc khuất, chấp nhận sự yếu lòng để đứng dậy mạnh mẽ hơn. Nhìn vào văn học, nhân vật Nết trong “Dấu chân người lính” khi hay tin gia đình mất vì bom đạn, cô đã lắng nghe nỗi đau tột cùng của mình nhưng chủ động dồn nén nó lại: "Lúc xong việc ở đây rồi thì tao sẽ khóc". Cô thấu hiểu cảm xúc cá nhân nhưng biết chuyển hóa nó thành hành động, thành ý chí chiến đấu sắt đá. Ngược lại, nếu liên tục kìm nén hoặc phớt lờ tiếng nói bên trong, con người sẽ dễ rơi vào trạng thái mất kết nối với chính mình, dẫn đến các cuộc khủng hoảng tâm lý, trầm cảm hoặc phản ứng tiêu cực với thế giới xung quanh.

Hơn thế nữa, thấu hiểu chính mình còn là nền tảng vững chắc để thấu hiểu người khác. Người biết bao dung và trân trọng những cảm xúc của bản thân mới có đủ sự tinh tế để đặt mình vào vị trí của người khác, biết lắng nghe và sẻ chia với những tổn thương của đồng loại. Một xã hội gồm những cá nhân biết đối thoại với chính mình sẽ là một xã hội đầy lòng trắc ẩn và sự kết nối sâu sắc.

Tuy nhiên, chúng ta cần tỉnh táo để nhận ra rằng: lắng nghe cảm xúc không đồng nghĩa với việc nuông chiều bản thân một cách mù quáng hay để những cảm xúc tiêu cực, ích kỷ như giận dữ, ghen tị dẫn dắt hành vi của mình. Lắng nghe là để quản trị, chuyển hóa và làm chủ cảm xúc, chứ không phải để biến mình thành nô lệ của chúng.

Nhà triết học Socrates từng để lại lời răn bất hủ: “Anh hãy tự biết lấy chính mình”. Cuộc sống là một bức tranh đa sắc, và mỗi cảm xúc là một gam màu không thể thiếu. Hãy dành vài phút mỗi ngày để lắng nghe tiếng vọng từ trái tim. Nhớ rằng, đôi khi việc thừa nhận mình đang buồn, đang sợ hãi không phải là yếu đuối, mà đó là khoảnh khắc ta bắt đầu tìm lại sức mạnh nội tại để bước tiếp trên đường đời.

Câu 1: Dấu hiệu hình thức cho biết ngôi kể được sử dụng trong đoạn trích (ngôi kể thứ ba) là: Người kể chuyện giấu mặt, không xưng "tôi"

Câu 2: chi tiết miêu tả hình ảnh bếp lửa ở đoạn trích:

1. "Những cái bếp bằng đất vắt nặn nên bởi bàn tay khéo léo"
2. "Khói chỉ lan lờ mờ trong cỏ như sương ban mai rồi tan dần, lửa thì đậu lại"

Câu 3: Tác dụng của cách kể chuyện đan xen giữa hiện tại (trên đường hành quân, chuẩn bị đón thương binh) và hồi ức (những kỷ niệm gia đình, bóng dáng người mẹ và đứa em nhỏ) của nhân vật Nết:

Nội Dung: Làm nổi bật thế giới nội tâm phong phú, giàu tình cảm của Nết. Qua đó, người đọc thấy được sự khốc liệt của chiến tranh (bom Mỹ đã cướp đi gia đình cô) và động lực, ý chí chiến đấu sắt đá của những cô gái thanh niên xung phong được nuôi dưỡng từ chính tình yêu gia đình, quê hương.

Về nghệ thuật: Giúp cốt truyện mở rộng không gian và thời gian, tạo nên nhịp điệu tự nhiên, uyển chuyển cho lời kể. Khiến câu chuyện trở nên sâu lắng, xúc động và tăng sức gợi cảm.

Câu 4 : Hiệu quả của việc sử dụng ngôn ngữ thân mật trong đoạn văn

Tái hiện chân thực, sinh động bầu không khí ấm áp, gần gũi, đầy ắp tiếng cười của một gia đình thôn quê nghèo khó trước khi chiến tranh ập đến.

Bộc lộ sâu sắc nỗi nhớ và niềm thương xót của Nết. Ngôn ngữ đời thường, những lời mắng yêu của mẹ càng giản dị bao nhiêu thì nỗi đau mất mát ở hiện tại càng nhức nhối bấy nhiêu.

Tăng tính biểu cảm và sức lay động cho câu văn, giúp người đọc dễ dàng đồng cảm với nỗi niềm của nhân vật.

Câu 5: Câu nói của nhân vật Nết: "Không bao giờ tao chịu khóc đâu Dự ạ, lúc xong việc ở đây rồi thì tao sẽ khóc" để lại nhiều suy nghĩ sâu sắc về cách con người đối diện với nghịch cảnh. Trong cuộc sống, nghịch cảnh hay nỗi đau là điều khó tránh khỏi. Trước những biến cố lớn lao, việc kìm nén giọt nước mắt của Nết không phải là sự vô cảm, mà đó là lựa chọn mang tính trách nhiệm và bản lĩnh. Cô dồn nén đau thương cá nhân để ưu tiên cho nhiệm vụ chung: cứu chữa thương binh. Từ đó, ta nhận ra rằng: đối diện với nghịch cảnh, sự mạnh mẽ, lý trí và khả năng làm chủ cảm xúc là vô cùng quan trọng. Chúng ta không trốn tránh nỗi đau, nhưng cần biết đặt nỗi đau đúng chỗ, biến đau thương thành hành động thực tế, kiên cường hoàn thành trách nhiệm của bản thân trước khi cho phép mình yếu lòng. Đó chính là vẻ đẹp của một nhân cách sống có lý tưởng và chiều sâu.

