Câu 1:

​Bài làm

Nhận định văn học cho rằng: "Văn học là chiếc gương soi phản chiếu chiều sâu tâm hồn con người", và bi kịch Hăm-lét của W. Sếch-xpia chính là minh chứng tiêu biểu khi khắc họa thành công nhân vật Hăm-lét – biểu tượng của lý trí sáng suốt và chủ nghĩa nhân văn thời đại Phục hưng. Vẻ đẹp tư tưởng của nhân vật được thể hiện rõ nét qua lời tự răn đầy nghiêm khắc trước khi đối mặt với mẹ: "Ác thì được, nhưng quyết không được bất nghĩa bất nhân". Biểu hiện cụ thể của vấn đề nghị luận ở đây chính là sự kết hợp hài hòa giữa một trí tuệ sắc sảo, quyết đoán trong hành động vạch trần cái ác và một tâm hồn nhân hậu luôn đau đáu bảo vệ thiên tính thiện lương. Trong tình huống kịch "kịch trong kịch" độc đáo, Hăm-lét đóng vai trò là nhân vật trung tâm thúc đẩy cốt truyện khi chủ động dùng vở tuồng "Cái bẫy chuột" làm vũ khí giăng bẫy kẻ thù. Nghệ thuật xây dựng nhân vật của Sếch-xpia đạt đến độ tinh tế bậc thầy khi đan xen giữa ngôn ngữ đối thoại sắc lạnh, đầy châm biếm của Hăm-lét với nhà vua ("bỏ thuốc độc đùa đấy thôi") và ngôn ngữ độc thoại nội tâm sục sôi, đầy giằng xé ở cuối đoạn trích. Giọng điệu của nhân vật dịch chuyển linh hoạt từ mỉa mai sang bi thương, kết hợp với chi tiết đắt giá về phản ứng hoảng loạn bỏ về của Clô-đi-út đã làm ngời sáng giá trị nhân đạo sâu sắc: khát vọng thực thi công lý phải luôn gắn liền với giữ gìn đạo đức con người. Qua đó, ta thấy được cái tài thấu thị tâm lý nhân vật và cái tâm nhân văn cao cả của Sếch-xpia; khác với những nhân vật trả thù mù quáng, tàn bạo trong văn học trung cổ, Hăm-lét biết tự thức tỉnh và đặt ra giới hạn cho hành động của mình. Đúng như lí luận văn học khẳng định, "giá trị của một tác phẩm được đo bằng chiều sâu tư tưởng và sức sống của nó qua thời gian", hình tượng Hăm-lét cùng đoạn trích đã khẳng định vị thế bất hủ của Sếch-xpia trong nền văn học nhân loại. Từ nhân vật này, mỗi chúng ta rút ra bài học sâu sắc về bản lĩnh giữ vững lương tâm trong sạch và thiên tính thiện lương trước những nghịch cảnh khốc liệt của cuộc đời.

Câu 2:

​Bài làm

Xã hội loài người chỉ có thể phát triển bền vững dựa trên nền tảng của lòng nhân ái và sự thượng tôn công lý. Thế nhưng, trong dòng chảy của cuộc sống hiện đại, lòng tốt đôi khi bị thử thách không phải bởi sức mạnh của cái ác, mà bởi sự nguội lạnh của lòng người. Bàn về trách nhiệm đạo đức của mỗi cá nhân trước cộng đồng, nhà hoạt động nhân quyền lỗi lạc Martin Luther King từng để lại một nhận định mang tính thức tỉnh sâu sắc: "Con người sinh ra không phải để làm ác, nhưng sự im lặng trước cái ác cũng là một tội ác". Câu nói này không chỉ là một lời đúc kết lịch sử mà còn là một chiếc kim chỉ nam đạo đức vô cùng quan trọng, buộc mỗi chúng ta phải nhìn nhận lại thái độ sống của chính mình đối với thế giới xung quanh.

