PHẦN II. LÀM VĂN

Câu 1:

Trong dòng chảy không ngừng của xã hội hiện đại, lối sống chủ động đã trở thành một trong những yếu tố tiên quyết định nghĩa sự thành công của mỗi cá nhân. Sống chủ động chính là việc chúng ta tự làm chủ tư duy, hành động, không đợi sự nhắc nhở hay tác động từ ngoại cảnh mà luôn trong tư thế sẵn sàng đón nhận và xử lý mọi vấn đề. Tầm quan trọng của lối sống này trước hết thể hiện ở khả năng làm chủ vận mệnh; khi bạn chủ động, bạn không còn là "nạn nhân" của hoàn cảnh mà trở thành "người cầm lái" cho con thuyền cuộc đời mình. Nó giúp chúng ta nhạy bén hơn trong việc nắm bắt những cơ hội vàng, đồng thời rèn luyện một bản lĩnh vững vàng để đối mặt với những biến cố bất ngờ. Người chủ động luôn chiếm thế thượng phong, biến thách thức thành bàn đạp để bứt phá, thay vì rơi vào trạng thái thụ động, trì trệ và dễ dàng bị đào thải bởi quy luật nghiệt ngã của thời đại. Hơn thế nữa, sự chủ động còn lan tỏa năng lượng tích cực, tạo dựng niềm tin và sự uy tín trong các mối quan hệ xã hội. Tóm lại, chủ động không chỉ là một kỹ năng, đó là một thái độ sống tích cực. Hãy nhớ rằng: "Cơ hội không đến với những người đứng đợi, nó chỉ thuộc về những ai biết chủ động đi tìm".

Câu 2:

Nguyễn Trãi không chỉ là một nhà quân sự, nhà chính trị lỗi lạc mà còn là một hồn thơ tinh tế, luôn dành tình yêu tha thiết cho thiên nhiên và con người. Trong những năm tháng lui về ở ẩn tại Côn Sơn, ông đã để lại tập "Quốc âm thi tập" – viên ngọc quý của văn học dân tộc. Trong đó, bài thơ "Cảnh ngày hè" (Bảo kính cảnh giới bài 43) nổi lên như một bức tranh rực rỡ sắc màu, đồng thời là lời bộc bạch chân thành về tấm lòng "ưu quốc ái dân" của vị anh hùng dân tộc.

Trước hết, bài thơ mở ra bằng một tư thế ung dung, tự tại của tác giả giữa khung cảnh thiên nhiên ngày hè:"Rồi hóng mát thuở ngày trường"

Câu thơ lục ngôn 6 chữ ngắn gọn như một nhịp nghỉ ngơi hiếm hoi trong cuộc đời đầy sóng gió của Ức Trai. Chữ "rồi" ở đây không phải là rảnh rỗi vô ích mà là sự thư thái trong tâm hồn. Trong trạng thái ấy, mọi giác quan của nhà thơ dường như được mở căng ra để đón nhận vẻ đẹp của tạo hóa.

Bức tranh mùa hè hiện lên không hề nóng bức, ngột ngạt mà tràn đầy sức sống và nội lực:"Hoè lục đùn đùn tán rợp trương. Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ. Hồng liên trì đã tịn mùi hương."

Cảnh vật không tĩnh lặng mà đang vận động mạnh mẽ. Các động từ "đùn đùn", "phun", "trương" cho thấy một sức sống mãnh liệt đang trào dâng, không gì kìm nén được. Màu xanh lục của cây hòe, màu đỏ rực rỡ của hoa lựu và hương thơm thanh khiết của sen hồng hòa quyện vào nhau tạo nên một không gian đa sắc, đa hương. Thiên nhiên ở đây không phải là cái đẹp tàn tạ thường thấy trong thơ cũ, mà là cái đẹp của sự sinh sôi, nảy nở.

Không chỉ dừng lại ở cảnh vật, tâm hồn nhà thơ còn hướng về nhịp sống của con người:"Lao xao chợ cá làng ngư phủ; Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương."

Tiếng "lao xao" từ chợ cá xa xăm và tiếng ve "dắng dỏi" như tiếng đàn cầm vang lên trong buổi chiều tà. Nghệ thuật đảo ngữ đưa các từ láy tượng thanh lên đầu câu đã nhấn mạnh sự nhộn nhịp, ấm no của vùng quê bình dị. Đó là âm thanh của một cuộc sống thanh bình, nơi người dân được an cư lạc nghiệp. Chính âm thanh này là tiền đề dẫn dắt đến nỗi niềm trăn trở lớn nhất của Nguyễn Trãi ở hai câu kết:"Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương."

Sử dụng điển tích về cây đàn của vua Thuấn, nhà thơ gửi gắm khát vọng cao cả của mình. Ông không mong cầu vinh hoa cho bản thân, mà chỉ khát khao nhân dân muôn nơi, khắp mọi miền đất nước đều được "giàu đủ". Câu thơ kết thúc bằng một câu lục ngôn ngắn gọn, dồn nén cảm xúc, khẳng định tư tưởng nhân đạo sâu sắc: hạnh phúc của dân chính là mục đích cuối cùng của cuộc đời ông.

Tóm lại, "Cảnh ngày hè" là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa bức tranh thiên nhiên rực rỡ và chiều sâu tâm hồn của một vĩ nhân. Qua thể thơ thất ngôn xen lục ngôn độc đáo cùng ngôn ngữ tiếng Việt giản dị, Nguyễn Trãi đã khẳng định một nhân cách cao đẹp: một người dù thân ở chốn nhàn nhưng tâm chưa bao giờ nghỉ, vẫn luôn canh cánh nỗi lòng vì sự ấm no của trăm họ. Bài thơ vẫn mãi vang vọng như một khúc nhạc tri ân cuộc sống và tình yêu con người.