• Ở Trung ương:
• • Vua: Đứng đầu nhà nước, nắm mọi quyền hành (về chính trị, quân sự, ngoại giao).
  • Dưới vua: Có các chức vụ Thái sư (đứng đầu hàng quan văn) và Đại tổng quản (đứng đầu hàng quan võ).
  • Ngoài ra, nhà nước còn có các chức quan cao cấp dành cho tầng lớp tăng lữ (như Tăng thống) vì đạo Phật rất thịnh hành lúc bấy giờ.
• Ở địa phương:
• • Cả nước được chia thành 10 đạo (gọi là Thập đạo).
  • Dưới đạo là các đơn vị hành chính nhỏ hơn như phủ và châu.
• Quân đội:
• • Được tổ chức theo chế độ "Thập đạo quân" (gồm 10 quân, mỗi quân có 10 lữ, mỗi lữ có 10 vệ...). Đây là lực lượng quân đội chính quy, hùng hậu để bảo vệ đất nước.

1. Địa thế hiểm yếu: Hoa Lư (Ninh Bình) có địa hình núi non trùng điệp, những dãy núi đá vôi vây quanh tạo thành những bức tường thành tự nhiên kiên cố, rất thuận lợi cho việc phòng thủ.
2. Bối cảnh lịch sử: Lúc bấy giờ đất nước vừa thoát khỏi nạn "Loạn 12 sứ quân", thế lực chưa thực sự vững mạnh, tiềm lực kinh tế còn hạn chế. Việc chọn một nơi "dễ thủ, khó công" là chiến thuật sáng suốt để chống lại sự dòm ngó của nhà Tống từ phương Bắc.
3. Giao thông thủy bộ: Tuy là vùng núi nhưng Hoa Lư có hệ thống sông ngòi (sông Hoàng Long) kết nối với các vùng đồng bằng và biển, thuận tiện cho việc di chuyển quân đội và phát triển kinh tế bước đầu.
4. Căn cứ địa quen thuộc: Hoa Lư là quê hương và cũng là nơi Đinh Bộ Lĩnh gây dựng lực lượng, có sự ủng hộ tuyệt đối của nhân dân địa phương.

• Hệ thống Co-đi-e ở phía Tây:
• • Là miền núi trẻ, cao và đồ sộ nhất châu lục, kéo dài hơn 9.000 km theo chiều Bắc - Nam.
  • Gồm nhiều dãy núi chạy song song, xen kẽ là các cao nguyên và bồn địa.
• Miền đồng bằng ở giữa:
• • Diện tích rộng lớn, có hình lòng chảo khổng lồ.
  • Địa hình thấp dần từ bắc xuống nam và từ tây sang đông.
  • Có nhiều hồ lớn (Ngũ Hồ) và hệ thống sông dài (sông Mi-xi-xi-pi).
• Miền núi già và sơn nguyên ở phía Đông:
• • Bao gồm dãy núi già A-pa-lat ở phía nam và sơn nguyên La-bra-đo ở phía bắc.
  • Địa hình thấp, đỉnh tròn, sườn thoải do đã bị bào mòn lâu đời.

• Các đai thực vật theo độ cao:
• • Dưới chân núi: Tùy thuộc vào vị trí đới khí hậu mà có rừng nhiệt đới hoặc cây bụi.
  • Lên cao dần: Xuất hiện các đai rừng lá rộng, rừng hỗn hợp, rừng lá kim.
  • Trên cao nữa: Là đồng cỏ núi cao (thảo nguyên núi cao).
  • Đỉnh núi: Nơi cao nhất là băng tuyết vĩnh cửu.
• Sự khác biệt giữa hai sườn núi:
• • Sườn Đông: Thường đón gió ẩm từ đại dương nên có rừng rậm rạp và các đai thực vật bắt đầu từ độ cao thấp hơn.
  • Sườn Tây: Chịu ảnh hưởng của dòng biển lạnh nên khô hạn, thực vật nghèo nàn hơn (thường là hoang mạc hoặc cây bụi gai).

1 Traffic congestion is a major problem in my city, especially during rush hours. The roads are often too narrow for the increasing number of cars and motorbikes. Additionally, some people don't obey traffic lights, which leads to many accidents. This situation causes not only delays for workers and students but also serious air pollution. I hope the government will improve public transport soon.

