Câu 1.
Đoạn trích được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2.
Những tiếng hiệp vần với nhau trong hai dòng thơ là: mây – hây – vàng (vần ây).

Câu 3.
Từ “thơ thẩn” trong đoạn trích có nghĩa là: trạng thái thong thả, chậm rãi, nhẹ nhàng, không vội vã.

Câu 4.
Hai dòng thơ sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa (kết hợp với ẩn dụ).
Tác dụng: Làm cho dòng sông hiện lên như một con người duyên dáng, biết “mặc áo”, biết làm đẹp, từ đó giúp hình ảnh dòng sông trở nên sinh động, mềm mại và giàu sức gợi cảm.

Câu 5.
Nội dung chính của đoạn trích là miêu tả vẻ đẹp duyên dáng, thơ mộng của dòng sông trong các thời điểm khác nhau của một ngày, qua đó thể hiện tình yêu thiên nhiên tha thiết của tác giả.

Câu 6.
Từ cảm nhận về vẻ đẹp của dòng sông, em thấy mình cần có ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn thiên nhiên bằng những việc làm thiết thực như không xả rác bừa bãi, tiết kiệm nước, trồng cây xanh và tuyên truyền mọi người cùng chung tay bảo vệ môi trường sống.

Một trong những cảnh sinh hoạt mà em nhớ nhất là buổi lao động vệ sinh trường học vào chiều thứ sáu hằng tuần. Đó là hoạt động quen thuộc nhưng luôn để lại trong em nhiều cảm xúc đẹp.

Chiều hôm ấy, sau khi tiếng trống tan học vang lên, các bạn học sinh trong lớp em nhanh chóng tập trung đầy đủ. Mỗi bạn được phân công một công việc: người quét sân, người nhổ cỏ, người lau bàn ghế, cửa sổ. Sân trường lúc này trở nên nhộn nhịp hẳn lên. Tiếng chổi tre xào xạc hòa cùng tiếng cười nói rộn ràng tạo nên một không khí rất vui vẻ.

Em cùng vài bạn khác được giao nhiệm vụ nhặt rác và nhổ cỏ quanh bồn hoa. Những bông hoa mười giờ rung rinh trong gió như đang mỉm cười với chúng em. Dưới ánh nắng chiều dịu nhẹ, ai cũng chăm chỉ làm việc, mồ hôi lấm tấm trên trán nhưng không ai than vãn. Thầy cô đứng gần đó vừa quan sát vừa nhắc nhở, động viên chúng em cố gắng.

Chỉ sau một thời gian ngắn, sân trường đã trở nên sạch sẽ, gọn gàng hơn hẳn. Nhìn thành quả lao động của mình, ai nấy đều cảm thấy vui và tự hào. Buổi lao động không chỉ giúp trường lớp thêm xanh – sạch – đẹp mà còn giúp chúng em hiểu được giá trị của tinh thần đoàn kết và ý thức giữ gìn môi trường chung.

Buổi sinh hoạt ấy đã để lại trong em một kỷ niệm đẹp, giúp em thêm yêu mái trường và trân trọng những việc làm nhỏ bé nhưng ý nghĩa trong cuộc sống hằng ngày.

Câu 9.
Sau khi đọc những dòng thơ trên trong bài “Tre Việt Nam” của Nguyễn Duy, em cảm nhận được vẻ đẹp bền bỉ, đoàn kết và giàu sức sống của cây tre – cũng chính là biểu tượng cho con người Việt Nam. Tre luôn gắn bó, che chở cho nhau, dù gặp bão tố hay gãy đổ vẫn giữ vững cội nguồn và truyền sức sống cho thế hệ sau. Qua đó, tác giả ca ngợi truyền thống kiên cường, thủy chung, bất khuất và tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam từ bao đời nay.

Câu 10.
Là một mầm non tương lai của đất nước Việt Nam, em sẽ cố gắng học tập tốt, rèn luyện đạo đức, sống đoàn kết, yêu thương và giúp đỡ mọi người xung quanh. Em cũng sẽ biết trân trọng truyền thống dân tộc, kính trọng ông bà cha mẹ, thầy cô và tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng. Bằng những việc làm nhỏ nhưng thiết thực ấy, em mong góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Bài làm

Trong cuộc sống, ai cũng có những kỷ niệm buồn mà khi nhớ lại, ta vẫn thấy nhói lòng nhưng cũng nhờ đó mà trưởng thành hơn. Với em, trải nghiệm buồn nhất chính là lần em làm mất con mèo nhỏ mà em rất yêu quý.

Hồi đó, em được mẹ tặng một chú mèo mướp có bộ lông mềm như nhung và đôi mắt vàng sáng rực. Em đặt tên cho nó là Miu. Mỗi ngày đi học về, Miu đều chạy ra cổng, cọ đầu vào chân em kêu “meo meo” như chào đón. Thế nhưng, một buổi chiều nọ, khi em đang mải chơi với bạn, Miu chạy ra đường và bị xe tông. Khi thấy Miu nằm bất động bên vệ đường, em òa khóc nức nở. Cảm giác mất mát ấy khiến em đau lòng vô cùng. Mấy ngày sau, đi đâu em cũng thấy trống vắng. Em nhớ những buổi sáng Miu nằm cuộn tròn trong lòng, nhớ tiếng kêu nhỏ nhẹ của nó mỗi khi đòi ăn.

