Câu 1:
Bài Làm
Đoạn trích trong truyện thơ Vượt biển đã khắc họa sinh động hành trình vượt qua những rán nước đầy hiểm nguy của người phu chèo thuyền nơi cõi âm. Ngay từ rán thứ sáu đến rán thứ chín, biển hiện lên với dáng vẻ dữ dội, hung hãn: nước “cuộn thác”, “xé nhau đục vật vờ”, “nước ác kéo ầm ầm”, “nước dựng đứng chấm trời”, “nước sôi gầm réo”. Hệ thống động từ mạnh cùng những hình ảnh phóng đại đã tạo nên một không gian biển cả ghê rợn, đe dọa trực tiếp đến sự sống con người. Trước sức mạnh khủng khiếp ấy, con người hiện ra nhỏ bé, yếu ớt nhưng không cam chịu. Tiếng kêu van, cầu khẩn: “Biển ơi, đừng giết tôi”, “Đừng cho tôi bỏ thân chốn này” vang lên tha thiết, thể hiện nỗi sợ hãi tột cùng nhưng đồng thời cũng bộc lộ khát vọng được sống, được vượt qua số phận nghiệt ngã. Qua đoạn trích, tác giả dân gian không chỉ phản ánh nỗi đau khổ của con người nơi cõi âm mà còn gửi gắm niềm xót thương sâu sắc đối với những phận đời bất hạnh.

Câu2: Bài làm

Trong hành trình làm người, mỗi chúng ta đều phải đối diện với những khó khăn, mất mát và thử thách không lường trước. Giữa dòng chảy nhiều biến động ấy, tình thân chính là điểm tựa vững chắc, là giá trị thiêng liêng giúp con người có thêm sức mạnh để sống và vượt qua nghịch cảnh.

Tình thân là mối quan hệ gắn bó máu mủ giữa các thành viên trong gia đình như ông bà, cha mẹ, anh chị em. Đó là tình cảm tự nhiên, bền chặt, không vụ lợi, không toan tính. Khác với những mối quan hệ xã hội có thể đến rồi đi, tình thân tồn tại bền bỉ, âm thầm nhưng sâu sắc, là nơi con người tìm về khi mệt mỏi, tổn thương hay lạc lối.

Giá trị lớn nhất của tình thân trước hết nằm ở sự yêu thương và che chở. Gia đình là nơi đầu tiên ta được sinh ra, nuôi dưỡng và dạy dỗ. Khi vấp ngã, người thân luôn là những người sẵn sàng dang tay đỡ lấy ta, không phán xét, không quay lưng. Trong những thời khắc đau buồn hay tuyệt vọng nhất, chỉ một lời động viên của cha mẹ, một cái nắm tay của anh chị em cũng đủ giúp ta vững lòng bước tiếp. Chính sự yêu thương vô điều kiện ấy đã nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách và giúp con người không rơi vào cô độc.

Không chỉ vậy, tình thân còn là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn. Trong cuộc sống hiện đại đầy áp lực, nhiều người dễ cảm thấy lạc lõng giữa xã hội rộng lớn. Gia đình trở thành nơi bình yên để trở về, nơi con người được là chính mình, được lắng nghe và thấu hiểu. Nhờ có tình thân, con người học được cách yêu thương, sẻ chia, biết sống trách nhiệm và nhân ái hơn với cộng đồng xung quanh.

Tuy nhiên, trong thực tế, không ít người lại thờ ơ, vô tâm với chính những người thân yêu của mình. Mải mê với công việc, mạng xã hội hay các mối quan hệ bên ngoài, họ quên đi việc quan tâm, trò chuyện và gìn giữ hạnh phúc gia đình. Sự lạnh nhạt ấy có thể khiến tình thân dần phai nhạt, để lại những khoảng trống khó bù đắp. Vì vậy, mỗi người cần ý thức trân trọng tình thân bằng những hành động giản dị: dành thời gian cho gia đình, lắng nghe, yêu thương và bao dung với người thân của mình.

Tóm lại, tình thân là giá trị bền vững, là nền tảng tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống con người. Dù xã hội có đổi thay ra sao, tình thân vẫn luôn là ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn, giúp con người vững vàng trước sóng gió cuộc đời. Biết trân trọng và gìn giữ tình thân chính là cách để mỗi chúng ta sống nhân văn và hạnh phúc hơn.

Câu 1. Xác định người kể trong văn bản.
→ Người kể là nhân vật trữ tình “tôi” – người phu chèo thuyền (sa dạ sa dồng) trực tiếp trải qua hành trình vượt biển mười hai rán nước, kể lại bằng giọng điệu vừa tự sự vừa than thở.

Câu 2. Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm gì?
→ Biển hiện ra hung dữ, dữ dội, đầy hiểm nguy và ám ảnh:

• Nước cuộn, nước xoáy, nước gầm réo, nước dựng đứng chấm trời
• Biển gắn với bão tố, quỷ dữ, Long Vương, cái chết
  → Biển vừa là không gian thiên nhiên khắc nghiệt, vừa mang màu sắc huyền bí, tâm linh, đe dọa trực tiếp đến sinh mạng con người.