Để hiểu rõ giá trị của tư tưởng trên, trước hết cần làm sáng tỏ hai vế của câu nói: "Con người sinh ra không phải để làm ác": Vế câu khẳng định bản chất nguyên bản, thiên tính hướng thiện của con người. Đúng như triết lý "nhân chi sơ, tính bản thiện", mỗi cá nhân xuất hiện trên cuộc đời đều mang theo mầm mống của tình yêu thương, sự thấu cảm và năng lực kiến tạo những điều tốt đẹp chứ không phải để hủy diệt. "Sự im lặng trước cái ác cũng là một tội ác": "Im lặng" ở đây là ẩn dụ cho thái độ thờ ơ, vô cảm, "mũ ni che tai" trước những bất công, sai trái diễn ra ngay trước mắt. Martin Luther King đã trực tiếp nâng tầm sự im lặng này thành một "tội ác" (crime) bởi lẽ nó có sức tàn phá âm thầm nhưng mãnh liệt không kém gì hành vi trực tiếp gây bạo lực. ​Nhận định nhấn mạnh rằng thước đo đạo đức của một con người không chỉ nằm ở việc bản thân họ giữ mình trong sạch, không làm điều xấu, mà còn ở việc họ có dám đấu tranh để bảo vệ chính nghĩa và đẩy lùi cái ác hay không.

Tại sao sự im lặng trước cái ác lại đáng sợ và bị coi là một tội ác? Sự im lặng là hình thức đồng lõa gián tiếp: Cái ác vốn dĩ cô độc, nhưng nó sẽ trở nên hung hãn khi nhận được sự dung túng từ đám đông. Khi chứng kiến cái xấu mà chúng ta chọn cách im lặng, kẻ thủ ác sẽ hiểu rằng hành vi của chúng được ngầm chấp nhận hoặc xã hội quá hèn nhát để can thiệp. Chính sự bàng quan ấy đã vô tình tiếp thêm quyền lực và "giấy phép" để cái ác tiếp tục leo thang. ​Sự im lặng bóp chết niềm tin của nạn nhân: Đối với những người yếu thế đang phải chịu đựng bất công, sự quay lưng của người xung quanh chính là đòn chí mạng tổn thương họ gấp đôi. Nó khiến họ rơi vào hố sâu tuyệt vọng và mất đi niềm tin vào công lý, vào tình người.

Một cộng đồng có quá nhiều người im lặng sẽ dần biến thành một xã hội vô cảm, nơi các giá trị nhân văn bị xói mòn và con người sống ích kỷ theo triết lý "đèn nhà ai nhà nấy rạng". ​Năm 2011, sự kiện bé gái 2 tuổi Duyệt Duyệt ở Phật Sơn (Trung Quốc) bị xe tải vấp phải hai lần trên đường phố đã làm rúng động dư luận thế giới. Trong suốt 7 phút nằm thoi thóp giữa vũng máu, đã có tổng cộng 18 người qua đường nhìn thấy nhưng hoàn toàn ngó lơ, bỏ đi như không có chuyện gì xảy ra. Chỉ đến khi một người nhặt rác nghèo khổ đến đỡ bé dậy thì đã quá muộn. Sự im lặng, vô cảm của 18 con người ấy chính là minh chứng rõ ràng nhất cho "tội ác" mà Martin Luther King nhắc đến – một sự im lặng tước đi cơ hội sống của một sinh mệnh.

Trong kỷ nguyên số ngày nay, "sự im lặng" ấy lại càng tinh vi hơn dưới hình thức "vô cảm trên mạng xã hội". Trước những vụ bạo lực mạng, tin giả bôi nhọ nhân phẩm một cá nhân, hàng triệu "cư dân mạng" chọn cách im lặng lướt qua hoặc đứng xem như một trò tiêu khiển, vô tình đẩy nạn nhân đến những bi kịch đau lòng. Chúng ta cần thẳng thắn phê phán lối sống vị kỷ, hèn nhát của một bộ phận người luôn lấy lý do "bảo vệ bản thân" để dung túng cho cái sai. Họ quên mất rằng, khi ngọn lửa cái ác thiêu rụi nhà hàng xóm mà họ im lặng, thì sớm muộn gì ngọn lửa đó cũng sẽ tìm đến chính ngôi nhà của họ. Tuy nhiên, lên tiếng chống lại cái ác không đồng nghĩa với sự bốc đồng, liều lĩnh mù quáng. Xã hội cần xây dựng các cơ chế pháp lý bảo vệ người tố giác tội phạm, đồng thời mỗi cá nhân cần trang bị trí tuệ tỉnh táo để lên tiếng một cách thông minh, an toàn và hiệu quả như báo cáo cơ quan chức năng, kêu gọi đồng minh thay vì đơn độc đối đầu nguy hiểm.

