Ko ngưng kết

Bài thơ “Mùa cỏ nở hoa” đã khắc họa vẻ đẹp thánh thiện của tình mẫu tử. Tuy nhiên, trong đời sống hiện nay có nhiều người sống vô tâm, không coi trọng cha mẹ. Em hãy bàn luận về vấn đề trên. Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng và cao quý nhất của con người. Qua bài thơ “Mùa cỏ nở hoa”, tác giả đã khắc họa thật sâu sắc và cảm động vẻ đẹp của tình mẹ con. Người mẹ ví mình như “đất mẹ hiền hoà”, còn con là “cỏ non” được mẹ che chở, nuôi dưỡng. Mẹ luôn mong con “hồn nhiên mà lớn”, “phủ xanh non lên đất mẹ”, sẵn sàng hy sinh thầm lặng để con được hạnh phúc. Hình ảnh “cỏ nở hoa”, “cỏ thơm thảo toả hương”, “cỏ hát khúc mùa xuân” đã thể hiện tình yêu thương bao la, dịu dàng và mãnh liệt của người mẹ. Thế nhưng, trong xã hội hiện đại, tình mẫu tử đang bị mai một ở nhiều nơi. Nhiều bạn trẻ sống vô tâm, ích kỷ, coi cha mẹ là gánh nặng. Họ bận rộn với công việc, bạn bè, mạng xã hội mà quên mất việc quan tâm, thăm hỏi cha mẹ. Có người thậm chí bỏ mặc cha mẹ già yếu một mình trong nỗi cô đơn, đau ốm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lối sống thực dụng, thiếu giáo dục đạo đức và ý thức trách nhiệm với gia đình. Thực trạng đáng buồn này khiến chúng ta không khỏi xót xa. Cha mẹ là người đã hy sinh cả cuộc đời vì con cái, vậy mà khi cha mẹ cần sự chăm sóc lại bị thờ ơ. Điều này không chỉ làm tổn thương cha mẹ mà còn khiến chính bản thân ta đánh mất đi nguồn cội yêu thương và bài học về lòng biết ơn. Là một học sinh, em nhận thức rằng cần phải hành động ngay từ hôm nay. Chúng ta hãy dành thời gian trò chuyện cùng cha mẹ, giúp đỡ việc nhà, lắng nghe và báo hiếu cha mẹ bằng những hành động thiết thực. Chỉ khi trân trọng tình mẫu tử, cuộc sống của chúng ta mới thực sự ý nghĩa. Tóm lại, bài thơ “Mùa cỏ nở hoa” như một lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của tình mẹ. Mỗi chúng ta hãy sống có trách nhiệm, yêu thương và báo hiếu cha mẹ để tình mẫu tử mãi là nguồn sáng ấm áp trong cuộc đời.

Câu 1. (2,0 điểm) Bài thơ "Mùa cỏ nở hoa" được viết theo thể thơ nào? Đáp án: Bài thơ được viết theo thể thơ tự do (không gò bó vào số chữ, nhịp điệu cố định, vần thơ linh hoạt). Câu 2. (4,0 điểm) Chủ thể trữ tình trong bài thơ là ai? Đáp án: Chủ thể trữ tình trong bài thơ là người mẹ. Người mẹ đang gửi gắm lời tâm tình, tình yêu thương và mong ước sâu sắc dành cho con qua hình ảnh “cỏ” và “đất mẹ”. Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong hai dòng thơ: "Cỏ thơm thảo toả hương đồng bất ngát Và rì rào cỏ hát khúc mùa xuân" Đáp án: Biện pháp tu từ được sử dụng là nhân hóa. Tác giả đã gán cho “cỏ” những hành động, phẩm chất của con người: “toả hương”, “rì rào”, “hát khúc”. Tác dụng: Làm cho hình ảnh “cỏ” trở nên sinh động, có hồn, như một sinh thể đang sống và phát triển mạnh mẽ. Thể hiện sức sống mãnh liệt, tươi mới của cỏ (tức là đứa con) trong lòng mẹ. Tạo nhịp điệu vui tươi, rộn ràng, gợi cảm giác hạnh phúc và tràn đầy sức sống của mùa xuân, đồng thời khắc họa tình mẫu tử thiêng liêng, ấm áp. Câu 4. Những dòng thơ dưới đây cho thấy người mẹ có mong ước như thế nào đối với con? "Cỏ yêu nhé cứ hồn nhiên mà lớn Phủ xanh non lên đất mẹ hiền hoà" Đáp án: Người mẹ mong ước con được lớn lên hồn nhiên, trong sáng, vô tư như cỏ non, đồng thời có trách nhiệm làm đẹp cho cuộc đời, cho đất mẹ (phủ xanh non). → Mong muốn sâu sắc nhất là con hạnh phúc, phát triển tốt đẹp và mang lại niềm vui, ý nghĩa cho mẹ (làm cho “đất mẹ hiền hoà” thêm tươi đẹp). Câu 5. Hãy đề xuất một số việc bản thân có thể làm để gìn giữ và vun đắp tình mẫu tử cao quý. (5–7 dòng) Đáp án mẫu: Để gìn giữ và vun đắp tình mẫu tử, em sẽ: Thường xuyên dành thời gian trò chuyện, tâm sự với mẹ về những điều xảy ra trong ngày. Giúp đỡ mẹ những việc nhà như lau nhà, nấu cơm, rửa chén để mẹ bớt vất vả. Luôn lắng nghe và tôn trọng ý kiến của mẹ, không cãi lại khi mẹ khuyên bảo. Nhân dịp sinh nhật, ngày lễ, em sẽ tự tay làm quà hoặc viết thư tay gửi mẹ để bày tỏ lòng biết ơn. Cố gắng học tập và rèn luyện tốt để trở thành người con có ích, khiến mẹ tự hào. Tình mẫu tử là món quà quý giá nhất, em sẽ cố gắng trân trọng và báo hiếu mẹ nhiều hơn.

