Câu 1. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích nhân vật Trần Thiết Chung trong đoạn trích “Kim tiền”

Trong đoạn trích Kim tiền, nhân vật Trần Thiết Chung hiện lên như hình ảnh tiêu biểu cho kiểu người thực dụng, bị đồng tiền chi phối hoàn toàn. Ông coi tiền là thước đo của mọi giá trị trong cuộc sống, từ tình cảm gia đình đến các mối quan hệ xã hội. Qua lời nói và hành động của nhân vật, tác giả đã khắc họa một con người lạnh lùng, ích kỉ, luôn tính toán thiệt hơn. Trần Thiết Chung không quan tâm đến đạo lí hay tình nghĩa mà chỉ hướng tới lợi ích vật chất cho bản thân. Chính sự mê muội trước sức mạnh của đồng tiền khiến nhân vật trở nên méo mó về nhân cách, đánh mất sự chân thành và lòng nhân ái. Tuy nhiên, việc xây dựng nhân vật này không chỉ nhằm phê phán cá nhân Trần Thiết Chung mà còn phản ánh một thực trạng xã hội: khi đồng tiền được tôn sùng quá mức, con người dễ đánh mất những giá trị tốt đẹp vốn có. Bằng nghệ thuật xây dựng nhân vật sắc sảo, ngôn ngữ đối thoại giàu tính châm biếm, tác giả đã gửi gắm thái độ phê phán sâu cay đối với lối sống thực dụng, đồng thời nhắc nhở con người cần biết trân trọng những giá trị tinh thần trong cuộc sống.

Câu 2. Bài văn nghị luận khoảng 600 chữ bàn về sự cân bằng giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần

Trong cuộc sống, con người luôn hướng tới việc xây dựng một cuộc sống đầy đủ và hạnh phúc. Để đạt được điều đó, cả giá trị vật chất lẫn giá trị tinh thần đều giữ vai trò vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, nếu quá thiên lệch về một phía, con người rất dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng. Vì vậy, biết dung hòa giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần là điều cần thiết để có một cuộc sống ý nghĩa.

Giá trị vật chất là những điều phục vụ cho nhu cầu sống của con người như tiền bạc, của cải, nhà cửa hay điều kiện sinh hoạt. Đây là nền tảng giúp con người tồn tại và phát triển. Không ai có thể phủ nhận vai trò của vật chất trong xã hội hiện đại. Có điều kiện kinh tế ổn định sẽ giúp con người học tập tốt hơn, chăm sóc sức khỏe tốt hơn và có cơ hội theo đuổi ước mơ của mình. Vì thế, việc lao động chân chính để tạo ra của cải vật chất là hoàn toàn đúng đắn.

Tuy nhiên, cuộc sống không chỉ được tạo nên từ tiền bạc. Giá trị tinh thần như tình yêu thương, lòng nhân ái, sự sẻ chia, niềm tin hay hạnh phúc mới là điều làm nên ý nghĩa thực sự của cuộc đời. Một người dù giàu có nhưng cô đơn, vô cảm thì cũng khó cảm thấy hạnh phúc. Ngược lại, nhiều người có cuộc sống giản dị nhưng luôn tràn ngập tình thân và niềm vui vẫn cảm thấy đủ đầy. Giá trị tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn, biết yêu thương và sống có trách nhiệm hơn với bản thân cũng như cộng đồng.

Trong thực tế, nhiều người đang quá đề cao giá trị vật chất mà xem nhẹ đời sống tinh thần. Họ lao vào kiếm tiền bất chấp đạo đức, sẵn sàng đánh đổi tình cảm, sức khỏe hay thời gian bên gia đình để chạy theo danh vọng và lợi ích cá nhân. Điều đó khiến con người dễ rơi vào áp lực, mệt mỏi và đánh mất chính mình. Bên cạnh đó, cũng có những người chỉ mơ mộng về giá trị tinh thần mà thiếu ý chí lao động, không cố gắng xây dựng cuộc sống ổn định. Cả hai lối sống cực đoan ấy đều không đem lại hạnh phúc bền vững.