Câu 3. Chủ đề của văn bản là gì?
→ Văn bản thể hiện nỗi đau khổ, bất hạnh của con người ở cõi âm, đặc biệt là số phận oan nghiệt của người phu chèo thuyền phải vượt qua mười hai rán nước đầy hiểm nguy, qua đó phản ánh bi kịch thân phận con người và niềm khát khao được sống, được bình an.

Câu 4. Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho điều gì?
→ Các rán nước là biểu tượng cho những thử thách khắc nghiệt, những cửa ải sinh tử mà con người phải vượt qua:

• Trong truyện: là chặng đường khổ ải của linh hồn nơi cõi âm
• Trong ý nghĩa rộng hơn: tượng trưng cho nỗi khổ, tai ương, số phận nghiệt ngã trong đời sống con người

Câu 5. Những âm thanh nào được thể hiện trong đoạn thơ? Gợi cảm xúc gì?

Âm thanh được thể hiện:

• gầm réo
• nước sôi
• nước thét gào (hàm nghĩa)
• Tiếng kêu van, cầu xin của con người: “Biển ơi… Nước hỡi…”

Cảm xúc gợi ra:
→ Những âm thanh ấy tạo cảm giác kinh hoàng, dữ dội, ngột ngạt, thể hiện nỗi sợ hãi tột cùng, tuyệt vọng và khát khao được sống của con người nhỏ bé trước thiên nhiên và số phận.

VIẾT:
Câu 1:
Bài làm
Qua tác phẩm Tương Tư của tác giả Nguyễn Bính ,điều làm em có ấn tượng sâu sắc nhất chính là hình ảnh "giầu" và "cau" trong khổ thơ cuối của bài thơ . Hình ảnh “giầu” và “cau” là những biểu tượng quen thuộc trong văn hóa truyền thống Việt Nam, câu thơ :"Nhà em có một giàn giầu, / Nhà anh có một hàng cau liên phòng”không chỉ gợi lên khung cảnh làng quê mộc mạc, mà còn gợi nhắc đến biểu tượng của tình duyên đôi lứa. Trong phong tục cưới hỏi, trầu cau là lễ vật thiêng liêng, tượng trưng cho sự gắn bó bền chặt, cho khát vọng “se duyên” của nam nữ. Vì vậy, việc chàng trai nhắc đến giàn giầu và hàng cau chính là lời bày tỏ ước muốn được kết nối tình cảm một cách chân thành và chính đáng. Câu thơ “Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?” là lời tự hỏi đầy nghẹn ngào, vừa hóm hỉnh, vừa xót xa, cho thấy nỗi nhớ khôn nguôi và mong mỏi được hồi đáp. Hình ảnh trầu cau ở đây không chỉ làm đậm chất dân gian trong thơ Nguyễn Bính mà còn nhấn mạnh vẻ đẹp mộc mạc, thủy chung của tình yêu quê mùa. Qua đó, ta cảm nhận được tấm lòng tha thiết và chân thật của chàng trai trong khát vọng được yêu và được thấu hiểu.
Câu 2:
Bài làm
“Hành tinh của chúng ta là nơi duy nhất mà chúng ta có thể sống, chúng ta cần bảo vệ nó.” Câu nói của Leonardo DiCaprio không chỉ là lời nhắc nhở thời thượng mà còn là một lời cảnh tỉnh sâu sắc: trái đất là mái nhà duy nhất của nhân loại, và nếu chúng ta tiếp tục sống vô trách nhiệm, mái nhà đó sẽ sụp đổ dần. Vấn đề bảo vệ hành tinh vì thế không còn là chuyện của chuyên gia hay tổ chức quốc tế, mà là việc của từng con người — từ hành động nhỏ nhất.
Ý kiến trên khẳng định hai điều,đầu tiên Trái Đất là môi trường duy nhất được biết để duy trì sự sống con người. Tiếp theo bảo vệ Trái Đất là nhiệm vụ cần thực hiện ngay để bảo đảm tương lai. Nói cách khác, bảo vệ môi trường là nhân sinh quan, là trách nhiệm đạo đức và thực tiễn.Hiện thực cho thấy môi trường đang suy thoái nghiêm trọng: rác thải nhựa tụ tập thành “vùng súp nhựa” khổng lồ trên biển với quy mô ước tính lớn nhiều lần lãnh thổ một số quốc gia; rừng mưa Amazon nhiều năm liên tiếp bị tàn phá, cháy rừng diện rộng; băng biển Bắc Cực suy giảm về diện tích và độ dày; nhiều loài biển bị chết hoặc mang đầy nhựa trong dạ dày;nhiều dòng sông, cánh rừng bị tàn phá nghiêm trọng. Những hình ảnh ấy không còn là cảnh báo mà là thực tế đau xót.
Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ sự vô ý thức trong hành vi của con người: phá rừng, xả rác bừa bãi, sử dụng tài nguyên kiệt quệ, đặt lợi ích kinh tế lên trên môi trường. Một phần khác đến từ lối sống tiêu thụ quá mức và tư duy thờ ơ, cho rằng môi trường xuống cấp là chuyện xa vời.
Kết quả là Trái Đất đang phải gánh chịu những hậu quả nặng nề: thời tiết cực đoan đe dọa an toàn con người, môi trường sống bị suy thoái, hệ sinh thái mất cân bằng, sức khỏe toàn cầu bị ảnh hưởng. Nếu con người không thay đổi, những thiệt hại này sẽ tiếp tục nhân lên và quay ngược lại tàn phá chính sự sống của chúng ta.Vì vậy, mỗi cá nhân cần thay đổi từ những điều nhỏ nhất: giảm nhựa một lần, tiết kiệm năng lượng, trồng cây, giữ gìn môi trường sống xanh – sạch – đẹp. Cộng đồng cần lan tỏa lối sống bền vững; nhà nước và doanh nghiệp cần có những chính sách và hành động mạnh mẽ hơn để bảo vệ môi trường. Tất cả phải cùng hành động, vì không ai có thể sống khỏe mạnh trên một Trái Đất đang bị tổn thương.
Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng: “Trái Đất rộng lớn như vậy, ô nhiễm chút ít thì có sao.” Đây là quan điểm sai lầm. Một chiếc túi nylon vứt ra biển có thể tồn tại hàng trăm năm; một cánh rừng bị phá mất hàng chục năm để hồi phục. Mỗi hành động nhỏ đều để lại dấu vết dài lâu. Vì vậy, tư tưởng “chỉ một mình tôi thì có làm sao” cần bị loại bỏ để thay thế bằng tinh thần trách nhiệm cộng đồng.
Cuối cùng, lời nhắn của Leonardo DiCaprio là chân lý bền vững: “Không ai có thể thay thế ngôi nhà mà chúng ta đang sống.” Trái Đất là món quà vô giá mà thiên nhiên trao tặng, và trách nhiệm của nhân loại là gìn giữ nó cho hôm nay và mai sau. Hãy hành động trước khi quá muộn, bởi như một câu nói nổi tiếng: “Chúng ta không thừa kế Trái Đất từ cha ông, mà chỉ mượn nó từ con cháu mình.”

