• Nhận biết được chi tiết tiêu biếu, đề tài, nhân vật trữ tình trong bài thơ.
• Nhận biết được cấu tứ, vần, nhịp, những dẫu hiệu thế loại của bài thơ.
• Nhận biết được yếu tố tượng trưng (nếu có) trong bài thơ.
• Nhận biết được những biếu hiện của tình cám, cảm xúc trong bài thơ.
• Nhận biết đặc điểm của ngôn từ nghệ

• Nhận biết được chi tiết tiêu biếu, đề tài, nhân vật trữ tình trong bài thơ.
• Nhận biết được cấu tứ, vần, nhịp, những dẫu hiệu thế loại của bài thơ.
• Nhận biết được yếu tố tượng trưng (nếu có) trong bài thơ.
• Nhận biết được những biếu hiện của tình cám, cảm xúc trong bài thơ.
• Nhận biết đặc điểm của ngôn từ nghệ

• Nhận biết được chi tiết tiêu biếu, đề tài, nhân vật trữ tình trong bài thơ.
• Nhận biết được cấu tứ, vần, nhịp, những dẫu hiệu thế loại của bài thơ.
• Nhận biết được yếu tố tượng trưng (nếu có) trong bài thơ.
• Nhận biết được những biếu hiện của tình cám, cảm xúc trong bài thơ.
• Nhận biết đặc điểm của ngôn từ nghệ

• Nhận biết được chi tiết tiêu biếu, đề tài, nhân vật trữ tình trong bài thơ.
• Nhận biết được cấu tứ, vần, nhịp, những dẫu hiệu thế loại của bài thơ.
• Nhận biết được yếu tố tượng trưng (nếu có) trong bài thơ.
• Nhận biết được những biếu hiện của tình cám, cảm xúc trong bài thơ.
• Nhận biết đặc điểm của ngôn từ nghệ

• Tự tử là một hành động trốn chạy hèn nhát trước sai lầm của chính mình thay vì đối mặt để sửa chữa.
• Cái chết không giải quyết được vấn đề mà đôi khi còn gây ảnh hưởng và liên luy. đến những người thân xung quanh.
• Thầy Thông Thu nên chọn cách sống trách nhiệm hơn, lao động đế trả nợ và làm lại cuộc đời, như vậy mới thực sự là "thác trong còn hơn sống đục".

'. Cái chết trong sự

bế tắc này chỉ là sự kết thúc của một nhân cách bạc nhược.

• Tự tử là một hành động trốn chạy hèn nhát trước sai lầm của chính mình thay vì đối mặt để sửa chữa.
• Cái chết không giải quyết được vấn đề mà đôi khi còn gây ảnh hưởng và liên luy. đến những người thân xung quanh.
• Thầy Thông Thu nên chọn cách sống trách nhiệm hơn, lao động đế trả nợ và làm lại cuộc đời, như vậy mới thực sự là "thác trong còn hơn sống đục".

'. Cái chết trong sự

bế tắc này chỉ là sự kết thúc của một nhân cách bạc nhược.

Câu 1

Nhân vật Thứ trong truyện ngắn Sống mòn của Nam Cao là hình ảnh tiêu biểu cho tầng lớp trí thức tiểu tư sản nghèo trước Cách mạng. Thứ từng mang trong mình những hoài bão tốt đẹp: muốn sống có ích, muốn cống hiến cho xã hội bằng tri thức và nhân cách. Tuy nhiên, hiện thực khắc nghiệt của cuộc sống mưu sinh đã dần bào mòn lý tưởng ấy. Đồng lương ít ỏi, cuộc sống tù túng, những lo toan cơm áo khiến Thứ rơi vào trạng thái chán nản, mệt mỏi và bất lực.

