Câu 1 (2.0 điểm)

Trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế, tính sáng tạo là yếu tố sống còn đối với thế hệ trẻ. Sáng tạo giúp thanh niên phá bỏ lối mòn tư duy, tìm ra những giải pháp tối ưu cho công việc và học tập, từ đó nâng cao hiệu suất và khả năng cạnh tranh. Nó không chỉ là nền tảng để tạo ra các giá trị vật chất, tinh thần mới, thúc đẩy tiến bộ xã hội mà còn giúp người trẻ khẳng định bản sắc cá nhân, bản lĩnh vững vàng trước những thách thức phức tạp. Thiếu sáng tạo, thế hệ trẻ dễ trở nên lạc hậu, thụ động. Ngược lại, dám tư duy khác biệt, rèn luyện tư duy đổi mới sẽ giúp họ biến đam mê thành hiện thực, đóng góp to lớn vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Câu 2 (4.0 điểm)

Vẻ đẹp tâm hồn con người Nam Bộ qua “Biển người mênh mông”Nguyễn Ngọc Tư từ lâu đã nổi tiếng với những trang viết đậm đặc phong vị Nam Bộ, nơi những con người lam lũ, chân chất nhưng lại mang trái tim nồng hậu, thủy chung.

Truyện ngắn “Biển người mênh mông” là một minh chứng tiêu biểu, khắc họa vẻ đẹp tâm hồn con người miền sông nước qua hai nhân vật Phi và ông Sáu Đèo – những mảnh đời tuy trôi dạt, đơn độc nhưng lấp lánh tình người.

Trước hết, nhân vật Phi đại diện cho sự kiên cường và bao dung của thế hệ trẻ Nam Bộ. Sinh ra không có cha, xa mẹ từ nhỏ, Phi ở với bà ngoại, sống một cuộc đời bơ vơ và lôi thôi, đúng chất “bầy hầy” của một kẻ thiếu sự chăm sóc. Dù phải gánh chịu nỗi đau từ sự ngờ vực của cha và sự xa cách của mẹ, Phi không oán hận. Anh âm thầm chịu đựng, vừa học vừa làm, học cách chấp nhận sự lạnh lẽo của cha và sự quan tâm hời hợt của mẹ. Cái “bầy hầy” của Phi không phải là sự buông xuôi, mà là vẻ lôi thôi tự nhiên của một tâm hồn quen cô độc. Sự bao dung của Phi thể hiện ở việc anh chấp nhận quá khứ, chấp nhận sự lạnh lùng của người thân, giống như dòng sông chấp nhận mọi sự phù sa hay rác rưởi trôi về.

Trái ngược với sự trầm tư của Phi, ông già Sáu Đèo hiện lên với sự nồng hậu, nhiệt tình, điển hình cho tính cách người Nam Bộ: hào sảng, trọng tình nghĩa. Dù nghèo, sống trong căn chòi tạm bợ, ông vẫn luôn quan tâm, nhắc nhở Phi chuyện tóc tai, ăn mặc, như một người thân trong gia đình. Ông Sáu mang theo nỗi đau lớn – sự ra đi của vợ – nhưng không vì thế mà sống bi lụy. Nỗi đau ấy, ông gói ghém vào việc dời nhà 33 bận, lội rã cẳng suốt 40 năm để đi tìm, chỉ để nói một lời xin lỗi. Đó là biểu hiện cao đẹp nhất của sự thủy chung và lòng trắc ẩn trong tâm hồn con người Nam Bộ: “Cổ đi rồi. Sống khổ quá nên cổ bỏ qua... Kiếm để làm gì hả? Để xin lỗi chớ làm gì bây giờ.”. Câu nói ấy thốt ra nhẹ nhàng nhưng đong đầy nỗi đau và lòng thành tâm.Sự gặp gỡ giữa hai mảnh đời: một già – một trẻ, một quá khứ đầy lỗi lầm và một hiện tại chênh vênh, tạo nên một tình bạn, tình thân đặc biệt. Ông Sáu tặng Phi con bìm bịp – vật làm tin, sự tin tưởng, và cũng là cách ông gửi gắm chút hy vọng vào một cuộc sống tươi đẹp hơn cho Phi. Hình ảnh con bìm bịp kêu trong lồng trùm vải xanh là âm thanh của sự hoài niệm và hy vọng. Cuộc chia tay của ông Sáu nhẹ nhàng, âm thầm, không hẹn ngày gặp lại, nhưng lại để lại một khoảng lặng đầy ám ảnh trong lòng người đọc về sự vô thường của cuộc đời.

