Caau 1 Đoạn thơ "Phía sau làng" của Trương Trọng Nghĩa là những thước phim buồn về sự thay đổi của làng quê trong cơn lốc đô thị hóa. Về mặt nội dung, tác giả đã bộc lộ nỗi xót xa trước sự rạn nứt của những giá trị truyền thống. Những người bạn thuở nhỏ phải rời làng vì "đất không đủ cho sức trai cày ruộng", để lại một làng quê biến dạng: nhà cửa chen chúc thay cho lũy tre xanh, thiếu nữ thôi hát dân ca và cũng chẳng còn mái tóc dài ngang lưng. Đó là sự mất mát cả về không gian sinh tồn lẫn bản sắc văn hóa. Về mặt nghệ thuật, đoạn thơ sử dụng thể thơ tự do với giọng điệu trầm buồn, kết hợp với các hình ảnh đối lập giàu sức gợi như "cánh đồng làng" - "nhà cửa chen chúc", "lũy tre ngày xưa" - "nỗi buồn ruộng rẫy". Câu thơ kết "Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy" như một nốt lặng đầy ám ảnh, thể hiện sự bế tắc và niềm hoài niệm khôn nguôi về một miền quê đã vĩnh viễn thay đổi. Đoạn thơ không chỉ là tiếng lòng của tác giả mà còn là lời nhắc nhở chúng ta về việc giữ gìn hồn cốt quê hương giữa nhịp sống hiện đại.

Câu 2

 1. Xác định thể thơ của văn bản trên.

• Đáp án: Thể thơ tự do.

Câu 2. Trong văn bản trên, hạnh phúc được miêu tả qua những tính từ nào?

• Đáp án: Các tính từ miêu tả hạnh phúc trong bài là: xanh, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư, đầy, vơi.

Câu 3. Anh/Chị hiểu nội dung của đoạn thơ sau như thế nào?

Đoạn thơ cho thấy một góc nhìn về hạnh phúc: Hạnh phúc không nhất thiết phải là những điều lớn lao, ồn ào hay rực rỡ. Nó đôi khi rất giản dị, nhỏ bé và mang tính chất nội tại như một trái chín. Hạnh phúc ấy hiện hữu một cách khiêm nhường ("im lặng"), mang đến sự ngọt ngào, bình yên và cảm giác nhẹ nhàng, dễ chịu cho tâm hồn con người.

Câu 4. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn thơ sau:

• Tác dụng gợi hình: Cụ thể hóa khái niệm trừu tượng "hạnh phúc" bằng hình ảnh con sông đang trôi chảy, tạo nên sự sinh động và gần gũi.

• Tác dụng gợi cảm: Nhấn mạnh tính chất của hạnh phúc là sự bao dung, khoáng đạt và tinh thần tự tại. Giống như dòng sông cứ mải miết chảy mà không màng đến việc mình "đầy" hay "vơi", hạnh phúc đích thực là khi con người biết sống cống hiến, biết buông bỏ những toan tính cá nhân để hướng tới cái chung rộng lớn hơn.

Câu 5. Nhận xét quan niệm về hạnh phúc của tác giả được thể hiện trong đoạn trích.

• Gợi ý trả lời: Quan niệm về hạnh phúc của tác giả rất tinh tế, nhân văn và mang tính triết lý sâu sắc:

• Hạnh phúc không ở đâu xa mà hiện hữu trong những sự vật bình dị quanh ta (như lá, như quả, như sông).

• Hạnh phúc là sự tĩnh lặng trong tâm hồn, là sự dịu dàng và lòng vị tha.

• Tác giả đề cao thái độ sống tích cực: Hạnh phúc nằm ở quá trình trải nghiệm và dâng hiến ("vô tư trôi") chứ không phải chỉ ở sự chiếm hữu hay cân đo đong đếm. Qua đó, nhắn nhủ con người hãy biết trân trọng những giá trị giản đơn nhưng bền vững trong cuộc sống.