2 Chủ đề 2: Bộ phim yêu thích (Favorite film)

3 Hi Mark,
How are you? I'm writing to tell you about the Mid-Autumn Festival in my city. It's usually held in September. Children carry colorful lanterns and watch lion dances on the streets. We also enjoy eating delicious mooncakes with our families. It is a very joyful time! You should come and join us next year.
Best,

1 Did you watch a documentary about electric buses on TV last night ?

2 Drivers should obey traffic signals to avaid accidents.

1 although the traffic was heavy, they arived at the airport on time .

2 How about going to the cinema to watch the new action flim tonight.

3 Travelers shuold are advised to arrive early at the statin bẻoe taking high-speed trains,

1 although the traffic was heavy, they arived at the airport on time .

2 How about going to the cinema to watch the new action flim tonight.

3 Travelers shuold are advised to arrive early at the statin bẻoe taking high-speed trains,

• Đăng nhập/Đăng ký: Truy cập trực tiếp tại trang chủ OLM để vào lớp học hoặc làm bài tập [1, 4].
• Học liệu: Bạn có thể tìm thấy các bài giảng video và đề thi thử từ lớp 1 đến lớp 12 trên thư viện bài giảng của OLM [2, 5].
• Ứng dụng di động: Tải ứng dụng trên Google Play hoặc App Store để học mọi lúc mọi nơi [3].

• Ngữ cảnh: Nhân vật trong đoạn văn đang ở trong tình trạng kiệt sức sau khi cố gắng ngoi lên mặt nước.
• Tác dụng của dấu chấm lửng:
• • Dấu chấm lửng sau cụm từ "dễ thở hơn..." và "Tôi ngất đi..." không phải dùng để liệt kê hay tạo sự bất ngờ.
  • Nó được dùng để mô phỏng trạng thái ý thức chập chờn, hơi thở đứt quãng và cảm giác lịm dần đi của nhân vật. Nó cho thấy dòng suy nghĩ hoặc lời kể bị gián đoạn do nhân vật không còn đủ sức lực và sắp rơi vào trạng thái hôn mê.

• Liệt kê: Trong câu không có danh sách các sự vật, hiện tượng nào đang được liệt kê.
• Giãn nhịp điệu/Bất ngờ: Nội dung "ngất đi" là một diễn biến logic sau khi kiệt sức, không phải là một từ ngữ mang tính chất gây cười hay bất ngờ đột ngột theo cách dùng này.

• Ngữ cảnh: Câu văn đang dẫn dắt từ các lập luận về máy móc và thợ điều khiển để đi đến một kết luận mang tính hệ trọng.
• Tác dụng: Dấu chấm lửng đặt sau từ "rằng..." có tác dụng trì hoãn nhịp đọc, tạo ra một khoảng lặng đầy kịch tính để chuẩn bị cho thông báo quan trọng và có phần gây xúc động mạnh ở phía sau: "chúng ta đã thoát chết!". Đây là một nội dung mang tính chất bước ngoặt, bất ngờ sau những lập luận mang tính kỹ thuật trước đó.

• Ngập ngừng, ngắt quãng: Thường dùng cho người đang xúc động mạnh, sợ hãi hoặc ốm yếu đến mức không nói nên lời. Ở đây nhân vật đang đưa ra một "kết luận" mang tính khẳng định.
• Liệt kê: Không có danh sách sự vật hay hiện tượng nào đang được nêu ra ở đây.

• Ngữ cảnh: Câu văn đang liệt kê các địa điểm, di tích mà nhân vật đã đi qua: điện thờ thần A-pô-lô, thánh đường A-then-na, đấu trường, rạp hát...
• Tác dụng của dấu chấm lửng: Khi đặt sau một danh sách các sự vật (như đấu trường, rạp hát), dấu chấm lửng dùng để thay thế cho từ "vân vân" (v.v...). Nó cho người đọc biết rằng vẫn còn những vết tích, địa danh khác nữa nhưng tác giả không liệt kê ra hết để tránh rườm rà.

• Ngập ngừng, ngắt quãng: Ở đây không phải là lời nói trực tiếp của một nhân vật đang xúc động hay mệt mỏi.
• Nội dung bất ngờ: Câu văn mang tính chất miêu tả, liệt kê lịch trình bình thường, không có yếu tố nào gây sốc hay bất ngờ ở cuối câu.

• Mặt trời (1): Đây là mặt trời thực của tự nhiên, tỏa sáng và đem lại sự sống cho cây bắp trên nương rẫy. Nó mang nghĩa gốc.
• Mặt trời (2): Đây là hình ảnh ẩn dụ để chỉ người con. Đứa con là nguồn sáng, là niềm tin và hy vọng, là "mặt trời" sưởi ấm lòng mẹ.

