Câu 1

Trong đoạn trích, Hăm-lét hiện lên là một trí thức mang bi kịch sâu sắc. Khi đứng một mình, chàng bộc lộ nội tâm giằng co dữ dội: căm phẫn, khát khao trả thù cho cha đến mức muốn “uống máu nóng”, “làm những việc khủng khiếp”. Câu nói cho thấy sự dữ dội, quyết liệt trong con người chàng. Tuy vậy, Hăm-lét vẫn giữ được phần nhân tính, tự cảnh tỉnh “ác thì được, nhưng quyết không được bất nghĩa bất nhân”. Chàng chọn dùng lời nói “như kim châm dao cắt” thay vì bạo lực, chứng tỏ lý trí và lương tâm vẫn còn. Đồng thời, Hăm-lét cũng rất tỉnh táo, mưu trí khi dùng vở kịch “Cái bẫy chuột” để thử tội vua. Qua đó, Hăm-lét là hình tượng người anh hùng mang vẻ đẹp của trí tuệ, nhân ái nhưng bị đặt trong hoàn cảnh bi kịch, phải đấu tranh giữa trả thù và đạo lý.

Câu 2:

Martin Luther King từng khẳng định: “Con người sinh ra không phải để làm ác, nhưng sự im lặng trước cái ác cũng là một tội ác”. Câu nói là lời cảnh tỉnh sâu sắc về trách nhiệm đạo đức của mỗi con người trước bất công.

Trước hết, bản chất con người là thiện lương. Không ai sinh ra đã muốn làm điều ác. Tuy nhiên, khi cái ác xuất hiện mà ta im lặng, làm ngơ, ta đã gián tiếp tay cho nó tồn tại và lan rộng. Im lặng không phải là trung lập, mà chính là đồng lõa. Trong lịch sử, nạn diệt chủng, phân biệt chủng tộc, tham nhũng… đều phát triển mạnh khi con người chọn cách im lặng.

Trong cuộc sống hôm nay, sự im lặng trước cái ác vẫn diễn ra dưới nhiều hình thức: thấy bạn bị bắt nạt nhưng không lên tiếng, thấy tham ô nhưng ngó lơ, thấy sai trái trên mạng xã hội nhưng lướt qua. Sự im lặng ấy giết chết công lý và làm băng hoại lương tâm cộng đồng.

Vì vậy, mỗi người cần có dũng khí lên tiếng, hành động để bảo vệ lẽ phải. Lên tiếng không nhất thiết là đối đầu trực diện, mà có thể là tố cáo, phản ánh, hoặc đơn giản là không ủng hộ cái sai. Khi nhiều người dám nói “không” với cái ác, xã hội sẽ tốt đẹp hơn.

Tóm lại, câu nói của King nhắc nhở chúng ta: im lặng trước bất công cũng là tội ác. Là người trẻ, hãy sống có trách nhiệm, có tiếng nói và hành động để bảo vệ công lý.

Đọc hiểu

Câu 1.

Sự việc: Hăm-lét cho đoàn đào kép diễn vở "Cái bẫy chuột" để thử phản ứng của vua Clô-đi-út. Vở diễn tái hiện cảnh vua Gông-da-gô bị đầu độc chết giống như cách vua cha Hăm-lét bị giết. Vua Clô-đi-út lộ vẻ hoảng sợ, ra lệnh ngừng diễn.

Câu 2.

Chỉ dẫn sân khấu: “Đổ thuốc độc vào tai vua đang ngủ.”

Câu 3.

Mâu thuẫn, xung đột kịch: Mâu thuẫn giữa Hăm-lét muốn vạch trần tội ác, trả thù cho cha và vua Clô-đi-út che giấu tội ác, muốn thủ tiêu Hăm-lét.

Câu 4.

Lời thoại cho thấy nội tâm Hăm-lét: căm phẫn tột độ, khát khao trả thù mãnh liệt, sẵn sàng làm điều tàn bạo. Nhưng vẫn còn giằng co, chưa mất hết tính người.

Câu 5.

Gợi suy nghĩ: Tội ác rồi sẽ bị phơi bày; con người cần sống ngay thẳng. Đồng thời thấy sự giằng co giữa lý trí và tình cảm, giữa công lý và nhân tính trong con người, đặc biệt là Hăm-lét.

I. Đọc hiểu

Câu 1.

Điểm nhìn: Ngôi kể thứ ba, điểm nhìn bên ngoài kết hợp điểm nhìn bên trong nhân vật Thứ.

Câu 2.

Ước mơ của Thứ khi còn đi học: đỗ Thành chung, Tú tài, vào đại học, sang Tây; trở thành vĩ nhân đem thay đổi lớn cho xứ sở; không muốn làm ông phán tầm thường.

Câu 3.

Biện pháp tu từ: Liệt kê, điệp từ “sẽ”, câu cảm thán.

Tác dụng: Nhấn mạnh quá trình suy tàn, bi kịch “sống mòn” và nỗi đau đớn của Thứ khi nhận ra mình sống hoài, sống phí.

Câu 4.

Cuộc sống Thứ: bế tắc, nghèo khổ, thất nghiệp, phải về quê, rơi vào cảnh sống mòn.

Con người Thứ: từng có hoài bão lớn nhưng nhu nhược, hèn yếu, ý thức được bi kịch nhưng không dám vùng lên.

Câu 5.