Thời gian trôi qua, nỗi buồn dần nguôi ngoai nhưng em vẫn nhớ mãi bài học mà trải nghiệm ấy mang lại. Em nhận ra rằng tình yêu thương cần đi cùng với sự quan tâm và trách nhiệm. Nếu hôm ấy em để ý, không để Miu chạy ra đường, có lẽ em đã không mất đi người bạn nhỏ ấy.

Giờ đây, mỗi khi chăm sóc một con vật hay giúp đỡ ai đó, em đều làm bằng cả tấm lòng và sự cẩn trọng. Trải nghiệm buồn ấy đã giúp em trưởng thành hơn, biết trân trọng những điều giản dị nhưng quý giá xung quanh mình.

Câu 1 (0,5 điểm):

Văn bản trên thuộc thể loại truyện đồng thoại.

Câu 2 (0,5 điểm):

Theo văn bản, những hạt dẻ gai lớn lên trong mùa hè nắng lửa, mưa dông, được mưa gội mát và nắng hun đốt, nhờ đó mà trưởng thành dần trên sườn núi cao cheo leo trong vòng tay che chở của mẹ Dẻ Gai.

Câu 3 (1,0 điểm):

Hai từ láy trong văn bản: “xù xì”, “cheo leo”.

• Xù xì: diễn tả hình dạng gồ ghề, không nhẵn nhụi (như vỏ quả dẻ gai).
• Cheo leo: diễn tả trạng thái ở vị trí cao, chênh vênh, nguy hiểm (như sườn núi nơi mẹ Dẻ Gai sống).

Câu 4 (1,0 điểm):

Nhân vật “tôi” (bé hạt dẻ gai) thể hiện những đặc điểm của nhân vật trong truyện đồng thoại:

• Là sự vật, loài cây được nhân hoá, có suy nghĩ, cảm xúc, lời nói như con người.
• Biết yêu thương, sợ hãi, nghe lời mẹ, biết mơ ước và dũng cảm bước vào cuộc sống mới.

Câu 5 (1,0 điểm):

Bài học rút ra:

• Trong cuộc sống, ai cũng phải trưởng thành và tự lập, dù điều đó có khó khăn hay đáng sợ.
• Cần dũng cảm bước ra khỏi vòng tay che chở của cha mẹ để tự mình trải nghiệm, vươn lên và khẳng định bản thân.
• Sự yêu thương và niềm tin của mẹ sẽ luôn là động lực giúp ta mạnh mẽ trên hành trình ấy.

Câu 1 (2.0 điểm): Viết đoạn văn (6–8 câu) nêu suy nghĩ về tác hại của thói bắt chước đối với con người trong cuộc sống.

Trong cuộc sống, thói bắt chước là một thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại gây ra nhiều tác hại đối với con người. Khi quá quen với việc bắt chước người khác, chúng ta dễ đánh mất bản sắc và cá tính riêng của mình. Người hay bắt chước thường không có chính kiến, dễ bị ảnh hưởng bởi đám đông và khó tạo dựng được niềm tin nơi người khác. Thói quen này cũng khiến con người ngại sáng tạo, không dám thử thách hay tìm tòi điều mới mẻ. Lâu dần, họ trở nên thụ động, phụ thuộc vào người khác và khó đạt được thành công bền vững. Mỗi người cần nhận ra rằng, chỉ khi sống là chính mình, ta mới có thể phát huy hết khả năng và tạo nên giá trị riêng. Vì vậy, hãy học hỏi có chọn lọc, đừng biến mình thành bản sao của bất kỳ ai.

Câu 2 (4.0 điểm): Viết bài văn kể lại một trải nghiệm có ý nghĩa sâu sắc đối với em (1–1.5 trang).

Một trong những trải nghiệm để lại cho em nhiều bài học quý giá nhất là lần em thất bại trong một cuộc thi hùng biện ở trường. Hôm đó, em rất tự tin vì đã chuẩn bị kỹ lưỡng và luyện tập nhiều ngày. Tuy nhiên, khi bước lên sân khấu, em bất ngờ quên mất một phần nội dung, nói lắp và cảm thấy vô cùng lúng túng. Kết quả là em không đạt giải như mong đợi. Ban đầu em rất buồn và thất vọng về bản thân, thậm chí muốn từ bỏ mọi hoạt động ngoại khóa. Nhưng sau khi được cô giáo chủ nhiệm động viên, em nhận ra rằng thất bại không đáng sợ, điều quan trọng là biết đứng dậy sau thất bại. Từ đó, em học cách bình tĩnh hơn, chuẩn bị kỹ càng và không ngại sai sót khi nói trước đám đông. Nhờ vậy, ở lần thi sau, em đã tự tin thể hiện và giành được giải Nhì. Trải nghiệm ấy giúp em hiểu rằng mỗi thất bại đều là một bài học quý, giúp ta trưởng thành và mạnh mẽ hơn trong cuộc sống.