Câu 1. Sự việc trong văn bản

Sự việc chính là cuộc đối thoại định mệnh giữa Đan Thiềm và Vũ Như Tô tại cung cấm. Trong cuộc gặp này, Đan Thiềm đã thấu cảm nỗi khổ của người nghệ sĩ và thuyết phục Vũ Như Tô thay đổi ý định, chấp nhận xây Cửu Trùng Đài để thực hiện lý tưởng nghệ thuật.

Câu 2. Chỉ dẫn sân khấu và tác dụng

- Chỉ dẫn sân khấu: (Chàng rơm rớm nước mắt.)

- Tác dụng:

- Về nhân vật: Hé mở thế giới nội tâm đau đớn, u uất của Vũ Như Tô khi nhớ về cái chết của mẹ và nỗi khổ của gia đình; cho thấy ông là người giàu tình cảm, không phải kẻ vô tình.

- Về diễn xuất: Giúp diễn viên xác định đúng trạng thái cảm xúc, tông giọng để tăng sức truyền cảm cho lời thoại.

Câu 3. Ý nghĩa từ "đồng bệnh" trong việc khắc họa nhân vật Đan Thiềm

Từ "đồng bệnh" (cùng cảnh ngộ, cùng nỗi khổ) có ý nghĩa quan trọng trong việc khắc họa chân dung Đan Thiềm:

- Cho thấy Đan Thiềm là một "người tri kỷ" của cái tài: Bà không chỉ thương hại Vũ Như Tô mà còn thấu hiểu tận cùng bi kịch của người có tài trong xã hội cũ.

- Khắc họa Đan Thiềm là một "người cùng bệnh yêu cái đẹp": Bà coi trọng cái tài của Vũ Như Tô hơn cả mạng sống của mình, sẵn sàng đứng về phía nghệ thuật để bảo vệ những giá trị vĩnh cửu.

Câu 4. Xung đột nhân vật và ý nghĩa

- Xung đột: Văn bản thể hiện sự xung đột giữa quan điểm nghệ thuật và thực tế chính trị/đạo đức trong chính nội tâm Vũ Như Tô: Một bên là lòng tự trọng của kẻ sĩ không muốn phục vụ "hôn quân", một bên là khát khao thi thố tài năng để đời.

- Ý nghĩa: Xung đột này đẩy kịch tính lên cao, dẫn đến bước ngoặt quan trọng nhất của vở kịch: Vũ Như Tô quyết định xây Cửu Trùng Đài. Nó đặt ra vấn đề nhức nhối về mối quan hệ giữa nghệ thuật thuần túy và lợi ích quốc kế dân sinh.

Câu 5. Sự thay đổi quyết định của Vũ Như Tô

- Ban đầu: Vũ Như Tô kiên quyết từ chối ("đành chết chứ không chịu làm gì"), coi việc xây đài cho vua Lê Tương Dực là việc "ô uế", làm "bia miệng cho người đời".

- Lý do thay đổi:

- Lời khuyên của Đan Thiềm: Bà đã đánh trúng vào khát khao lớn nhất của người nghệ sĩ là được "cống hiến cho non sông", tạo ra một công trình "nghìn thu được hãnh diện".

- Khát vọng nghệ thuật (Cái mộng lớn): Vũ Như Tô nhận ra đây là cơ hội duy nhất ("mượn tay vua") để hiện thực hóa lý tưởng xây dựng một tòa đài "lộng lẫy nhất trần gian", vượt lên trên những toan tính chính trị thấp hèn. Ông tin rằng nghệ thuật vĩ đại sẽ xóa nhòa những lỗi lầm của thực tại.

câu 1:

Đoạn trích "Cảnh tượng đau lòng" là một trong những phân cảnh bi thảm nhất của vở kịch Vua Lia, khắc họa đỉnh điểm nỗi đau của vị vua già khi rơi vào cảnh điên loạn. Hình ảnh vua Lia xuất hiện với "hoa đồng cỏ nội" quấn quanh mình là biểu tượng cho sự tàn tạ của vương quyền trước sự băng hoại của đạo đức. Qua những lời thoại nửa tỉnh nửa mê, Shakespeare đã khéo léo lồng ghép những chiêm nghiệm sâu sắc về bản chất con người và xã hội. Lia nhận ra sự thật cay đắng về hai cô con gái và cả sự yếu ớt của chính mình trước thiên nhiên. Cuộc đối thoại giữa Lia và Glô-xtơ – một người điên và một người mù – tạo nên một nghịch cảnh trớ trêu: họ nhìn đời bằng "xúc cảm" và "lỗ mắt" thay vì đôi mắt trần tục. Qua đó, tác giả lên án gay gắt xã hội phong kiến thối nát, nơi đồng tiền và quyền lực che đậy tội ác, đồng thời bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc cho những kiếp người bị vùi dập bởi tham vọng và sự bội bạc.

Câu 1

- EĐ-GA (nói riêng): "Giá nghe kể lại, thì chẳng đời nào mình chịu tin, vậy mà sự thể hiển nhiên kia! Khiến cho lòng ta tan vỡ!"

Câu 2: Vua Lia nhận ra bản chất của hai cô con gái và sự ảo tưởng của bản thân khi:

- Ông phải đối mặt với sự khắc nghiệt của thiên nhiên: "Đến lúc mưa làm ướt sũng người ta, gió rít làm cho răng ta va cầm cập, sấm sét không thèm im tiếng theo lệnh của ta... lúc ấy ta mới biết chúng, ta mới thấu gan ruột chúng!"

- Khi ông nhận ra mình không thể chống lại những quy luật tự nhiên như cơn sốt rét, dù trước đó bọn nịnh thần bảo ông có "quyền phép vạn năng".

Câu 3: Đặc điểm lời thoại của Vua Lia trong đoạn này là:

- Sự hỗn loạn, đứt gãy về tư duy: Các câu văn ngắn, nhảy cóc từ chủ đề này sang chủ đề khác (từ việc đúc tiền, bắn cung, con chuột đến mẩu bánh, hoa kích, con chim...).

- Sự pha trộn giữa thực và ảo: Đây là lời thoại của một người đang trong trạng thái điên dại, mê sảng. Nó phản ánh sự sang chấn tâm lý nặng nề khiến vị vua mất đi khả năng kiểm soát lý trí, nhưng trong sự điên dại đó lại ẩn chứa những chiêm nghiệm về sự giả dối của cuộc đời.

Câu 4:

- Các chỉ dẫn sân khấu: (Lia ra, đeo quấn rất ngộ nghĩnh những hoa đồng cỏ nội.); (nói riêng); (Lia vùng chạy, bọn gia nhân đuổi theo.); (Một gia tướng và một số gia nhân ra.).

- Tác dụng:

- Giúp người đọc hình dung được bối cảnh, ngoại hình kỳ dị của nhân vật (Vua Lia điên dại).

- Xác định hành động, cử chỉ và sự di chuyển của nhân vật trên sân khấu.

- Hỗ trợ biểu lộ trạng thái tâm lý nhân vật, giúp người đọc hiểu rõ hơn về tình huống bi kịch đang diễn ra.

Câu 5: Bức tranh hiện thực đời sống hiện ra qua văn bản:

- Sự đảo lộn các giá trị đạo đức: Con cái bất hiếu với cha mẹ, anh em hãm hại nhau vì quyền lực và tài sản (Gô-nơ-rin, Rê-gan đối với vua Lia; Eđ-mơn đối với Glô-xtơ và Eđ-ga).

- Sự giả dối và nịnh bợ: Phơi bày bộ mặt thật của những kẻ cầm quyền và đám nịnh thần luôn dùng lời lẽ tốt đẹp để che đậy dã tâm.

- Sự mong manh của kiếp người: Ngay cả một vị vua uy quyền cũng có thể rơi vào cảnh bi thảm, điên dại và trắng tay khi đối diện với sự phản bội và định mệnh nghiệt ngã.

- Sự bất công xã hội: Tiền bạc và quyền lực che đậy tội ác ("áo mớ bảy mớ ba thì che được ráo"), trong khi người nghèo khổ luôn là đối tượng chịu thiệt thòi.