Nhân vật Thứ là điển hình cho số phận bi kịch người trí thức nghèo, có lý tưởng nhưng bị hiện thực phũ phàng và cuộc sống "sống mòn" vùi dập, thể hiện bi kịch của bản thân (lý tưởng vs thực tế) và số phận chung, cho thấy cái nhìn xót xa, nhân đạo sâu sắc của nhà văn về con người trước chiến tranh. Đoạn văn cần phân tích Thứ từ một thanh niên có hoài bão, lý tưởng cao đẹp nhưng dần nhận ra sự bế tắc, tuyệt vọng, bị chi phối bởi cái đói, cái nghèo, tình yêu và sự tha hóa, mất mát dần những ước mơ, cho thấy sự giằng xé nội tâm, ý thức về thân phận mình, để từ đó thấy được giá trị nhân đạo sâu sắc của Nam Cao. 

cau 1Điểm nhìn: Người kể chuyện có điểm nhìn từ bên ngoài nhưng thâm nhập vào nội tâm nhân vật Thứ, kể lại diễn biến tâm trạng và suy nghĩ của nhân vật một cách khách quan, gần gũi, đôi khi sử dụng lời kể mang tính dự báo, đồng cảm, xen lẫn chút mỉa mai, chua xót. 

 cau 2Ước mơ: Thứ ước mơ thi đỗ bằng Thành Chung(tương đương tốt nghiệp THCS), một tấm bằng để có việc làm, thoát khỏi cảnh nghèo khó, mòn mỏi, có cuộc sống ổn định, không phải ăn bám vợ và được mọi người coi trọng, có ý nghĩa. 

cau3Tác dụng:

Nhấn mạnh: Sự lặp lại của "y sẽ" nhấn mạnh những dự cảm tiêu cực, sự tàn lụi, bế tắc không lối thoát của Thứ.

Gợi hình: Các từ "mốc lên, gỉ đi, mòn, mục" gợi lên hình ảnh một vật thể bị bỏ quên, hoen rỉ, mục ruỗng, diễn tả số phận thảm hại, mất hết sức sống.

Cau 4

• Cuộc sống: Bi đát, bế tắc, vô vọng, không lối thoát. Thứ rơi vào tình cảnh "thất nghiệp", "ăn bám vợ", cuộc đời tẻ nhạt, mòn mỏi như đồ vật cũ.
• Con người:
• Có ý thức: Thứ nhận thức rõ về tương lai mờ mịt của mình, khao khát có ích, có giá trị.
• Bất lực: Bị hoàn cảnh xô đẩy, không thể thay đổi số phận.
• Đáng thương: Tương lai mờ mịt, cảm thấy bị khinh bỉ, thiếu tự trọng, sống trong mặc cảm tội lỗi.
• Tiêu cực: Dẫn đến thái độ chán chường, buông xuôi, "chết mà chưa sống