Câu 1 (khoảng 200 chữ) Phân tích, đánh giá nhân vật Thứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu Nhân vật Thứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu là hình ảnh tiêu biểu cho người trí thức nghèo sống trong nhiều day dứt, mâu thuẫn nội tâm. Thứ từng mang trong mình những ước mơ đẹp đẽ về nghề văn, khao khát sáng tạo những tác phẩm có giá trị, có ích cho đời. Tuy nhiên, cuộc sống túng quẫn, gánh nặng cơm áo đã dần bào mòn lý tưởng ấy, đẩy Thứ vào bi kịch tinh thần sâu sắc. Anh đau đớn khi nhận ra mình đang viết những tác phẩm vô nghĩa, trái với hoài bão ban đầu. Điều đáng quý ở Thứ là dù rơi vào hoàn cảnh bế tắc, anh vẫn ý thức rõ sự “đời thừa” của bản thân, vẫn tự phán xét, tự dằn vặt chính mình. Chính sự tự ý thức ấy cho thấy Thứ là người có nhân cách, có khát vọng sống đúng với giá trị của mình. Qua nhân vật Thứ, tác giả thể hiện niềm cảm thông sâu sắc với bi kịch của người trí thức trong xã hội cũ, đồng thời lên án một xã hội đã bóp nghẹt ước mơ và tài năng của con người.

Câu 2 (khoảng 600 chữ) Nghị luận về vấn đề “Tuổi trẻ và ước mơ” Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Câu nói giản dị nhưng sâu sắc ấy đã khẳng định vai trò to lớn của ước mơ đối với con người, đặc biệt là với tuổi trẻ – quãng thời gian đẹp đẽ và ý nghĩa nhất của đời người. Ước mơ là những khát vọng tốt đẹp mà con người hướng tới trong cuộc sống. Đối với tuổi trẻ, ước mơ chính là ngọn đèn soi đường, giúp mỗi người xác định mục tiêu và động lực để phấn đấu. Khi còn trẻ, con người có sức khỏe, trí tuệ, nhiệt huyết và niềm tin mạnh mẽ để dám nghĩ, dám làm, dám thất bại và đứng lên. Một tuổi trẻ có ước mơ là một tuổi trẻ sống có lý tưởng, biết mình cần đi đâu và phải làm gì để không hoài phí thời gian. Theo đuổi ước mơ giúp tuổi trẻ không ngừng hoàn thiện bản thân. Trên hành trình chinh phục khát vọng, con người học được cách kiên trì, vượt qua khó khăn, thử thách và rèn luyện bản lĩnh sống. Chính quá trình ấy làm nên giá trị của tuổi trẻ. Dù ước mơ có thành công hay không, việc dám sống hết mình với ước mơ đã là một chiến thắng. Ngược lại, khi con người từ bỏ ước mơ, sống buông xuôi, thỏa hiệp với hoàn cảnh, họ sẽ dần trở nên già nua trong tâm hồn, mất đi niềm tin và ý nghĩa sống, dù tuổi đời còn rất trẻ. Tuy nhiên, theo đuổi ước mơ không có nghĩa là mơ mộng viển vông. Ước mơ cần gắn liền với thực tế, với khả năng của bản thân và được thực hiện bằng sự nỗ lực nghiêm túc. Tuổi trẻ cần biết nuôi dưỡng ước mơ bằng hành động cụ thể: học tập chăm chỉ, rèn luyện kỹ năng, không ngại khó khăn và không sợ thất bại. Bên cạnh đó, mỗi người cũng cần tỉnh táo trước những cám dỗ khiến ta dễ dàng bỏ quên lý tưởng sống của mình. Là học sinh – những người đang ở độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời – chúng ta càng cần xác định cho mình những ước mơ đúng đắn. Dù là ước mơ lớn lao hay giản dị, chỉ cần đó là ước mơ chân chính và được theo đuổi bằng cả trái tim, nó sẽ giúp tuổi trẻ trở nên ý nghĩa hơn. Tóm lại, tuổi trẻ chỉ thực sự trọn vẹn khi con người sống với ước mơ và không ngừng theo đuổi nó. Như lời Marquez đã nhắn nhủ, giữ gìn ước mơ chính là giữ cho tâm hồn luôn trẻ trung và cuộc sống luôn tràn đầy hy vọng.