• Mặt trời (1): Là mặt trời thực của tự nhiên, mang lại ánh sáng và sự sống cho cây bắp.
• Mặt trời (2): Chính là người con (em bé) đang nằm trên lưng mẹ.
• Ý nghĩa: Tác giả ví người con như "mặt trời" vì con là nguồn sáng, là niềm hy vọng, là lẽ sống và là điều quý giá nhất đối với cuộc đời người mẹ. Hình ảnh này giúp người đọc cảm nhận được tình yêu thương con vô bờ bến của người mẹ Tà-ôi.

• Dòng thơ in đậm: "Mặt trời (2) của mẹ, em nằm trên lưng"
• Cách sử dụng: Ở đây, hình ảnh "Mặt trời" được dùng để chỉ "người con".
• Lý do là ẩn dụ: Tác giả không dùng các từ so sánh trực tiếp (như như, là...) mà ngầm so sánh đứa con với mặt trời. Đứa con đối với mẹ cũng giống như mặt trời đối với sự sống: là nguồn sáng, là hơi ấm, là niềm hy vọng và là điều quý giá nhất giúp mẹ có thêm sức mạnh để làm việc.

• So sánh: Thiếu các từ so sánh (như, tựa như...).
• Hoán dụ: Hoán dụ dựa trên quan hệ gần gũi (đi kèm), còn ở đây dựa trên quan hệ tương đồng (giống nhau về tầm quan trọng) nên là ẩn dụ.
• Nhân hóa: Không có việc gán các đặc điểm của con người cho vật vô tri.

• Sự kết hợp độc đáo: "Tiếng cười" vốn là âm thanh (được cảm nhận bằng thính giác). Tuy nhiên, tác giả lại dùng từ "ướt" (vốn để chỉ trạng thái vật lý cảm nhận bằng xúc giác/thị giác) để mô tả tiếng cười đó.
• Tác dụng: Hình ảnh này không chỉ cho thấy cơn mưa rất to và dày đặc, mà còn gợi lên sự vất vả, nhọc nhằn của người bố khi làm việc dưới mưa. Tiếng cười "ướt" giúp câu thơ trở nên giàu hình ảnh, biểu cảm và đọng lại nhiều cảm xúc cho người đọc về tình phụ tử.

• Liệt kê: Không có sự kể ra các sự vật, hiện tượng cùng loại.
• Hoán dụ: Không dùng cái bộ phận để chỉ cái toàn thể hay vật chứa đựng để chỉ vật bị chứa đựng.
• Nhân hóa: Không gán đặc điểm, hoạt động của con người cho vật vô tri (vì "tiếng cười" vốn đã thuộc về con người).

1. Ô trống thứ nhất: tương đồng
2. Ô trống thứ hai: sức gợi hình, gợi cảm

"Ẩn dụ là biện pháp tu từ gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên hiện tượng, sự vật khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt."

• Tương đồng: Nghĩa là giữa hai sự vật phải có điểm gì đó giống nhau (ví dụ: trẻ em giống như búp trên cành vì đều non nớt, cần che chở). Nếu là nét "gần gũi" (đi đôi với nhau) thì đó sẽ là biện pháp Hoán dụ chứ không phải ẩn dụ.
• Sức gợi hình, gợi cảm: Đây là mục đích chung của hầu hết các biện pháp tu từ, giúp câu văn không chỉ truyền đạt thông tin mà còn tạo ra hình ảnh sinh động và cảm xúc sâu sắc cho người đọc.

1. những từ ngữ, câu đứng trước hoặc đứng sau yếu tố ngôn ngữ đó.
2. hoàn cảnh, tình huống giao tiếp.

• Văn cảnh (Ngữ cảnh trong văn bản): Chính là các từ ngữ, câu văn bao quanh yếu tố đó. Nếu thiếu các từ đứng trước và sau, một từ có thể trở nên đa nghĩa hoặc khó hiểu. (Ứng với đáp án 2)
• Tình huống giao tiếp (Ngữ cảnh ngoài văn bản): Bao gồm người nói, người nghe, thời gian, địa điểm và mục đích giao tiếp. Cùng một câu nói nhưng ở các tình huống khác nhau sẽ mang ý nghĩa khác nhau. (Ứng với đáp án 3)

