Câu 1.

Nhân vật Dần trong đoạn trích của Nam Cao là hình ảnh tiêu biểu cho số phận đáng thương của trẻ em trong xã hội cũ. Dần phải đi ở từ khi còn rất nhỏ, “đầu còn để hai cái trái đào”, chưa đủ tuổi trưởng thành nhưng đã phải lao động cực nhọc để phụ giúp gia đình nghèo khó. Em hiện lên là một cô bé hiền lành, yếu đuối, đáng thương với thân hình “gầy như một cái que”, luôn sống trong thiếu thốn và bị áp lực bởi công việc nặng nhọc nơi nhà bà chánh. Tiếng khóc hu hu, lời van xin được ở nhà cho thấy nỗi đau đớn, tủi cực và khát khao được sống trong tình yêu thương gia đình của em. Qua nhân vật Dần, nhà văn không chỉ phản ánh hiện thực nghèo đói, bất công của xã hội mà còn bày tỏ niềm xót thương sâu sắc đối với những con người cùng khổ. Đồng thời, tác phẩm còn tố cáo xã hội tàn nhẫn đã đẩy trẻ em vào cảnh lao động sớm, mất đi tuổi thơ hồn nhiên đáng lẽ các em phải có.

Câu 2.

Trong cuộc sống hiện đại đầy bộn bề và áp lực, con người dường như ngày càng xa rời thiên nhiên. Bởi vậy, câu nói của Albert Einstein: “Hãy nhìn sâu vào thiên nhiên, bạn sẽ thấu hiểu mọi thứ rõ ràng hơn” mang đến cho chúng ta một bài học sâu sắc về cách cảm nhận cuộc sống và khám phá chân lí.

Thiên nhiên là thế giới rộng lớn, hài hòa và đầy quy luật. “Nhìn sâu vào thiên nhiên” không chỉ là ngắm nhìn cây cỏ, sông núi bằng đôi mắt thông thường mà còn là sự quan sát, suy ngẫm và cảm nhận bằng tâm hồn. Khi hiểu thiên nhiên, con người sẽ nhận ra nhiều quy luật của cuộc sống, từ đó hiểu hơn về bản thân và thế giới xung quanh.

Thiên nhiên dạy con người những bài học quý giá về sự sống. Nhìn một hạt giống âm thầm nảy mầm trong lòng đất, ta hiểu rằng mọi thành công đều cần thời gian và sự kiên trì. Quan sát dòng sông vượt qua ghềnh thác để chảy ra biển lớn, ta học được ý chí vượt khó và khát vọng vươn lên. Những mùa thay lá của cây cối cũng nhắc nhở con người về quy luật đổi thay của cuộc đời: có mất mát, tàn úa mới có hồi sinh và phát triển. Thiên nhiên vì thế trở thành người thầy âm thầm nhưng vô cùng sâu sắc.

Không chỉ giúp con người hiểu cuộc sống, thiên nhiên còn giúp tâm hồn trở nên bình yên và sáng suốt hơn. Giữa nhịp sống gấp gáp, con người dễ rơi vào căng thẳng, mệt mỏi. Một buổi sáng ngắm bình minh, lắng nghe tiếng chim hót hay cảm nhận làn gió mát cũng đủ khiến tâm hồn nhẹ nhõm hơn. Khi hòa mình với thiên nhiên, con người có cơ hội lắng nghe chính mình, suy nghĩ thấu đáo hơn về những điều quan trọng trong cuộc sống. Nhiều nhà khoa học, nghệ sĩ đã tìm thấy cảm hứng và chân lí từ thiên nhiên. Chính Einstein cũng từng cho rằng thiên nhiên là nơi chứa đựng vẻ đẹp của sự hài hòa và quy luật vũ trụ.

Bên cạnh đó, câu nói còn nhắc nhở con người phải biết yêu quý và bảo vệ thiên nhiên. Hiện nay, môi trường đang bị tàn phá nghiêm trọng bởi nạn chặt phá rừng, ô nhiễm nguồn nước, biến đổi khí hậu… Khi thiên nhiên bị tổn thương, chính con người cũng phải đối mặt với thiên tai, dịch bệnh và nhiều hậu quả nặng nề khác. Vì vậy, sống hòa hợp với thiên nhiên không chỉ là nhu cầu tinh thần mà còn là trách nhiệm của mỗi người đối với tương lai của nhân loại.

Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều người lại quá phụ thuộc vào công nghệ, chỉ quan tâm đến vật chất mà quên đi giá trị của thiên nhiên. Họ sống khép kín trong những màn hình điện thoại, ít quan sát và cảm nhận thế giới thực. Điều đó khiến con người dễ trở nên vô cảm, căng thẳng và mất kết nối với cuộc sống xung quanh.

Câu nói của Einstein là một lời khuyên sâu sắc và đầy ý nghĩa. Thiên nhiên không chỉ mang vẻ đẹp kì diệu mà còn chứa đựng những bài học lớn lao về cuộc sống. Biết lắng nghe và cảm nhận thiên nhiên, con người sẽ hiểu bản thân hơn, sống tích cực hơn và nhìn cuộc đời một cách rõ ràng, sâu sắc hơn.

Câu 1.

Văn bản được viết theo thể thơ tám chữ.

Câu 2.

Chủ đề của bài thơ:

Bài thơ nói về những đau khổ của con người trong tình yêu và cuộc sống, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự dại khờ, mù quáng, yêu thương không đúng cách và cố chấp trong tình cảm.

Câu 3.

Cấu trúc được lặp lại nhiều lần là: “Người ta khổ vì…”.

Tác dụng:

* Tạo nhịp điệu cho bài thơ, giúp cảm xúc dồn dập, ám ảnh.

* Nhấn mạnh những nguyên nhân khiến con người đau khổ trong tình yêu và cuộc đời.

* Thể hiện sự chiêm nghiệm sâu sắc của tác giả về tâm lí con người: thường yêu sai cách, cố chấp, mù quáng nên tự làm mình đau khổ.

* Làm cho giọng thơ mang tính triết lí nhưng vẫn giàu cảm xúc.

Câu 4.

Nội dung bài thơ:

Bài thơ thể hiện những suy ngẫm sâu sắc của tác giả về nỗi đau trong tình yêu. Con người thường đau khổ vì yêu thương mù quáng, trao tình cảm không đúng chỗ, cố chấp chạy theo điều không thuộc về mình và không biết dừng lại khi đã tổn thương.

Câu 5.

Qua bài thơ, có thể thấy tác giả có cái nhìn vừa tỉnh táo vừa đầy trăn trở về tình yêu. Xuân Diệu cho rằng tình yêu dễ khiến con người dại khờ, mù quáng và đau khổ nếu không biết yêu đúng cách. Tuy nhiên, đằng sau đó vẫn là sự cảm thông với những người đang yêu, bởi tình yêu vốn khiến con người khó lí trí và thường sẵn sàng hi sinh, dấn thân dù biết có thể bị tổn thương.