Hoàng Trung Thông (1925 - 1993) là nhà thơ lớn của nền thơ cách mạng Việt Nam. Bài thơ “Bộ đội về làng” được viết năm 1955, trong không khí cả nước vui mừng sau chiến thắng Điện Biên Phủ và Hiệp định Genève. Qua hình ảnh người bộ đội trở về làng quê, bài thơ khắc họa sâu sắc tình cảm gắn bó máu thịt giữa bộ đội với nhân dân và vẻ đẹp tâm hồn của người nông dân Việt Nam. Chủ đề chính của bài thơ là niềm vui sum họp của nhân dân khi bộ đội trở về làng sau những năm tháng chiến đấu gian khổ. Niềm vui ấy lan tỏa từ gia đình đến cả xóm làng nghèo. Ngay từ đầu, tác giả đã dùng điệp ngữ “Các anh về” như một lời reo vui vang vọng: Các anh về Mái ấm nhà vui, Tiếng hát câu cười Rộn ràng xóm nhỏ. Điệp từ “Các anh về” được lặp lại ba lần tạo nhịp điệu dồn dập, thể hiện sự mong đợi và hạnh phúc tràn ngập. Hình ảnh “mái ấm nhà vui”, “tiếng hát câu cười”, “rộn ràng xóm nhỏ” gợi không khí ấm áp, tươi vui của ngày hội lớn. Tác giả tiếp tục miêu tả sự náo nức của trẻ em và tình yêu thương của người mẹ: Các anh về Từng bừng trước ngõ, Lớp lớp đàn em hớn hở chạy theo sau. Mẹ già bận rộn áo nâu Vui đàn con ở rừng sâu mới về. Hình ảnh “mẹ già bận rộn áo nâu” rất đời thường mà xúc động. Người mẹ không ôm con mà lo cơm nước – đó là cách thể hiện tình yêu thương sâu sắc, kín đáo của người mẹ Việt Nam. Phần sau bài thơ chuyển sang khắc họa vẻ đẹp của làng quê và tấm lòng nhân dân: Làng tôi nghèo Mái lá nhà tre. Nhà lá đơn sơ Tấm lòng rộng mở Nồi cơm nấu đỏ Bát nước chè xanh Ngồi vui kể chuyện tâm tình bên nhau. Dù làng nghèo với “mái lá nhà tre”, “nhà lá đơn sơ”, nhưng nhân dân lại có “tấm lòng rộng mở”. Những hình ảnh giản dị “nồi cơm nấu đỏ”, “bát nước chè xanh” đã thể hiện truyền thống “quân dân một lòng”, tình nghĩa keo sơn giữa bộ đội và nhân dân. Về nghệ thuật, bài thơ có nhiều nét đặc sắc. Ngôn ngữ thơ giản dị, gần gũi với đời sống dân gian, dễ đi vào lòng người. Thể thơ tự do với nhịp điệu nhanh, vui tươi phù hợp với không khí rộn ràng của ngày về. Các hình ảnh thơ giàu sức gợi, đối lập tinh tế giữa sự nghèo khó về vật chất và sự giàu có về tình cảm. Điệp ngữ “Các anh về” được sử dụng khéo léo, tạo nhịp điệu và nhấn mạnh cảm xúc. Tóm lại, qua bài thơ “Bộ đội về làng”, Hoàng Trung Thông đã khắc họa thành công hình ảnh người bộ đội Cụ Hồ và tấm lòng nhân dân Việt Nam: giản dị, giàu tình nghĩa và luôn đùm bọc nhau. Bài thơ không chỉ là tiếng lòng của một thời kỳ kháng chiến mà còn mang giá trị nhân văn sâu sắc, vẫn còn nguyên sức sống đến hôm nay.