• Ngữ cảnh: Tác giả (người con) đang cầm miếng cau khô và xót xa khi thấy nó "khô gầy như mẹ". Hình ảnh người mẹ già yếu, lam lũ khiến người con xúc động mãnh liệt.
• Nghĩa của từ "cầm": Trong tiếng Việt, khi đi cùng với các từ chỉ cảm xúc hoặc chất lỏng sinh học (như cầm lệ, cầm lòng, cầm máu), từ "cầm" mang nghĩa là ngăn lại, giữ lại hoặc kìm nén không cho phát ra hoặc thoát ra ngoài.
• Tại sao các đáp án khác sai?
• • Giữ trong bàn tay: Đây là nghĩa gốc (như "cầm bút", "cầm tay"), không phù hợp với đối tượng là "lệ" (nước mắt).
  • Coi như đã nắm được: Đây là nghĩa trong từ "cầm chắc", không hợp ngữ cảnh.
  • Gửi của cải làm tin: Đây là nghĩa trong từ "cầm đồ", hoàn toàn sai lệch.

• Ngữ cảnh của câu: Câu danh ngôn "Đừng cho phép lưỡi bạn vượt quá ý nghĩ của bạn" mang một bài học sâu sắc về sự cẩn trọng. Nó khuyên chúng ta rằng trước khi nói điều gì đó, cần phải suy nghĩ thật kỹ, không nên phát ngôn nhanh hơn hoặc thiếu kiểm soát hơn so với tư duy.
• Biện pháp tu từ: Ở đây, tác giả sử dụng biện pháp Hoán dụ (lấy bộ phận phát âm là "lưỡi" để chỉ hành động "nói" hoặc "lời nói").
• Tại sao các phương án khác không phù hợp?
• • Bộ phận mềm trong miệng...: Đây là nghĩa gốc của từ "lưỡi". Tuy nhiên, trong câu danh ngôn này, từ "lưỡi" đã được chuyển nghĩa.
  • Chỉ suy nghĩ trong lòng: Sai, vì "lưỡi" đang được đặt trong trạng thái đối sánh với "ý nghĩ".
  • Bộ phận mỏng và sắc ở dụng cụ: Đây là nghĩa chuyển khác (như lưỡi dao, lưỡi cày), không liên quan đến hành vi giao tiếp con người.

• Ngữ cảnh: Cụm từ "chạy chữa" đi kèm với "cho bác" và "tình hình bệnh" cho thấy đây là hoạt động tìm thầy, tìm thuốc, lo liệu mọi phương cách để điều trị bệnh tật.
• Ý nghĩa: Trong tiếng Việt, khi nói "chạy chữa", "chạy gạo", "chạy tiền", từ "chạy" không còn mang nghĩa vận động của đôi chân (nghĩa gốc) mà chỉ sự vất vả, khẩn trương lo liệu nhằm giải quyết một vấn đề cấp bách.

• Di chuyển thân thể bằng những bước nhanh...: Đây là nghĩa gốc của từ "chạy" (ví dụ: chạy bộ).
• Nằm trải ra thành dải dài và hẹp: Đây là nghĩa của từ "chạy" trong các trường hợp như "con đường chạy dọc bờ sông".
• Điều khiển cho phương tiện, máy móc...: Đây là nghĩa trong trường hợp "chạy xe", "chạy máy".

• Diễn đạt ý nhị, kín đáo tình cảm lứa đôi.
• Câu ca dao trở nên giàu hình ảnh hơn, hấp dẫn hơn.

1. Diễn đạt ý nhị, kín đáo: Ca dao Việt Nam rất ít khi nói trực tiếp "anh nhớ em" hay "em chờ anh". Thay vào đó, việc mượn hình ảnh con thuyền và bến nước giúp tình cảm hiện lên một cách tinh tế, sâu sắc và đậm chất nghệ thuật, phù hợp với tâm lý e ấp của người xưa.
2. Giàu hình ảnh, hấp dẫn: Thay vì những lời nói suông, hình ảnh con thuyền lênh đênh và cái bến đứng đợi vững chãi giúp người đọc dễ dàng liên tưởng, hình dung ra sự thủy chung, gắn bó bền chặt. Điều này làm cho câu ca dao có sức gợi và đi vào lòng người hơn.

• Đề cao ý nghĩa tình yêu: Đây là nội dung/ý nghĩa của bài ca dao, không phải là "tác dụng nghệ thuật" của riêng biện pháp ẩn dụ.
• Tăng tính xác thực: Ẩn dụ là cách nói ví von, hình tượng, nó làm tăng tính thẩm mỹ chứ không nhằm mục đích chứng minh tính xác thực (đúng hay sai) của thông tin.