Tóm lại, qua “Biển người mênh mông”, Nguyễn Ngọc Tư đã vẽ nên một bức tranh chân thực về con người Nam Bộ. Họ có thể bần cùng, lôi thôi, lận đận về vật chất nhưng lại vô cùng giàu có về tâm hồn. Sự bao dung, thủy chung, nồng hậu của Phi và ông Sáu Đèo chính là vẻ đẹp vĩnh cửu, tỏa sáng giữa cái mênh mông, bồng bềnh của sông nước và cuộc đời.

Câu 1. Kiểu văn bản:Văn bản thông tin (thuyết minh về một nét văn hóa, danh lam thắng cảnh).

Câu 2. Hình ảnh, chi tiết về cách giao thương thú vị trên chợ nổi:Người bán hàng dùng "cây bẹo" (sào tre) treo hàng hóa lên cao để khách nhìn từ xa.Dùng kèn (kèn bấm, kèn cóc) để thu hút khách bằng âm thanh.Tiếng rao mời thiết tha của các cô gái bán hàng rong.Bán cả ghe nhà (treo lá lợp nhà).

Câu 3. Tác dụng của việc sử dụng tên các địa danh (Cái Bè, Cái Răng, Phong Điền, Ngã Bảy,...):Xác định rõ không gian địa lý: Khẳng định chợ nổi là nét văn hóa đặc trưng, phổ biến rộng rãi khắp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.Tăng tính chân thực, sinh động: Giúp người đọc hình dung được sự phong phú, sầm uất của các khu chợ.Khơi gợi niềm tự hào: Thể hiện niềm tự hào về nét văn hóa đặc trưng của miền Tây Nam Bộ.

Câu 4. Tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ (hình ảnh/bẹo hàng/kèn):Giúp việc mua bán dễ dàng, hiệu quả: Khách hàng dễ dàng nhận biết mặt hàng từ xa mà không cần lời rao.Tạo nét đặc trưng văn hóa: Biến hoạt động thương mại thông thường thành một cảnh quan văn hóa độc đáo, thú vị.

Câu 5.

-Vai trò của chợ nổi đối với đời sống người dân miền Tây:

+Kinh tế: Là nơi giao thương, tiêu thụ nông sản chủ lực (trái cây, rau củ) của vùng, giúp người dân ổn định cuộc sống.

+Văn hóa: Lưu giữ, bảo tồn nét sinh hoạt, tập quán sông nước đặc trưng từ bao đời nay.

+Du lịch: Trở thành điểm đến hấp dẫn, thúc đẩy ngành du lịch phát triển, quảng bá hình ảnh miền Tây đến bạn bè quốc tế.