Triết lí: Nếu con người không dám đấu tranh, thay đổi thì sẽ chết mòn ngay khi còn sống. Cuộc sống chỉ có ý nghĩa khi dám vượt qua sự tầm thường để sống có giá trị.

phần viết

Câu 1

Trong đoạn trích cuối Sống mòn, Thứ hiện lên là hình ảnh tiêu biểu cho bi kịch người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng. Từng mang hoài bão lớn lao muốn thay đổi xứ sở, nhưng xã hội thực dân nửa phong kiến đã bóp nghẹt ước mơ ấy. Sau những năm lăn lộn, Thứ trở về quê trong cảnh thất nghiệp, nghèo khổ, tinh thần suy sụp. Trên chuyến tàu, dòng độc thoại nội tâm cho thấy nỗi đau đớn khi Thứ nhận ra mình đang “sống mòn”, “chết mà chưa sống”. Ngôn ngữ Nam Cao sắc lạnh, dồn dập, kết hợp bút pháp phân tích tâm lý đã lột tả sự giằng xé giữa khát vọng và thực tại. Thứ đáng thương vì bị hoàn cảnh vùi dập, nhưng cũng đáng trách vì thiếu bản lĩnh để vùng dậy. Qua đó, Nam Cao vừa tố cáo xã hội cũ bất công, vừa cảnh tỉnh: con người phải tự cứu mình trước khi quá muộn.

câu 2

Gabriel Garcia Marquez từng nói: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Câu nói ấy như một lời nhắc nhở sâu sắc về mối quan hệ mật thiết giữa tuổi trẻ và ước mơ. Tuổi trẻ mà không có ước mơ thì khác nào con tàu mất phương hướng giữa biển khơi.

Ước mơ là những khát vọng, mục tiêu tốt đẹp mà con người muốn đạt được trong tương lai. Đó có thể là ước mơ trở thành bác sĩ để cứu người, là ước mơ làm nhà khoa học để cống hiến cho nhân loại, hay đơn giản là ước mơ có một cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Còn tuổi trẻ là giai đoạn đẹp nhất, sung sức nhất của đời người. Ở tuổi trẻ, con người có sức khỏe, có nhiệt huyết, có thời gian và cả sự liều lĩnh để thử, để sai, để làm lại. Khi tuổi trẻ gặp được ước mơ, hai điều ấy tạo nên sức mạnh phi thường. Ước mơ cho tuổi trẻ phương hướng và động lực. Nó giống như ngọn hải đăng soi đường, giúp người trẻ không bị lạc giữa những cám dỗ và xao nhãng. Chính nhờ có ước mơ, Nguyễn Hiền 13 tuổi đã đỗ Trạng nguyên, Hồ Chí Minh đã ra đi tìm đường cứu nước khi mới 21 tuổi, và biết bao nhà khoa học, nghệ sĩ đã làm nên kỳ tích từ tuổi đôi mươi.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều bạn trẻ sống không có lý tưởng. Họ để thời gian trôi qua vô ích trong game, mạng xã hội, trong sự lười biếng và thỏa mãn nhất thời. Có người có ước mơ nhưng chỉ dám mơ mà không dám làm, chỉ biết than vãn hoàn cảnh mà không hành động. Hình ảnh nhân vật Thứ trong Sống mòn của Nam Cao là một lời cảnh tỉnh. Thứ từng có hoài bão lớn lao muốn thay đổi xã hội, nhưng vì hèn nhát, vì sợ hãi, anh đã để cuộc đời mình “mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra” trong sự cam chịu. Bi kịch của Thứ là bi kịch của những kẻ trẻ tuổi nhưng đã chết tâm hồn vì ngừng ước mơ, ngừng đấu tranh.

Vì sao lại như vậy? Một phần do thiếu định hướng từ gia đình, nhà trường. Một phần do nỗi sợ thất bại, sợ bị chê cười. Và cũng một phần do chính bản thân không đủ bản lĩnh để vượt qua sự dễ dãi của chính mình. Nhưng lý do nào cũng không thể biện minh cho một tuổi trẻ bị lãng phí.

Vậy tuổi trẻ cần làm gì? Trước hết, hãy dám ước mơ lớn. Ước mơ không đánh thuế, và chỉ khi dám mơ, con người mới dám hành động. Thứ hai, hãy biến ước mơ thành kế hoạch cụ thể và bắt tay vào làm ngay từ hôm nay. Thành công không đến sau một đêm, nó là kết quả của sự kiên trì mỗi ngày. Thứ ba, đừng sợ thất bại. Edison đã thất bại 10.000 lần trước khi tạo ra bóng đèn. Thất bại không đáng sợ, đáng sợ là không dám đứng lên sau thất bại. Cuối cùng, hãy nhớ rằng thời gian của tuổi trẻ là hữu hạn. Đừng để đến khi tóc đã bạc, ta mới hối tiếc vì đã không sống hết mình.

Lời của Marquez không chỉ là một câu nói, đó là chân lý. Con người không già đi vì tuổi tác, mà già đi khi trong lòng không còn lửa. Tuổi trẻ chỉ thực sự ý nghĩa khi nó được thắp sáng bằng ước mơ và hành động.

Hãy sống sao cho sau này nhìn lại, ta không phải nói “chết mà chưa sống”, mà có thể tự hào rằng mình đã sống một tuổi trẻ rực rỡ, đã dám mơ và dám làm.