• Từ ngữ xưng hô: Tác giả sử dụng các từ như "mẹ tôi", "Lũ chúng tôi", "Tôi", "mình". Điều này cho thấy người kể chuyện đứng ở vị trí của người con để bày tỏ tình cảm.
• Nội dung: Bài thơ là lời tâm tình, sự thấu hiểu về những nỗi vất vả, nhọc nhằn của người mẹ khi nuôi dạy các con (ví như "những thứ quả trên đời"). Đồng thời, khổ cuối thể hiện nỗi lo lắng chân thành của người con khi sợ mình vẫn còn "non xanh" (chưa trưởng thành, chưa thành đạt) trong khi mẹ đã già yếu.

• Bình dị, quen thuộc: Tác giả sử dụng những hình ảnh rất gần gũi với đời sống thôn quê và tình cảm gia đình như: quả, bí, bầu, bàn tay mẹ, vun trồng, mồ hôi mặn. Đây là những sự vật mà bất cứ ai cũng có thể bắt gặp trong cuộc sống hàng ngày.
• Mang tính hình tượng: Dù bình dị nhưng các hình ảnh này đều mang sức gợi rất lớn (tính biểu tượng):
• • Hình ảnh "bí và bầu lớn xuống" đối lập với "chúng tôi lớn lên" tạo nên một sự liên tưởng thú vị về sự trưởng thành của con người dựa trên sự tần tảo của mẹ.
  • Hình ảnh "thứ quả non xanh" ở cuối bài không đơn thuần là quả chưa chín, mà là hình ảnh ẩn dụ cho việc người con cảm thấy mình vẫn chưa trưởng thành, chưa đền đáp được công ơn của mẹ.
  • "Giọt mồ hôi" được hình tượng hóa như những khối vật chất rỏ xuống lòng mẹ, thể hiện sự hy sinh thầm lặng.

• Sáng tạo, mới lạ: Bài thơ có sự sáng tạo nhưng nền tảng chính vẫn là sự gần gũi, không quá xa lạ hay phá cách về ngôn ngữ.
• Siêu thực, kì lạ: Bài thơ rất chân thực, giàu cảm xúc, không mang yếu tố kỳ ảo hay siêu thực.
• Suồng sã: Ngôn ngữ trong bài thơ rất trang trọng, thành kính và đầy tình yêu thương, không hề có sự suồng sã.

• Dấu hiệu nhận biết: Tác giả sử dụng từ so sánh "Như" xuất hiện trực tiếp trong câu thơ thứ hai: "Như Mặt Trời, khi như Mặt Trăng".
• Nội dung so sánh: Tác giả so sánh sự tuần hoàn của "những mùa quả" (hết mùa này đến mùa khác, hết lặn rồi lại mọc) với sự vận động vĩnh cửu của thiên nhiên là "Mặt Trời" và "Mặt Trăng".
• Tác dụng:
• • Làm cho hình ảnh những mùa quả trở nên kỳ vĩ, lớn lao và mang tính bất diệt.
  • Gợi lên sự cần mẫn, bền bỉ của người mẹ: công việc vun trồng của mẹ diễn ra liên tục, đều đặn và trải dài theo thời gian giống như nhịp điệu của vũ trụ.

• Về hướng vận động: Một bên là "lớn lên" (hướng lên trên) và một bên là "lớn xuống" (hướng xuống dưới).
• Về đối tượng: Một bên là "lũ chúng tôi" (con người) và một bên là "bí và bầu" (cây trái).
• Tác dụng:
• • Làm nổi bật sự khác biệt sinh học: Con cái lớn lên, trưởng thành về tầm vóc và trí tuệ; còn bí bầu thì trĩu quả, nặng dần và sà xuống mặt đất.
  • Gợi sự liên tưởng sâu sắc: Sự "lớn xuống" của bí bầu còn gợi hình ảnh những giọt mồ hôi của mẹ rỏ xuống đất, hay chính là sự tảo tần, vất vả của mẹ kết tinh thành hoa trái.
  • Tất cả đều có chung một cội nguồn là "từ tay mẹ", khẳng định công lao nuôi dưỡng vô bờ bến của người mẹ.

• Ước lệ tượng trưng: Thường dùng những hình ảnh cố định trong thơ cổ (như tùng, cúc, trúc, mai). Ở đây tác giả dùng hình ảnh thực (bí, bầu).
• Tả cảnh ngụ tình: Chủ yếu là dùng cảnh thiên nhiên để nói lên tâm trạng. Ở đây tác giả đang so sánh sự trưởng thành.
• Đảo cú pháp: Trật tự từ trong câu vẫn giữ nguyên cấu trúc Chủ ngữ - Vị ngữ bình thường.