Trong sâu thẳm, Thứ vẫn ý thức được sự “sống mòn” của bản thân, vẫn day dứt vì chưa sống đúng với ước mơ và giá trị của mình. Điều đó cho thấy anh không phải là người vô cảm hay tầm thường, mà là một con người có ý thức, có khát vọng nhưng bị hoàn cảnh trói buộc. Qua nhân vật Thứ, Nam Cao thể hiện niềm xót xa cho số phận trí thức nghèo và lên án xã hội cũ đã bóp nghẹt ước mơ, làm thui chột nhân cách con người.

Câu 2

Nghị luận: “Tuổi trẻ và ước mơ”

Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Câu nói khẳng định vai trò to lớn của ước mơ đối với sức sống tinh thần của con người, đặc biệt là trong tuổi trẻ.

Ước mơ là những khát vọng tốt đẹp mà con người hướng tới trong tương lai. Đó có thể là mong muốn học tập thành công, cống hiến cho xã hội, hay đơn giản là được sống hạnh phúc, có ích. Với tuổi trẻ, ước mơ chính là ngọn lửa soi đường, giúp mỗi người xác định mục tiêu và động lực để nỗ lực không ngừng.

Tuổi trẻ là giai đoạn đẹp nhất của cuộc đời – tràn đầy năng lượng, nhiệt huyết và khát vọng. Nếu không có ước mơ, tuổi trẻ sẽ trở nên nhạt nhòa, mất phương hướng. Người có ước mơ sẽ biết mình cần làm gì, cần cố gắng ra sao. Khi gặp khó khăn, chính ước mơ là động lực giúp họ đứng dậy, tiếp tục tiến bước. Ngược lại, người sống không mục tiêu, không hoài bão dễ rơi vào trạng thái buông xuôi, sống ngày qua ngày một cách vô nghĩa.

Câu nói của Marquez còn nhấn mạnh rằng sự “già đi” không chỉ là vấn đề tuổi tác, mà còn là sự cạn kiệt về tinh thần. Khi con người từ bỏ ước mơ, họ đánh mất niềm tin, sự nhiệt huyết và cả ý nghĩa sống. Dù còn trẻ về thể xác, họ vẫn “già” trong tâm hồn. Ngược lại, người giữ được ước mơ, lý tưởng sẽ luôn trẻ trung, lạc quan, dù tuổi đời có lớn đến đâu.

Trong thực tế, nhiều bạn trẻ ngày nay có ước mơ lớn: trở thành bác sĩ, kỹ sư, nhà sáng tạo nội dung, doanh nhân… Những ước mơ ấy thúc đẩy họ học tập chăm chỉ, rèn luyện kỹ năng và không ngừng hoàn thiện bản thân. Tuy nhiên, cũng có không ít người sớm bỏ cuộc vì sợ thất bại, ngại khó khăn, hoặc bị cuốn vào lối sống hưởng thụ, thiếu mục tiêu. Khi đó, tuổi trẻ trôi qua một cách lãng phí.

Để giữ được ước mơ, mỗi người cần dám mơ lớn nhưng cũng phải hành động thực tế. Ước mơ không thể chỉ tồn tại trong suy nghĩ, mà phải được nuôi dưỡng bằng sự nỗ lực, kỷ luật và kiên trì. Bên cạnh đó, cần biết điều chỉnh ước mơ cho phù hợp với năng lực và hoàn cảnh, nhưng không được từ bỏ khát vọng sống có ý nghĩa.

Bản thân mỗi học sinh cần xác định cho mình một lý tưởng sống rõ ràng: học để làm gì, sống để cống hiến ra sao. Khi có mục tiêu, việc học tập sẽ trở nên có ý nghĩa hơn, cuộc sống cũng tích cực và tràn đầy hy vọng hơn.

Tóm lại, ước mơ chính là nguồn sống của tuổi trẻ. Giữ được ước mơ là giữ được sự trẻ trung trong tâm hồn. Như lời Marquez khẳng định, con người không già đi vì thời gian, mà già đi khi họ ngừng theo đuổi những khát vọng của mình. Vì vậy, hãy sống hết mình, nuôi dưỡng ước mơ và không ngừng tiến về phía trước.