Vì vậy, con người cần biết cân bằng giữa hai giá trị này. Trước hết, mỗi người cần chăm chỉ học tập và lao động để tạo dựng nền tảng vật chất vững chắc. Nhưng bên cạnh đó cũng phải dành thời gian chăm sóc đời sống tinh thần, quan tâm đến gia đình, bạn bè, nuôi dưỡng tâm hồn bằng những điều tích cực. Tiền bạc có thể giúp cuộc sống tiện nghi hơn nhưng không thể mua được tình yêu thương chân thành hay sự bình yên trong tâm hồn. Khi biết sống hài hòa giữa vật chất và tinh thần, con người sẽ cảm thấy cuộc sống ý nghĩa và hạnh phúc hơn.

Là học sinh, chúng ta cần hiểu rằng việc học tập, rèn luyện để có tương lai tốt đẹp là rất quan trọng, nhưng đồng thời cũng phải biết sống nhân ái, chân thành và biết yêu thương mọi người. Chỉ khi biết cân bằng giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần, con người mới có thể phát triển toàn diện và hướng tới một cuộc sống tốt đẹp, bền vững.

Câu 1. (0,5 điểm)

Văn bản "Kim tiền" thuộc thể loại bi kịch.

Câu 2. (0,5 điểm)

Theo ông Cự Lợi, ông Trần Thiết Chung thất bại vì ông quá khinh rẻ đồng tiền, cố chấp và không chịu kiếm tiền.

Câu 3. (1,0 điểm)

- Hình ảnh "phân, bẩn, rác" được so sánh với

"tiền":

+ Bản chất của chúng "phân, bẩn, rác" là sự ô uế, bẩn thỉu nhưng vẫn là "vật liệu rất quý", là nguồn dưỡng chất thiết yếu để tạo nên những cánh đồng lúa trĩu nặng, nhưng bông hoa thơm ngát.

+ "Tiền" có thể bị coi là thấp kém, đê tiện vì sự vụ lợi nhưng nếu biết dùng đúng cách nó cũng tạo ra những điều tốt đẹp, giúp ích cho đời.

- Qua đó, ông Cự Lợi muốn thuyết phục ông

Trần Thiết Chung:

+ Bản chất của đồng tiền không hoàn toàn xấu và tiêu cực như cách ông Trần Thiết Chung đang suy nghĩ, nó phụ thuộc vào cách sử dụng và kiểm soát của mỗi cá nhân.

+ Muốn Trần Thiết Chung hiểu rằng dù việc kiếm tiền có thể vất vả và trần tục nhưng tiền là công cụ cần thiết để nuôi sống bản thân, gia đình và thực hiện những lí tưởng cao đẹp.

Câu 4. (1,0 điểm)

- Cuộc trò chuyện giữa ông Cự Lợi và ông Trần

Thiết Chung kết thúc trong sự bế tắc và bất đồng quan điểm. Hai bên không ai thuyết phục được ai: "Bác có ý kiến của bác, tôi có ý kiến của tôi". Ông Chung cương quyết giữ lối sống thanh bần còn ông Cự Lợi đành để mặc banj minhf

+ Phản ánh sự xung đột gay gắt, không thế dung hoà giữa hai hệ tư tưởng trong xã hội giao thời: Một bên là lý tưởng đạo đức nho sĩ (giữ khí tiết, khinh tài lợi) và một bên là lối sống thực dụng (coi trọng sức mạnh của đồng tiền).

+ Làm nổi bật chủ đề của văn bản: Sự lựa chọn giữa tiền và nhân cách con người, mâu thuẫn giữa lí tưởng sống và nhu cầu vật chất của hiện thực đời sống.

+ Gợi suy ngẫm, chiêm nghiệm về những khó khăn khi con người phải giữ đạo đức, lí tưởng và ước mơ trong một xã hội chạy theo lợi ích kinh tế.

Câu 5. (1,0 điểm)

Học sinh đưa ra ý kiến đồng tình với quan điểm của ông Trần Thiết Chung và đưa ra lí giải hợp lí. Gợi ý:

• Lòng tham của con người thường không có đáy, khi chúng ta mải mê chạy theo quá nhiều danh vọng và vật chất ("tham muốn nhiều"), ta buộc phải đánh đối bằng thời gian, sức khoẻ và sự bình yên trong tâm hồn.
• Khi con người chạy theo tham vọng vật chất quá mức, họ dễ đánh mất sự thanh thản, bị cuốn vào lo toan, tính toán, thậm chí phạm sai lầm để đạt mục đích.
• Biết sống vừa phải và biết đủ sẽ giúp con người nhẹ nhõm, thanh thản và giữ được các giá trị đạo đức cua bản thân