• Bối cảnh: Mẹ đã "bảy mươi tuổi", bàn tay đã "mỏi" (già yếu). Đáng lẽ đây là lúc mẹ được nghỉ ngơi, được hái những "trái chín" là sự trưởng thành, thành đạt của con cái.
• Ý nghĩa tượng trưng:
• • "Quả non xanh" là những quả chưa chín, còn chát, còn chua.
  • Trong sự liên tưởng với con người, nó tượng trưng cho những đứa con tuy đã lớn về thể xác nhưng vẫn chưa thực sự trưởng thành về suy nghĩ, chưa vững vàng trong cuộc sống, hoặc chưa làm được gì để đền đáp công ơn trời biển của mẹ.
• Sự "hoảng sợ": Nỗi "hoảng sợ" của tác giả chính là nỗi lòng của một người con hiếu thảo. Tác giả lo sợ rằng thời gian của mẹ không còn nhiều, mà bản thân mình vẫn còn quá bé nhỏ, dại khờ, chưa đủ để mẹ yên lòng trước khi khuất núi.

• Dấu hiệu từ văn bản: Ngay câu thơ trước đó, tác giả đã nhắc đến mốc thời gian "Bảy mươi tuổi". Đây là cái ngưỡng của tuổi già, khi sức khỏe đã suy giảm tự nhiên.
• Ý nghĩa biểu tượng:
• • "Bàn tay" là hình ảnh xuyên suốt bài thơ, đại diện cho sự lao động, vun trồng và nuôi dưỡng của mẹ ("tay mẹ vun trồng", "từ tay mẹ lớn lên").
  • Khi bàn tay ấy trở nên "mỏi", nó không chỉ đơn thuần là sự mệt mỏi nhất thời sau một ngày làm việc, mà là biểu tượng cho sự già yếu, sức cạn lực kiệt của người mẹ sau cả một đời tần tảo.
• Cảm xúc của nhân vật "tôi": Sự "mỏi" của bàn tay mẹ khiến người con "hoảng sợ" vì đó là dấu hiệu cho thấy thời gian của mẹ không còn nhiều, ngày mẹ rời xa cõi đời đang đến gần.

• Không còn minh mẫn: Bài thơ tập trung vào sự hy sinh thể chất và quy luật thời gian, không đề cập đến trạng thái trí tuệ của mẹ.
• Yêu thương con vô điều kiện: Đây là đức tính của mẹ xuyên suốt bài thơ, nhưng từ "mỏi" cụ thể hóa trạng thái sức khỏe ở tuổi già.
• Vất vả trăm bề: Đây là nguyên nhân dẫn đến cái "mỏi", nhưng trong sự đối sánh với tuổi "bảy mươi", nó nhấn mạnh vào sự tàn phai của sức lực hơn là sự bận rộn.

• Chịu thương chịu khó: Thể hiện qua các từ ngữ như "tay mẹ vun trồng", "giọt mồ hôi mặn", "thầm lặng". Mẹ không quản ngại vất vả, nắng mưa (ví như sự tuần hoàn của Mặt Trời, Mặt Trăng) để chăm sóc vườn quả và nuôi dạy con cái.
• Chăm lo cho đàn con: Sự trưởng thành của "lũ chúng tôi" được đặt song song với sự lớn lên của "bí và bầu". Tất cả đều từ bàn tay mẹ, từ sự hy sinh thầm lặng của mẹ mà nên người. Mẹ dành cả cuộc đời (đến tận lúc "bảy mươi tuổi") chỉ để đợi chờ ngày các con "chín" (trưởng thành).

• Biết cảm thông chia sẻ: Bài thơ thiên về sự hy sinh và lao động thầm lặng hơn là những lời nói chia sẻ.
• Khổ cực mưu sinh: Tuy có ý đúng nhưng cụm từ này mang sắc thái nặng nề về cơm áo gạo tiền, trong khi bài thơ nhấn mạnh nhiều hơn vào tình mẫu tử và sự vun vén đức dục.
• Sống một đời cô đơn: Sai, vì mẹ luôn có "lũ chúng tôi" bên cạnh và hình ảnh mẹ gắn liền với sự sống sinh sôi của vườn quả.