Câu nói của Martin Luther King là một chân lý vĩnh hằng về đạo đức và trách nhiệm xã hội. Nó nhắc nhở rằng thế giới chịu tổn thương không chỉ bởi sự bạo tàn của kẻ xấu, mà còn bởi sự im lặng đáng sợ của người tốt. Nhận thức được điều đó, bản thân em tự răn đe mình phải bước ra khỏi vỏ bọc của sự ích kỷ. Trong cuộc sống hằng ngày, từ những việc nhỏ nhất như kiên quyết không đồng tình với nạn bạo lực học đường, lên tiếng bảo vệ một người bạn bị cô lập, em hiểu rằng: phá vỡ sự im lặng chính là bước đi đầu tiên để giữ gìn phần "người" tử tế và nhân văn trong mỗi chúng ta.

Câu 1 :

- ​Sự việc t​rung tâm trong đoạn trích là Hăm-lét mượn gánh hát để diễn một vở tuồng câm "Cái bẫy chuột" ​tái hiện lại đúng cảnh mưu sát vua cha nhằm thử phản ứng của thúc phụ Clô-đi-út (nhà vua hiện tại).

Câu 2 :

- "​Có tiếng kèn đồng vang lên". - ​​"​Các đào kép ra diễn một màn tuồng câm". - "​Đổ thuốc độc vào tai vua đang ngủ". - "​Tất cả vào trừ Hăm-lét và Hô-ra-xi-ô".

Câu 3 :

- ​Xung đột kịch trong đoạn trích là xung đột mang tính chất "sống còn" giữa Hăm-lét (đại diện cho công lý, sự thật và khát vọng trả thù cho cha) với Clô-đi-út (đại diện cho cái ác, sự giả trá, kẻ tột cùng tội ác cướp ngôi báu). - ​Xung đột này được đẩy lên cao trào thông qua một trận chiến tâm lý ngầm: Hăm-lét dùng "Cái bẫy chuột" để gài bẫy, còn Clô-đi-út cố gắng che giấu sự tội lỗi của mình nhưng cuối cùng đã bị sập bẫy vì nỗi sợ hãi từ sâu trong lương tâm.

Câu 4 :

Lời độc thoại nội tâm này cho thấy: - ​Sự phẫn nộ, sục sôi và quyết tâm trả thù đạt đến đỉnh điểm: Sau khi chứng kiến phản ứng hoảng loạn của Clô-đi-út, Hăm-lét không còn nghi ngờ gì nữa. Tâm trạng chàng bị bao phủ bởi bóng tối, sự căm hận và sẵn sàng hành động quyết liệt, bạo lực để thực thi công lý "uống máu nóng", "làm những việc khủng khiếp". - ​Sự giằng xé giữa bản chất nhân ái và nghĩa vụ trả thù: Dù chứa đầy thù hận, Hăm-lét vẫn ý thức rất rõ về giới hạn đạo đức. Chàng phải tự đấu tranh, nhắc nhở bản thân không được trở thành một kẻ bạo chúa mất hết tính người giống như Nê-rông khi đối diện với mẹ mình "Ác thì được, nhưng quyết không được bất nghĩa bất nhân".

Câu 5 :

- ​Nội dung của văn bản này gợi cho em những suy nghĩ về luật nhân quả và sự tự trừng phạt của lương tâm: Kẻ ác dù có che giấu tinh vi đến đâu (như cách Clô-đi-út đổ độc dược vào tai vua để không để lại dấu vết) thì cuối cùng vẫn phải run sợ trước sự thật. Nỗi sợ hãi và sự hoảng loạn của nhà vua chính là sự tự hình phạt từ bên trong tâm can trước khi bị công lý trừng trị.