Câu 1: Xác định điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản.

Trả lời:

• Điểm nhìn: Điểm nhìn trần thuật chủ yếu đặt vào nhân vật Thứ (điểm nhìn bên trong).

• Tác dụng: Cách trần thuật này cho phép tác giả đi sâu vào khai thác thế giới nội tâm phức tạp, những dòng suy tư, trăn trở và những u uất, bi kịch tinh thần của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng.

Câu 2: Ước mơ của nhân vật Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là gì?

Trả lời:

Khi còn đi học, Thứ có những ước mơ rất cao xa và mãnh liệt:

• Muốn được học lên cao: đỗ Thành chung, đỗ Tú tài, vào Đại học đường.

• Muốn đi "sang Tây" (du học Pháp).

• Khao khát trở thành một "vĩ nhân" đem lại những thay đổi lớn lao cho xứ sở mình.

• Ông kiên quyết không muốn trở thành một "ông phán" tầm thường với cuộc sống quanh quẩn nuôi vợ con.

Câu 3: Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích: "Nhưng nay mai, mới thật buồn. Y sẽ chẳng có việc gì làm, y sẽ ăn bám vợ! Đời y sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra ở một xó nhà quê..."

Trả lời:

• Biện pháp tu từ: Liệt kê kết hợp với các động từ/tính từ mạnh mang tính tăng tiến (mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra).

• Tác dụng:

• Về nội dung: Cụ thể hóa quá trình tàn lụi, hư hao của một kiếp người. Nó cho thấy sự vô ích, vô nghĩa của cuộc sống khi con người không được lao động và cống hiến.

• Về biểu cảm: Thể hiện thái độ đau đớn, ghê tởm của nhân vật Thứ đối với cuộc sống trì trệ, quẩn quanh. Qua đó, làm nổi bật chủ đề "sống mòn" – sống mà như đã chết, chết khi đang còn sống.

Câu 4: Nhận xét về cuộc sống và con người của nhân vật Thứ được thể hiện trong đoạn trích.

Trả lời:

• Về cuộc sống: Đó là một bi kịch của người trí thức nghèo. Cuộc sống của Thứ bị bủa vây bởi cơm áo gạo tiền, sự thất nghiệp và cảnh "sống mòn" nơi thôn quê tù đọng.

• Về con người:

• Thứ là người có hoài bão lớn nhưng lại có tâm hồn nhạy cảm, dễ tổn thương.

• Y là người luôn tự ý thức cao độ về giá trị bản thân, biết đau khổ khi thấy mình trở nên tầm thường, "ti tiện".

• Tuy nhiên, Thứ cũng bộc lộ sự nhược tiểu, yếu đuối (như lời tự nhận: "y nhu nhược quá, hèn yếu quá") khi không đủ sức chống lại vòng xoáy nghiệt ngã của hoàn cảnh và thói quen.

Câu 5: Nêu suy nghĩ của anh/chị về một triết lí nhân sinh được rút ra từ văn bản?

Trả lời:

Một triết lí nhân sinh sâu sắc có thể rút ra là: "Sống tức là thay đổi" và "Cái chết thật sự không phải là nhắm mắt xuôi tay, mà là khi ta sống một cuộc đời vô ích, mòn mỏi và đánh mất đi ước mơ."

• Suy nghĩ: Trong cuộc sống, hoàn cảnh khắc nghiệt (cái nghèo, sự trì trệ) dễ khiến con người ta bị "mòn" đi về cả nhân cách lẫn tâm hồn. Nếu chúng ta chỉ biết chấp nhận, sợ hãi sự thay đổi như "con trâu kéo cày", chúng ta sẽ chết dần trong sự tầm thường. Vì vậy, con người cần phải luôn giữ vững khát vọng và can đảm để thay đổi, để sống một cuộc đời có ý nghĩa thay vì chỉ tồn tại qua ngày.