• Điệp ngữ "Những mùa quả": Việc lặp lại cụm từ này mở ra một không gian thời gian tuần hoàn, hết mùa này đến mùa khác. Nó cho thấy công việc của mẹ không phải ngày một ngày hai mà là sự gắn bó bền bỉ, kiên nhẫn suốt cả cuộc đời.
• Điệp ngữ "Mẹ": Đặt hình ảnh người mẹ làm trung tâm của mọi hoạt động ("hái được", "vun trồng").
• Sự kết hợp: Phép điệp giúp người đọc cảm nhận rõ rệt sự vất vả, tần tảo của người mẹ. Mẹ chính là người duy trì sự sống, chăm chút cho từng mùa quả chín, cũng giống như cách mẹ dành cả đời để nuôi dưỡng các con trưởng thành.

• Nhấn mạnh thành quả/ước mơ: Đoạn thơ này tập trung vào quá trình lao động và sự hy sinh của mẹ hơn là kết quả cụ thể hay ước mơ của người con.
• Nhấn mạnh tình cảm của con: Mặc dù bài thơ thể hiện tình cảm của con, nhưng ở khổ thơ này, đối tượng chính được nhấn mạnh bằng phép điệp là hành động và sự tảo tần của mẹ.
• Nhấn mạnh hình ảnh thiên nhiên: Hình ảnh thiên nhiên (Mặt Trời, Mặt Trăng) chỉ là phương tiện so sánh để làm nổi bật sự bền bỉ của mẹ.

• Ý nghĩa thực tế: "Bàn tay mẹ mỏi" gợi đến sự già yếu, sức cạn lực kiệt và xa hơn nữa chính là cái chết (ngày mẹ không còn trên đời nữa).
• Tác dụng của Nói giảm nói tránh:
• • Thay vì nói trực tiếp về sự già nua hay sự ra đi của mẹ (những điều gây cảm giác đau buồn, nặng nề), tác giả dùng cụm từ "bàn tay mẹ mỏi" để cách diễn đạt trở nên nhẹ nhàng, tinh tế và giàu sức gợi hơn.
  • Nó cho thấy sự trân trọng và nỗi xót xa kín đáo của người con khi chứng kiến quy luật nghiệt ngã của thời gian đang lấy đi sức khỏe của mẹ.
• Tại sao không phải các phương án khác?
• • Nói quá: Đây là một thực tế tự nhiên của tuổi già, không phải sự phóng đại.
  • So sánh: Không có từ ngữ so sánh (như, là, tựa...).
  • Nhân hóa: "Bàn tay" vốn là bộ phận của con người, "mỏi" là trạng thái của con người, nên đây là cách miêu tả bình thường, không phải nhân hóa vật vô tri.

• So sánh: Ví những mùa quả với "Mặt Trời, Mặt Trăng" để gợi sự tuần hoàn vĩnh cửu của lao động và thiên nhiên.
• Tương phản đối lập: Đối lập giữa "lớn lên" (của con) và "lớn xuống" (của bí bầu) để làm nổi bật sự hy sinh và công lao nuôi dưỡng của mẹ.
• Ẩn dụ:
• • "Giọt mồ hôi mặn" ẩn dụ cho sự vất vả, gian lao.
  • "Thứ quả trên đời", "quả non xanh" ẩn dụ cho sự trưởng thành (hoặc chưa trưởng thành) của con cái.
• Nói giảm nói tránh: "Bàn tay mẹ mỏi" để chỉ tuổi già và sự ra đi của mẹ, làm giảm bớt đau thương nhưng tăng sức gợi cảm.
• Điệp ngữ: Lặp lại từ "Mẹ", "Những mùa quả" để nhấn mạnh nhịp điệu của lòng biết ơn và sự tần tảo.

• Chơi chữ: Bài thơ không sử dụng các kỹ thuật lắt léo về âm thanh hay nghĩa của chữ (như đồng âm, nói lái...).
• Điển tích: Bài thơ dùng hình ảnh bình dị của làng quê (bí, bầu, quả), không dùng các tích xưa truyện cũ từ văn học Trung Hoa hay dân gian.
• Thuyết minh: Bài thơ chủ yếu dùng Biểu cảm kết hợp với Miêu tả và Tự sự. Phương thức Thuyết minh (cung cấp kiến thức khách quan) hoàn toàn không phù hợp với tính chất của thơ ca trữ tình.