Câu 1. Điểm nhìn của người kể chuyện: Điểm nhìn hạn tri, điểm nhìn bên trong. (Do người kể chuyện lựa chọn ngôi kể thứ ba, dựa vào cảm nhận, suy nghĩ của nhân vật Thứ để kể lại câu chuyện). Câu 2. Ước mơ của nhân vật Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là: đỗ thành chung, đỗ tú tài, vào đại học đường, sang Tây và trở thành một vĩ nhân đem những sự thay đổi lớn lao đến cho xứ sở mình. Câu 3. HS xác định được một biện pháp tu từ trong đoạn trích và phân tích tác dụng của nó: + Điệp cấu trúc: Y sẽ..., Đời y sẽ...,... sẽ khinh y, ... chết mà chưa... : Có tác dụng nhấn mạnh những nhận thức, hình dung về cuộc sống mòn mỏi, vô nghĩa của nhân vật Thứ về tương lai phía trước của mình; đồng thời tạo nên nhịp điệu gợi cảm cho câu văn; giúpngười đọc có được hình dung cụ thể, rõ nét về cuộc sống của những người tríthức trong xã hội Việt Nam trước cách mạng tháng Tám. + Ấn dụ: đời – mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra : Có tác dụng gợi lên một cách sinh động về cuộc sống vô nghĩa, lụi tàn từng ngày mà nhân vật sẽ phải nếm trải trong hình dung của mình; thể hiện giá trị hiện thực của tác phẩm. + Liệt kê tăng cấp: Liệt kê một chuỗi những điều Thứ hình dung về cuộc sống tương lai của mình ( chẳng có việc gì làm, ăn bám vợ/ mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra ở một xó nhà quê ); trong đó nhân vật cảm nhận được sự khinh thường của mọi người và chính bản thân mình ( Người ta sẽ khinh y, vợ y sẽ khinh y, chính y sẽ khinh y. ); qua đó nhấn mạnh cuộc sống vô nghĩa, lụi tàn cứ rõ nét từng ngày của Thứ, đồng thời thể hiện chân thực những mặc cảm mà nhân vật sẽ phảinếm trải trong hình dung của mình; từ đó góp phần thể hiện giá trị hiện thực của tác phẩm. + Nghịch ngữ: chết mà chưa sống : Có tác dụng khắc họa và nhấn mạnh bi kịch mà nhân vật phải nếm trải: chết ở đây là chết về mặt tinh thần; sống ở đây là sống thực sự, sống có ý nghĩa. Từ đó, góp phần thể hiện giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm... Câu 4. Cuộc sống của nhân vật Thứ: Cuộc sống đầy bi kịch, khó khăn, mòn mỏi trong việc kiếm kế sinh nhai để lo cho bản thân và gia đình, không thực hiện được hoài bão của cuộc đời mình. - Con người nhân vật Thứ: Là con người đầy hoài bão, khát vọng; con người có đời sống nội tâm phong phú, có khả năng nhận thức sâu sắc về cuộc sống và bản thân mình. Câu 5. HS rút ra một triết lí nhân sinh từ tác phẩm, trình bày suy nghĩ cá nhân và đưa ra được lí giải hợp lí . Ví dụ: Sống là làm chủ bản thân, làmchủ cuộc đời mình. Đây là một triết lísâu sắc bởi lẽ: Mỗi người là một bản thể duy nhất và mỗi người chỉ được sống một lần trong đời. Do đó, nếu mỗi chúng ta không làm chủ bản thân, làm chủ cuộc đời mình thì chúng ta sẽ mất đi cơ hội sống đúng nghĩa. Chỉ có khi làm chủ bản thân, làm chủ cuộc đời mình chúng ta mới phát huy được hết tiềm năng của bản thân và trở thành người có ích cho xã hội.