Câu 1

Câu nói của Mark Twain là một lời nhắc nhở sâu sắc về tinh thần dấn thân và khát vọng sống hết mình. Trong cuộc đời mỗi người, “bến đỗ an toàn” chính là vùng thoải mái – nơi mang lại cảm giác yên ổn nhưng cũng dễ khiến ta trở nên trì trệ. Việc “tháo dây, nhổ neo” tượng trưng cho lòng dũng cảm, sẵn sàng đối mặt với thử thách để khám phá những chân trời mới. Tại sao chúng ta lại hối hận vì những điều chưa làm nhiều hơn những điều đã làm? Bởi lẽ, thất bại khi hành động vẫn để lại cho ta bài học và sự trưởng thành, còn sự im lặng và rút lui chỉ để lại nỗi day dứt về những cơ hội đã mất. Những câu hỏi “giá như” thường mang sức nặng hơn cả những sai lầm thực tế. Tuổi trẻ là thời điểm quý giá nhất để trải nghiệm và sai lầm; nếu chỉ mãi đứng trong bóng râm của sự an toàn, ta sẽ chẳng bao giờ biết được bản thân mình mạnh mẽ đến nhường nào. Vì vậy, thay vì sợ hãi rủi ro, hãy sợ một cuộc đời tẻ nhạt và đầy rẫy những tiếc nuối. Hãy can đảm bước ra khỏi vùng an toàn để sống một cuộc đời rực rỡ và ý nghĩa nhất.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của văn bản là Nghị luận (kết hợp với biểu cảm). Câu 2: Hai lối sống mà con người từng trải qua được nhắc đến là: Lối sống đứng yên, lặng lẽ như "nước trong hồ". Lối sống khát khao hành động, vươn xa như "dòng sông phải chảy". Câu 3: Biện pháp tu từ So sánh ("Sông như đời người", "Như tuổi trẻ phải hướng ra biển rộng"): Tác dụng: Làm cho câu văn trở nên sinh động, giàu hình ảnh. Qua đó, tác giả khẳng định quy luật tất yếu của cuộc sống và tuổi trẻ là phải vận động, cống hiến và vươn ra thế giới rộng lớn để khẳng định giá trị bản thân, thay vì đứng yên một chỗ. Câu 4: "Tiếng gọi chảy đi sông ơi" có thể hiểu là: Lời thúc giục từ bên trong tâm hồn mỗi người, thôi thúc chúng ta không ngừng hành động, khám phá và vượt qua những giới hạn của bản thân. Đó là khát vọng sống mãnh liệt, không chấp nhận sự trì trệ, đơn điệu. Câu 5: Bài học rút ra: Bài học: Cần sống chủ động, tích cực và không ngừng học hỏi, trải nghiệm. Vì sao: Bởi vì cuộc đời vốn ngắn ngủi và luôn vận động. Nếu không "chảy", chúng ta sẽ trở nên xơ cứng, lạc hậu và đánh mất đi những cơ hội quý giá để trưởng thành và đóng góp cho xã hội.

-Phân tích Héc-to trong lúc chia tay +Tình cảm gia đình sâu nặng: nâng con, cầu thần chúc phúc, vuốt ve vợ. +Biết trước số phận bi thảm nhưng không trốn tránh. +Tinh thần sử thi: đặt danh dự, trách nhiệm với thành Tơ-roa lên trên hạnh phúc cá nhân. +Điềm tĩnh – kiêu hãnh – nhân hậu: tháo mũ trụ dọa con, cười hiền, an ủi vợ. -Phân tích Ăng-đrô-mác lúc chia tay +Tình yêu chồng tha thiết, lo sợ mất mát, tuyệt vọng. +Nỗi đau của người mẹ, người vợ trong chiến tranh: “cười qua hàng lệ”, “ngoái nhìn mãi”. +Hiền hậu, thủy chung, giàu đức hi sinh. +Đại diện cho tiếng nói bi thương của hậu phương trong sử thi

-Phân tích cuộc đối thoại khi mới gặp +Ăng-đrô-mác bật khóc, lo sợ, van xin Héc-to đừng ra trận → thể hiện tình yêu sâu sắc, nỗi đau phập phồng, sự mong manh của người vợ trong chiến tranh. +Nàng nhắc lại bi kịch gia đình mình → tăng nỗi tuyệt vọng, cảm giác mất mát. +Héc-to lắng nghe nhưng vẫn kiên định: +Không thể trốn tránh trách nhiệm với dân – với danh dự. +Dù yêu vợ con, chàng vẫn đặt bổn phận và vinh quang dân tộc lên trên. -Khi chia tay +Héc-to: • Ôm con, cầu nguyện để con lớn lên mạnh mẽ hơn cha. • An ủi vợ, dặn vợ trở về lo toan gia đình. • Chấp nhận số phận, bình thản đối diện cái chết → phẩm chất anh hùng cổ điển. +Ăng-đrô-mác:

• Ôm con, “cười qua hàng lệ”, đi về mà “chốc chốc lại ngoái nhìn”. • Vừa đau đớn, vừa bất lực, vừa yêu thương sâu sắc. -Nhận xét tính cách +Héc-to: dũng cảm, giàu trách nhiệm, yêu thương gia đình nhưng kiên định với nghĩa lớn, mang tầm vóc sử thi. +Ăng-đrô-mác: giàu tình yêu, yếu đuối mà sâu sắc, tiêu biểu cho nỗi đau của những người phụ nữ trong chiến tranh.