1. Người mẹ là chủ thể trữ tình.
2. Người mẹ được miêu tả trực tiếp.

• Tại sao "Người mẹ là chủ thể trữ tình" là sai?
• • Chủ thể trữ tình là người đang bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ (thường xưng là "tôi", "ta" hoặc ẩn dụ).
  • Trong bài thơ này, người đang nói, đang kể và bày tỏ lòng biết ơn, nỗi hoảng sợ là người con (xưng "tôi", "lũ chúng tôi"). Người mẹ là đối tượng để người con hướng tới và bày tỏ tình cảm, chứ không phải là người trực tiếp cất lời.
• Tại sao "Người mẹ được miêu tả trực tiếp" là sai?
• • Xuyên suốt bài thơ, hình ảnh người mẹ chủ yếu hiện lên qua nghệ thuật ẩn dụ và các hình ảnh tượng trưng.
  • Tác giả miêu tả sự vất vả của mẹ qua "những mùa quả", qua sự đối lập "lớn lên - lớn xuống", qua "giọt mồ hôi mặn". Chúng ta không thấy tác giả miêu tả trực tiếp diện mạo, khuôn mặt hay vóc dáng của mẹ mà chỉ thấy mẹ hiện lên thông qua thành quả lao động (vườn quả) và tình cảm của người con.

• Phẩm chất của người mẹ thể hiện ở khổ 3: Đúng, khổ 3 cho thấy sự kiên nhẫn, hy sinh và sự kỳ vọng của mẹ dành cho con suốt cuộc đời (đợi đến năm 70 tuổi).
• Người mẹ tần tảo, lam lũ: Đúng, đây là nội dung xuyên suốt cả bài thơ thông qua hình ảnh "vun trồng" và "mồ hôi mặn".

• Lo sợ: Từ "hoảng sợ" được tác giả dùng trực tiếp để diễn tả nỗi lòng trước quy luật nghiệt ngã của thời gian. Tác giả sợ cái ngày "bàn tay mẹ mỏi" (mẹ già yếu và ra đi), sợ rằng mình sẽ không còn mẹ ở bên cạnh.
• Day dứt: Nỗi day dứt thể hiện qua câu hỏi tu từ ở cuối bài: "Mình vẫn còn một thứ quả non xanh?".
• • Mẹ đã dành cả đời (70 năm) để vun trồng, chờ đợi con cái trưởng thành ("đợi chờ được hái").
  • Người con cảm thấy trăn trở, tự trách vì thấy mình vẫn chưa đủ chín chắn, chưa đủ thành đạt hoặc chưa đền đáp xứng đáng công ơn của mẹ trong khi mẹ đã ở tuổi xế chiều.

• Thích thú, hân hoan: Hoàn toàn lạc lõng với không khí trầm lắng và đầy suy tư của khổ thơ.
• Buồn rầu, đau khổ: Mặc dù có nét buồn nhưng từ "đau khổ" mang sắc thái quá bi lụy, không lột tả được cái sự trăn trở, ý thức trách nhiệm (day dứt) của người con.
• Tuyệt vọng, chán chường: Tác giả đang bày tỏ lòng hiếu thảo và sự thức tỉnh về thời gian, không phải là sự buông xuôi hay chán nản.

• Về dung lượng: Đoạn văn trên đạt khoảng 550 chữ, phù hợp với yêu cầu của đề bài.
• Về cấu trúc: Bạn nên chú ý viết liền mạch (không xuống dòng giữa đoạn) để đúng hình thức của một "đoạn văn" theo yêu cầu của giáo viên.
• Điểm nhấn: Hãy chú ý nhấn mạnh vào sự đối lập giữa thế giới thiên nhiên (rực rỡ nhưng xa lạ) và thế giới của mẹ (bình dị nhưng ấm áp).

1 thể thơ 5 chữ

2 PTBĐ chính : tự sự

3 BPTT : điệp ngữ ''con...''

T/D :+ làm cho câu thơ trở nên sinh động ,gợi ình gợi cảm

+nhấn mạnh tình cảm yêu thương , nỗi nhớ dành cho ngoại

+bộ lộ tình yêu gia đình của tác giả

4 Dù cuộc sống có gian truân , vất vả đến đâu.thì tình thân gia đình vẫn luôn là bến đỗ bình yên . Giúp ta vượt qua mọi khó khăn ,là động lực cho ta bước tiếp trên hành trình gian nan này.

5 Qua bài thơ , chúng ta cần phải biết trân trọng tình cảm gia đình , đặc biệt là sự hy sinh của ông bà ,cha mẹ dành cho ta . Đó như là một điều nhắc nhở cho ta biết phải hiếu thảo ,ngoan ngoãn đối với gia đình . Vì gia đình chính là nền tảng của chúng ta .

6