Câu 1 (2,0 điểm) – Đoạn văn ~200 chữ phân tích nhân vật phu nhân

Nhân vật phu nhân trong Truyện người liệt nữ ở An Ấp hiện lên như một hình tượng phụ nữ tiêu biểu cho phẩm chất thủy chung, nết hạnh và khí tiết trong xã hội phong kiến. Ngay từ khi về nhà chồng, phu nhân đã giữ gìn phép tắc, đoan trang, giỏi nữ công và có tài văn chương, khiến Đinh Hoàn vừa yêu vừa kính. Khi chồng đi sứ, bà dành cho ông những tình cảm chân thành qua thơ ca, thể hiện sự gắn bó sâu sắc. Đến khi biết tin chồng mất, nỗi đau thương khiến bà gần như suy kiệt tinh thần. Hình ảnh phu nhân mộng thấy chồng trở về là một chi tiết kì ảo giàu cảm xúc, cho thấy tình nghĩa vợ chồng bền chặt, vượt qua khoảng cách của hai thế giới. Hành động kết thúc cuộc đời của bà được miêu tả như một lựa chọn xuất phát từ lòng tưởng nhớ và sự thủy chung, không mang sắc thái cực đoan mà được đặt trong bối cảnh văn hóa – đạo lí của thời đại. Cái chết của phu nhân khiến người đọc vừa thương xót vừa cảm phục, góp phần tôn vinh vẻ đẹp tinh thần và phẩm giá của người phụ nữ Việt Nam xưa.

Câu 2 (4,0 điểm) – Bài văn nghị luận ~600 chữ về trách nhiệm trí thức đối với đất nước

Từ hình tượng Đinh Hoàn trong Truyện người liệt nữ ở An Ấp, ta thấy hiện lên một mẫu người trí thức tiêu biểu: tài năng, có đạo đức, và hết lòng vì việc nước. Nhìn vào phẩm chất ấy, thế hệ trẻ hôm nay có thể rút ra nhiều suy ngẫm về trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước.

Trước hết, trí thức là những người có học vấn, có khả năng tư duy, tiếp cận tri thức mới và ảnh hưởng đến nhận thức xã hội. Chính vì vậy, trách nhiệm hàng đầu của họ là đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân. Đinh Hoàn, dù còn trẻ tuổi, vẫn chấp nhận gánh vác trọng trách đi sứ trong hoàn cảnh đầy gian khó. Ông mang theo tinh thần trọng trách của kẻ sĩ: dấn thân vì sự bình yên và danh dự của đất nước. Tinh thần ấy vẫn luôn đúng trong mọi thời đại. Trí thức không thể chỉ sống với tri thức của riêng mình, mà phải biết dùng tri thức để giải quyết các vấn đề của cộng đồng, góp phần xây dựng xã hội tiến bộ.

Thứ hai, trách nhiệm của trí thức còn thể hiện ở đạo đức nghề nghiệp và sự liêm chính. Dù là nhà khoa học, nhà giáo, kỹ sư hay bác sĩ, họ đều cần có ý thức về sự trung thực và tinh thần cống hiến. Xã hội chỉ phát triển bền vững khi tầng lớp trí thức giữ được phẩm hạnh như “gốc rễ” của niềm tin. Đinh Hoàn được triều đình ca ngợi không chỉ vì tài năng, mà vì nhân cách của ông – một người làm quan cần mẫn, ngay thẳng, biết lắng nghe lời khuyên đúng đắn và luôn giữ tấm lòng trong sáng. Đó cũng là phẩm chất mà trí thức hiện đại phải hướng tới.

Cuối cùng, trong kỉ nguyên toàn cầu hóa, trí thức còn có trách nhiệm lan tỏa tri thức và truyền cảm hứng cho thế hệ sau. Một xã hội phát triển không thể chỉ dựa vào một nhóm nhỏ nhân tài; tri thức phải được chia sẻ, nuôi dưỡng và phát triển. Mỗi người trí thức có thể góp phần tạo ra sự thay đổi tích cực thông qua giáo dục, nghiên cứu, sáng tạo, hay đơn giản là hành động tử tế trong đời sống hằng ngày.

Từ câu chuyện về Đinh Hoàn, chúng ta hiểu rằng trí thức không chỉ là những người “giỏi”, mà là những người có trách nhiệm. Trách nhiệm ấy bắt nguồn từ lòng yêu nước, được thể hiện qua hành động cụ thể, và để lại giá trị lâu bền cho cộng đồng. Mỗi bạn trẻ hôm nay, trên con đường học tập và trưởng thành, đều có thể trở thành một người trí thức theo cách của riêng mình nếu biết nuôi dưỡng khát vọng cống hiến và ý thức xây dựng đất nước. Đó chính là thái độ sống đẹp, là lời đáp lại ý nghĩa nhất đối với những thế hệ đi trước đã tận tâm vì dân vì nước.