Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Ước mơ là ngọn đèn soi sáng con đường mỗi người đi trong cuộc sống, nhưng để biến ước mơ thành hiện thực, bản thân mỗi người cần có những hành động thiết thực và bền bỉ. Trước hết, cần xác định rõ ước mơ của mình là gì, phù hợp với năng lực và hoàn cảnh ra sao, từ đó xây dựng mục tiêu cụ thể. Khi đã có mục tiêu, điều quan trọng là phải kiên trì nỗ lực, không ngại khó khăn, thất bại. Không có con đường nào dẫn đến thành công mà trải đầy hoa hồng, vì vậy cần rèn luyện ý chí, bản lĩnh để vượt qua thử thách. Bên cạnh đó, việc không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức và kỹ năng cũng là yếu tố then chốt giúp ta tiến gần hơn đến ước mơ. Ngoài ra, cần biết lắng nghe, tiếp thu góp ý từ người khác để hoàn thiện bản thân. Cuối cùng, một tinh thần lạc quan, niềm tin vào chính mình sẽ là động lực mạnh mẽ giúp ta không bỏ cuộc giữa chừng. Ước mơ chỉ thực sự có ý nghĩa khi ta dám hành động và kiên trì theo đuổi nó đến cùng.

Câu 2 (4,0 điểm):

Bài thơ “Bàn giao” của Vũ Quần Phương là một tác phẩm giàu ý nghĩa nhân văn, thể hiện tình cảm yêu thương, sự nâng niu của thế hệ đi trước dành cho thế hệ mai sau, đồng thời gửi gắm những suy ngẫm sâu sắc về cuộc sống.

Trước hết, hình ảnh “bàn giao” trong bài thơ mang ý nghĩa biểu tượng. Đó không chỉ là sự trao lại những gì thuộc về vật chất mà còn là sự truyền trao những giá trị tinh thần, những gì đẹp đẽ nhất của cuộc đời. Ở khổ thơ đầu, người ông “bàn giao” cho cháu những điều bình dị mà thân thương: “gió heo may”, “góc phố”, “mùi ngô nướng bay”. Đó là những ký ức, những vẻ đẹp rất đỗi đời thường, gắn liền với quê hương, với tuổi thơ. Qua đó, ta cảm nhận được tình yêu cuộc sống và mong muốn gìn giữ những điều tốt đẹp cho thế hệ sau.

Tuy nhiên, người ông lại “chẳng bàn giao những tháng ngày vất vả”, những gian truân, đau khổ của quá khứ như “sương muối”, “đất rung chuyển”, “xóm làng loạn lạc”. Đây là biểu hiện của tình thương sâu sắc: thế hệ đi trước sẵn sàng giữ lại những nhọc nhằn, mất mát để con cháu được sống trong bình yên, hạnh phúc. Điều đó cũng phản ánh những biến động khốc liệt của lịch sử mà họ đã từng trải qua.

Không chỉ trao đi những điều bình yên, ông còn “bàn giao” những vẻ đẹp của thiên nhiên và con người: “tháng giêng hương bưởi”, “cỏ mùa xuân xanh”, “những mặt người đẫm nắng, đẫm yêu thương”. Những hình ảnh ấy tràn đầy sức sống, thể hiện niềm tin vào tương lai tươi sáng, vào một thế giới giàu tình người.

Đặc biệt, ở khổ thơ cuối, người ông “chỉ bàn giao một chút buồn, ngậm ngùi một chút, chút cô đơn” cùng “câu thơ vững gót làm người”. Đây chính là triết lý sống sâu sắc mà ông gửi lại: con người cần biết chấp nhận những nỗi buồn, những cô đơn tất yếu của cuộc đời để trưởng thành và “vững gót làm người”. Đó là hành trang tinh thần quý giá hơn bất cứ của cải vật chất nào.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng điệp từ “bàn giao” tạo nhịp điệu đều đặn, nhấn mạnh ý nghĩa trao truyền. Ngôn ngữ giản dị mà giàu hình ảnh, giọng điệu nhẹ nhàng nhưng sâu lắng, giàu suy tưởng đã góp phần làm nổi bật nội dung tư tưởng của tác phẩm.

Tóm lại, “Bàn giao” không chỉ là lời dặn dò đầy yêu thương của thế hệ đi trước mà còn là thông điệp về trách nhiệm, về cách sống và cách làm người. Bài thơ để lại trong lòng người đọc nhiều suy ngẫm về sự kế thừa và tiếp nối những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống.

Câu 1 (1,0 điểm):
Theo tác giả, cuộc sống không có ước mơ sẽ trở nên tệ hại, con người đánh mất mục tiêu sống, thiếu đam mê và sáng tạo, dễ chán nản, không có động lực vượt qua khó khăn và chỉ bằng lòng với hiện tại.