Bài 2 -Vì sao nhân vật sử thi được khắc hoạ bằng các đặc điểm cố định (tính ngữ cố định)? +Vì sử thi bắt nguồn từ truyền oral (truyền miệng). Tính ngữ cố định giúp người kể dễ nhớ, dễ diễn xướng. +Tính ngữ giúp tạo hình tượng anh hùng có tính khái quát, mang vẻ đẹp mẫu mực, lý tưởng. +Những đặc điểm lặp lại làm nhân vật trở nên oai nghiêm, đáng nhớ, in sâu trong tâm trí người nghe. -Tác dụng của việc khắc họa nhân vật theo kiểu cố định +Làm nổi bật phẩm chất anh hùng: dũng cảm, trung nghĩa, mạnh mẽ. +Tạo màu sắc trang trọng – sử thi. +Tăng tính nhịp điệu, nhấn mạnh trong câu chuyện. +Khắc sâu lí tưởng thẩm mĩ của cộng đồng: nhân vật anh hùng là hình mẫu để tôn thờ

Tìm các chi tiết biểu hiện không gian trong đoạn trích -Một số không gian quan trọng: +Thành Tơ-roa rộng lớn, xây dựng khang trang.

+Ngôi nhà của Héc-to. +Tháp canh, toà tháp lớn, cổng Xkê – nơi tiếp giáp chiến trường. +Đền thờ A-tê-na. +Các dãy phố, bình nguyên ngoài thành luỹ. +Không gian liên quan đến quá khứ của Ăng-đrô-mác: Pla-cốt, thành Te-bơ, bãi chăn bò, bãi chiến trận. -Nhận xét về đặc trưng không gian sử thi +Rộng lớn, hùng vĩ: Thành, tháp canh, chiến trường… tạo quy mô lịch sử – cộng đồng. +Gắn với cộng đồng – quốc gia: không gian của cả dân tộc chứ không chỉ cá nhân. +Đan xen giữa chiến tranh và đời tư: giữa chiến trường khốc liệt và mái ấm nhỏ bé. +Mang màu sắc trang trọng, cổ xưa, thiêng liêng: xuất hiện đền thờ thần linh, thành quách cổ. => Không gian sử thi vừa hoành tráng, vừa thiêng liêng, thể hiện tầm vóc của câu chuyện và nhân vật anh hùng.

CÂU CHỦ ĐỀ: Khẳng định tác hại của thói quen và tầm quan trọng của việc từ bỏ nó để có cuộc sống lành mạnh hơn.

LUẬN ĐIỂM MỞ ĐẦU (Thực trạng, biểu hiện của thói quen): Nêu thói quen cần từ bỏ (ví dụ: thức khuya) và thực trạng phổ biến của nó trong xã hội hiện đại, đặc biệt là giới trẻ. Trình bày các biểu hiện cụ thể của thói quen này (ví dụ: ngủ muộn, sử dụng điện thoại trước khi ngủ).

LUẬN ĐIỂM BỔ SUNG (Các giải pháp từ bỏ): Đề xuất các biện pháp cụ thể để thay đổi (ví dụ: lập kế hoạch thời gian biểu khoa học, đi ngủ sớm hơn, hạn chế dùng thiết bị điện tử buổi tối).

LUẬN ĐIỂM BỔ SUNG (Tác hại của thói quen): Phân tích những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe (suy giảm hệ miễn dịch, tăng nguy cơ bệnh tim mạch, đau đầu), tinh thần (mệt mỏi, lo âu, dễ cáu gắt), và hiệu suất công việc/học tập (giảm trí nhớ, mất tập trung).

ĐÁNH GIÁ TỔNG KẾT, LIÊN HỆ (Ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen): Khẳng định lại lợi ích của việc từ bỏ thói quen (cải thiện sức khỏe, tinh thần sảng khoái, tăng hiệu suất công việc/học tập). Kêu gọi mọi người cùng thay đổi để hướng tới lối sống lành mạnh, tích cực hơn.