Câu 1: Bé Gái hiện lên với hình ảnh một đứa trẻ ngây thơ nhưng chịu nhiều thiệt thòi từ khi còn bé, sống trong cảnh nghèo khó, cha mẹ suốt ngày cãi nhau. từ bé đã phải lo toan mọi việc, sông trong sợ hãi và buồi tủi. kết thúc bằng cái chết của em, một cái chết đau đớn cũng như sự giải thoát cho kiếp sông đói khổ. Qua cách miêu tả chân thực, phản ánh xã hội thời bấy giờ, Tô Hoài đã cho ta thấy được hình ảnh của không chỉ bé Gái mà là hình ảnh những đứa trẻ nghèo đói trong xã hội cũ. Thể hiện giá trị nhân đạo của tác giả, sự thương cảm, xót xa của ông dành cho nhân vật bé Gái nói riêng và thân phận những con người nhỏ bé nói chung.

Câu 2: Trong cuộc sông hiện đại, trẻ em luôn được xem là mầm non của tương lai, cần được yêu thương và bảo vệ. Tuy nhiên, thực tế đau lòng là vẫn còn nhiều em nhỏ phải sống trong cảnh bạo lực gia đình không chỉ gây tổn thương thể xác mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ em.

Trước hết, mỗi bạo lực gia đình làm tổn hại sâu sắc đến tâm lý và nhân cách của trẻ em. Khi thường xuyên chứng kiến hoặc trực tiếp chịu đựng sẽ gây ra cảm giác sợ hãi, căng thẳng mỗi lần nghe thấy tiếng quát, nặng hơn gây ra bệnh trầm cảm, dẫn đến những suy nghĩ không minh mẫn, nhân cách ngày càng trở nên méo mó và đáng sợ. Không những vậy, nó còn ảnh hưởng đến tương lai và học tập của trẻ. Một đứa trẻ sông trong môi trường như vậy sẽ khó có thể tập trung học hành, bỏ nhà đi và nguy hiểm nhất là rơi vào con đương tù tội, lỗi lầm. Đó không chỉ là hậu quả nghiêm trọng đối với cá nhân của bạn nhỏ đó mà nó nconf ảnh hưởng đến toàn bộ xã hội. Nguyên nhân xuất phát từ nhiều yếu tố như: áp lực kinh tế, mâu thuẫn vợ chông, lối sống thiếu hiểu biết và đặc biệt là sự thiếu kiểm soát cảm xúc. Để khắc phục tình trạng này, mỗi gia đình cần phải xây dựng nề nếp sông văn minh, bình đẳng, biết lắng nghe và tôn trọng lẫn nhau. Xã hội, nhà trường và pháp luật cũng cần có biện pháp bảo vệ, tuyên truyền và xử lý nghiêm ngặt đối với những cá nhân, tổ chức có hành vi sai trái. Đồng thời, các bậc cha mẹ cũng cần phải nhớ rằng: tình yêu thương và sự thấu hiểu chính là nền tảng nuôi dưỡng một đứa trẻ trưởng thành và hạnh phúc.

Tóm lại, bạo lực gia đình chính là "vết thương" âm ỉ làm tổn hại thế hệ tương lai. Chấm dứt nó không chỉ là trách nhiệm của cá nhân mà còn là nghĩa vụ của cả xã hội. Ddể mọi đứa trẻ được sống trong tình yêu thương và cách nhuôi dạy đúng đắn mới chính là cách giáo dục và nuôi dạy tốt nhất.

Câu 1: văn bản thuộc thể loại Truyện Ngắn

Câu 2: Phương thức biểu đạt chính của văn bảo là : tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận

Câu 3: biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn là biện pháp ẩn dụ, ẩn dụ ở "cảnh xế chiều muộn chợ". tác dụng để ẩn dụ hình tình cảnh éo le, lỡ làng, không trọn vẹn của hai nhân vật

Câu 4: văn bản cho ta thấy được tình cảnh khốn khó và éo le của gia đình anh chị Duyện. Cái nghèo cái đói đã ảnh hưởng đến tính cách của con người, vợ chồng cãi nhau, con cái sợ sệt. kết thúc bằng cái chết bi thương của bé Gái, đứa bé đã "cực khổ trăm đường" một cái kết buồn để anh Duyện nhìn lại tất cả. Tác phẩm cũng phản ánh thực trạng xã hội thời bấy giờ, nạn đói hoành hành, sự nghèo đói đã làm mờ đi phẩm chất tốt đẹp của con người. Đồng thời, trong đoạn kết của văn bản ta cũng thấy được tuy chỉ là một câu văn ngắn ngủi nhưng phần nào cho ta thấy được tình phụ tử của anh Duyện dành cho bé Gái, sâu nặng. Sự đau đớn tột cùng khi nhìn thấy cái chết của con tuy lúc trước vừa doạ giết. Văn bản cho ta thấy cảm thông và thương cảm cho số phận nghèo đói của họ và đề cao tình phụ tử,

Câu 5: Em ần tượng với chi tiết "Người bố nhìn đứa con giẫy chết rú lên một tiếng quái gở" cái chết vô tội của một đứa bé và tiếng rú quái gở của người cha. một hình ảnh bi thương. sự bất lực của người cha khi chứng kiến cái chết của con gái. văn bản đã tố cáo nên một xã hội nghèo đói, cướp đi sinh mạng con người đồng thời cũng thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc về tình phụ tử thiêng liêng và cao cả