Câu 2 (1,0 điểm):

• Phần dẫn: “Ước mơ không phải là cái gì sẵn có, cũng không phải là cái gì không thể có. Ước mơ giống như con đường chưa có, nhưng con người phải khai phá và vượt qua.”
• Cách dẫn: Dẫn trực tiếp (vì lời nói của Lỗ Tấn được trích nguyên văn, đặt trong dấu ngoặc kép).

Câu 3 (1,0 điểm):

• Biện pháp tu từ: Điệp ngữ (“xuất hiện”, “mất đi”).
• Tác dụng:
• • Nhấn mạnh sự lặp lại của việc ý tưởng đến rồi biến mất khi không được hành động.
  • Làm nổi bật quy luật: nếu không nắm bắt và thực hiện, ý tưởng sẽ dần biến mất hoàn toàn.
  • Góp phần cảnh tỉnh con người phải biết hành động kịp thời, tránh bỏ lỡ cơ hội.

Câu 4 (1,0 điểm):

• Thông điệp có ý nghĩa nhất (gợi ý): Hãy nuôi dưỡng ước mơ và kiên trì hành động để biến ước mơ thành hiện thực.
• Vì:
• • Ước mơ giúp con người có mục tiêu sống rõ ràng.
  • Hành động và nỗ lực là yếu tố quyết định để đạt được thành công.
  • Nếu chỉ mơ ước mà không hành động, con người sẽ dễ bỏ lỡ cơ hội và không phát triển bản thân.

Tác động tiêu cực của công nghệ số đến sức khỏe thể chất và tinh thần

1. Ảnh hưởng đến thị lực và tư thế

• Việc sử dụng điện thoại, máy tính trong thời gian dài khiến mắt phải điều tiết liên tục, dẫn đến mỏi mắt, khô mắt, giảm thị lực.
• Ngồi sai tư thế trong thời gian dài có thể gây đau lưng, cong vẹo cột sống hoặc thoái hóa sớm.
  🧩 Ví dụ: Học sinh thường xuyên học trực tuyến hoặc chơi game lâu giờ có thể bị cận thị và đau cổ, vai gáy.

2. Gây rối loạn giấc ngủ

• Việc sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ khiến ánh sáng xanh từ màn hình ức chế sản sinh melatonin (hormone điều hòa giấc ngủ).
  🧩 Ví dụ: Nhiều bạn trẻ lướt TikTok hoặc chơi game tới khuya, dẫn đến khó ngủ, mất ngủ hoặc mệt mỏi vào sáng hôm sau.

3. Gây nghiện Internet và giảm tương tác xã hội

• Công nghệ số, đặc biệt là mạng xã hội và trò chơi trực tuyến, có thể khiến người dùng nghiện sử dụng thiết bị, xa rời các hoạt động thực tế.
  🧩 Ví dụ: Một số học sinh dành phần lớn thời gian cho mạng xã hội mà ít giao tiếp với gia đình, bạn bè ngoài đời, dẫn đến cảm giác cô lập.

4. Ảnh hưởng sức khỏe tinh thần

• Tiếp xúc thường xuyên với tin giả, hình ảnh tiêu cực hoặc so sánh bản thân với người khác trên mạng có thể gây căng thẳng, lo âu, trầm cảm.
  🧩 Ví dụ: Một bạn học sinh thấy bạn bè đăng thành tích học tập cao lên mạng có thể cảm thấy tự ti, áp lực và mất động lực học tập.

• Đảm bảo quyết định đúng đắn:  Thông tin chính xác là nền tảng để bạn phân tích tình hình một cách khách quan và đưa ra những quyết định hợp lý, đúng đắn nhất cho vấn đề cần giải quyết. 
• Tránh sai lầm và hậu quả:  Thông tin sai lệch có thể dẫn đến các phán đoán sai lầm, từ đó gây ra những quyết định sai lầm và những hậu quả không lường trước được, có thể rất nghiêm trọng. 
• Giải quyết vấn đề hiệu quả:  Khi bạn có thông tin chính xác, bạn có thể hiểu rõ bản chất của vấn đề, tìm ra nguyên nhân gốc rễ và đề xuất các giải pháp hiệu quả, thay vì lãng phí thời gian và nguồn lực vào các hướng giải quyết không phù hợp. 
• Nâng cao hiệu quả hoạt động:  Trong công việc, thông tin chính xác giúp tổ chức hoạt động hiệu quả hơn, từ đó nâng cao năng suất và đạt được mục tiêu đề ra.