Các nhân tố tự nhiên như đất đai, khí hậu, nguồn nước và sinh vật là nền tảng cơ bản định hình sự phát triển và phân bố nông nghiệp, quyết định loại cây trồng vật nuôi phù hợp, mùa vụ, năng suất, và khả năng canh tác, với đất là tư liệu sản xuất không thể thay thế, khí hậu cung cấp nhiệt ẩm, nước phục vụ tưới tiêu, sinh vật cung cấp giống và thức ăn, từ đó xác định tiềm năng và cơ cấu nông nghiệp của một vùng.

Cơ cấu kinh tế là tổng thể các ngành, thành phần kinh tế và lãnh thổ có quan hệ hữu cơ, thể hiện tỷ trọng và mối quan hệ giữa chúng, phản ánh trình độ phát triển kinh tế và cơ cấu tổ chức sản xuất; phân biệt: Cơ cấu theo ngành (Nông-Lâm-Ngư nghiệp, Công nghiệp-Xây dựng, Dịch vụ) phản ánh trình độ phát triển sản xuất; Cơ cấu theo thành phần kinh tế (Nhà nước, ngoài Nhà nước, có vốn đầu tư nước ngoài) thể hiện sự tham gia của các hình thức sở hữu; Cơ cấu theo lãnh thổ (vùng kinh tế, khu kinh tế) thể hiện phân bố không gian kinh tế.

+Dân cư và nguồn lao động:là nguồn lực quan trọng nhất, cung cấp sức người và trí tuệ để khai thác tài nguyên thiên nhiên. +Cơ sở vật chất – kĩ thuật:Ứng dụng khoa học công nghệ: Việc sử dụng giống mới, phân bón hóa học và tiến bộ KHCN giúp tăng chất lượng sản phẩm, thay đổi cơ cấu mùa vụ và cho phép canh tác trên cả những vùng đất khó khăn. +Thị trường tiêu thụ: Xu hướng xuất khẩu buộc nông nghiệp phải chuyển dịch sang sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng để đáp ứng các rào cản kỹ thuật quốc tế.

a) Phân loại nguồn lực phát triển kinh tế

- Căn cứ vào nguồn gốc, có các nguồn lực phát triển kinh tế:

+ Vị trí địa lí: vị trí địa lí tự nhiên. vị trí địa lí kinh tế chính trị, giao thông.

+ Tự nhiên: đất, khí hậu, nước, biển, sinh vật, khoáng sản.

+ Kinh tế - xã hội: dân số và nguồn lao động, vốn, thị trường, khoa học - kĩ thuật và công nghệ, thương hiệu quốc gia, lịch sử - văn hoá, đường lối chính sách.

- Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ, có các loại nguồn lực phát triển kinh tế:

+ Nguồn lực trong nước: vị trí địa lí, tài nguyên thiên nhiên, nguồn lao động, nguồn vốn đầu tư, khoa học - công nghệ, lịch sử - văn hoá, hệ thống tài sản quốc gia, đường lối chính sách.

+ Nguồn lực nước ngoài: vốn đầu tư nước ngoài, lao động nước ngoài; tri thức, kinh nghiệm tổ chức và quản lí, khoa học - công nghệ.

b) Phân tích tác động của nguồn lực vị trí địa lí đến phát triển kinh tế

Vị trí địa lí tạo ra những thuận lợi hoặc khó khăn để trao đổi, tiếp cận, giao thoa hay cùng phát triển giữa các quốc gia với nhau:

- Thuận lợi:

+ Giao thương và hội nhập quốc tế: Vị trí địa lí gần các tuyến đường giao thông quốc tế (đường biển, đường bộ, hàng không) giúp giảm chi phí vận chuyển hàng hóa, đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu và tăng cường giao lưu kinh tế.

+ Tác động đến sự phát triển ngành kinh tế: kinh tế biển, kinh tế nông nghiệp, kinh tế công nghiệp,...

+ Thu hút các nhà đầu tư: Vị trí địa lí chiến lược, gần các trung tâm kinh tế lớn hoặc ở khu vực giao thương nhộn nhịp, sẽ hấp dẫn các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

+ Điều kiện tự nhiên: quyết định kiểu khí hậu, tài nguyên phong phú,...

- Khó khăn:

+ Chịu ảnh hưởng của thiên tai.

+ Hạn chế xa trung tâm kinh tế lớn.

Ví dụ: Việt Nam có vị trí nằm ở rìa phía đông của bán đảo Đông Dương, gần trung tâm khu vực ĐNA, giáp biển => Thuận lợi giao lưu kinh tế với các nước trong khu vực và thế giới.

Tóm lại, trong xu thế hội nhập toàn cầu của nền kinh tế thế giới, vị trí địa lí là một nguồn lực để định hướng phát triển có lợi nhất trong phân công lao động toàn thế giới và xây dựng các mối quan hệ song phương hay đa phương của một quốc gia.-