Câu 1. Thông tin chính mà tác giả muốn chuyển tải qua văn bản này là gì? Trả lời: Thông tin chính mà tác giả muốn truyền tải là khái niệm, cấu tạo (đặc biệt là mắt bão), nguyên nhân hình thành bão, cũng như những tác hại nghiêm trọng của bão đối với con người và đời sống. Tác giả cung cấp kiến thức khoa học cơ bản về bão đồng thời nhấn mạnh tính tàn khốc của thiên tai này để nâng cao nhận thức cho người đọc, đặc biệt là người Việt Nam – quốc gia thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão. Câu 2. Theo tác giả, sự khác nhau của bão và mắt bão là gì? Trả lời: Bão: Là một trạng thái nhiễu động mạnh của khí quyển, với gió xoáy rất mạnh, mưa lớn, sấm chớp… gây ra sức phá hủy lớn. Mắt bão: Là vùng trung tâm của bão, có thời tiết tương đối bình yên, gió yếu hoặc không có gió, trời quang mây tạnh. Xung quanh mắt bão là những xoáy thuận nhiệt đới với tốc độ gió cực mạnh. Câu 3. a. Xác định thành phần biệt lập trong câu: “Các cơn bão phát triển nhanh chóng tạo thành những mắt bão siêu nhỏ (mắt bão lỗ kim) hay những cơn bão có mắt bị mây che đi mất, thì cần phải có những phương thức như quan sát bằng thuyền hoặc máy bay săn bão dưới sự đánh giá vận tốc gió đột giảm ở đâu để chỉ ra mắt bão nằm ở đâu.” → Thành phần biệt lập: “hay những cơn bão có mắt bị mây che đi mất” (bổ sung, giải thích thêm cho trường hợp mắt bão khó quan sát). b. Xét theo mục đích nói, câu: “Nhắc tới bão là nhắc tới những kí ức đau buồn mà chúng ta phải gánh chịu, những hậu quả đáng tiếc do bão đã gây ra cho chúng ta là cực kì lớn.” thuộc kiểu câu nào? → Kiểu câu: Câu cảm thán (thể hiện cảm xúc, nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng và nỗi đau buồn liên quan đến bão). Câu 4. Trong phần “Nguyên nhân hình thành bão”, tác giả đã triển khai thông tin bằng cách nào? Nhận xét về hiệu quả của cách trình bày thông tin đó. Trả lời: Tác giả triển khai thông tin bằng cách kết hợp nguyên nhân chủ quan từ con người (biến đổi khí hậu, khí CO₂, CH₄ từ hoạt động công nghiệp) và nguyên nhân khách quan từ tự nhiên (ánh sáng mặt trời làm nước bốc hơi → tạo cột khí ẩm → ngưng tụ → xoáy thuận). Nhận xét hiệu quả: Cách trình bày logic, khoa học, dễ hiểu, giúp người đọc thấy rõ cả hai yếu tố con người và tự nhiên đều góp phần làm bão mạnh hơn. Việc nêu rõ vai trò của con người (phát thải khí nhà kính) có tính giáo dục cao, khuyến khích ý thức bảo vệ môi trường. Câu 5. Trình bày tác dụng của phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản trên. Trả lời: Phương tiện phi ngôn ngữ ở đây là hình ảnh (ảnh vệ tinh về mắt bão và thành mắt bão). Tác dụng: Giúp người đọc hình dung trực quan cấu trúc của mắt bão (vùng tối ở giữa, mây xoáy xung quanh). Làm cho nội dung khoa học trở nên sinh động, dễ hiểu hơn so với chỉ mô tả bằng lời. Tăng tính thuyết phục và tính trực quan của văn bản. Câu 6. Với góc nhìn của một người trẻ, theo em, chúng ta cần làm gì để hạn chế những ảnh hưởng nghiêm trọng của hiện tượng tự nhiên tàn khốc này? (Viết đoạn văn khoảng 5–7 câu) Đoạn văn mẫu: Là một người trẻ, tôi nhận thức rõ rằng chúng ta không thể ngăn chặn hoàn toàn bão nhưng hoàn toàn có thể giảm thiểu thiệt hại. Trước hết, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính bằng cách sử dụng phương tiện công cộng, tiết kiệm điện, trồng cây xanh. Nhà nước và cộng đồng nên đầu tư mạnh hơn vào hệ thống cảnh báo sớm, xây dựng các công trình chống chịu bão (đê chắn sóng, nhà kiên cố) và quy hoạch đô thị hợp lý. Đồng thời, cần tuyên truyền, giáo dục rộng rãi cho người dân về kỹ năng ứng phó bão, sơ tán kịp thời. Mỗi chúng ta hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ như phân loại rác, tham gia trồng rừng ngập mặn – “lá chắn” tự nhiên chống bão. Chỉ khi toàn xã hội chung tay, chúng ta mới có thể giảm thiểu những mất mát đau thương do bão gây ra.