ĐỌC HIỂU:
Câu 1:
-Thể thơ trong văn bản trên là: thơ lục bát
Câu 2:
-Cụm từ "Chín nhớ mười mong" diễn tả:
+ Nỗi nhớ rất sâu đậm, tăng tiến theo cấp độ cho thấy nhân vật trữ tình luôn nhớ thương người mình yêu nhiều hơn từng ngày, không phút giây nào nguôi ngoai.
+Sự mong ngóng, chờ đợi khắc khoải và thường trực, lúc nào cũng hướng tâm trí về người thương, thể hiện tình yêu mãnh liệt và chân thành.
Câu 3:
-Biện pháp tu từ: nhân hóa.
-Hình ảnh nhân hóa: "thôn Đoài " như một con người có cảm xúc , biết "ngồi nhớ ".
-Tác dụng:
+làm tăng tính gợi hình gợi cảm thể hiện sự diễn đạt sáng tạo giù hình ảnh, tăng tính nhịp điệu và sự độc đáo cho câu thơ.
+Nhấn mạnh nỗi nhớ da diết, chủ động và sâu sắc trong tình yêu đôi lứa. Từ đó thể hiện tình cảm tha thiết, chân thành và nổi khắc khoải đợi chờ của tác giả đối với người mình thương.
Câu 4: Những dòng thơ:
“Bao giờ bến mới gặp đò?
Hoa khuê các bướm giang hồ gặp nhau?”
-Thể hiện một nỗi khắc khoải mong chờ, hình ảnh “bến – đò” mang tính ẩn dụ cho đôi lứa, thể hiện sự chờ đợi mòn mỏi, khao khát được gặp gỡ nhưng lại bị ngăn trở bởi những khoảng cách vô hình.
-Thể hiện khát vọng tình yêu chân thành , e lệ mà tha thiết, hình ảnh “hoa khuê các – bướm giang hồ” gợi sự duyên dáng, kín đáo của người con gái và sự chủ động của chàng trai, cho thấy mong muốn được hòa hợp trong tình yêu đầy thơ mộng.
Câu 5: Bài làm

Từ nỗi nhớ nhung da diết, khắc khoải của chàng trai dành cho người con gái mà mình thương yêu tha thiết ấy .Bài thơ đã khiến cho em nhận thấy tình yêu có giá trị vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Tình yêu giúp con người biết rung cảm trước cái đẹp và sống chân thành hơn với cảm xúc của mình. Nó đem lại niềm vui, động lực và ý nghĩa cho mỗi ngày. Dù có khi khiến ta buồn, nhớ, chờ đợi, nhưng chính những cảm xúc ấy làm tâm hồn con người trở nên phong phú và sâu sắc. Vì vậy, tình yêu là một phần không thể thiếu để làm cuộc sống thêm đẹp và đáng trân trọng.