Trong truyện ngắn “Cô hàng xóm”, Thạch Lam đã xây dựng nhân vật cô Tâm là hình ảnh tiêu biểu cho vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam truyền thống: tần tảo, giàu đức hy sinh và luôn hướng về gia đình. Qua đoạn trích, ta thấy Tâm hiện lên với một tâm hồn nhạy cảm và đầy yêu thương. Dẫu gánh hàng trên vai có nặng nề, dẫu đường đi về nhà có phải băng qua quãng đường rộng giữa gió bắc vi vút, nhưng chỉ cần thấy bóng dáng quê hương với “cây đa”, “quán gạch”, lòng cô đã thấy “ấm cúng” và “nhẹ hẳn đi”. Hạnh phúc của Tâm thật đơn giản nhưng cao quý. Đó là niềm vui khi mang về “những gói kẹo bỏng” cho các em, là sự tự hào thầm lặng của một người chị “chịu khó nhọc để kiếm tiền nuôi các em ăn học”. Cô sẵn sàng rời bỏ quyển sách, gác lại những ước mơ cá nhân để bước vào cuộc đời chật vật với gánh hàng xén chỉ đáng giá hai chục bạc, tất cả vì muốn lo cho mẹ già và giúp đỡ gia đình. Hình ảnh cô Tâm mỉm cười xoa đầu các em bên bữa cơm ngon lành cho thấy một tâm hồn nẩy nở những ý muốn tốt đẹp. Bằng ngòi bút nhân hâu và tinh tế, Thạch Lam không chỉ ca ngợi sự đảm đang của Tâm mà còn tôn vinh vẻ đẹp của tình cảm gia đình-thứ ánh sáng giúp cô thêm can đảm để bước tiếp trên con đường đời đầy sương mù và gió lạnh.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm.

Câu 2 : Hình ảnh mẹ được so sánh với hình ảnh “bến vắng bên sông”, “cây tự quên mình trong quả”, “trời xanh nhẫn nại sau mây”.

Câu 3 :

- Biện pháp tu từ ẩn dụ (“quả”-con cái, “cây”-cha mẹ)

- Tác dụng:

+ Làm cho câu thơ trở nên giàu sức gợi hình, gợi cảm, tạo nên âm hưởng suy tư, trăn trở và tác động mạnh mẽ đến cảm xúc của người đọc.

+ Nhấn mạnh quy luật tự nhiên và đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Nhắc nhở con người không được vô tâm, phải biết ơn cội nguồn, biết ơn sự hy sinh thầm lặng của cha mẹ đã nuôi dưỡng ta nên người.

+ Qua đó, tác giả thể hiện thái độ trân trọng, biết ơn, yêu quý những người làm cha làm mẹ. Đồng thời nhắc nhở ta chăm sóc tốt cho cha mẹ.

Câu 4 : Hai dòng thơ cuối :

“ Con muốn có lời gì đằm thắm

Ru tuổi già của mẹ tháng năm nay. “

- Hai câu thơ thể hiện ước nguyện chân thành và sâu sắc của người con.

- Người con thấy hiểu những vất vả, lo toan cả đời của mẹ nên giờ đây muốn dành những tình cảm dịu dàng, ấm áp nhất (“lời đằm thắm”) để vỗ về, chăm sóc mẹ khi về già.

- Từ “ru” vốn dùng cho mẹ ru con, nay được con dùng để “ru” mẹ lại, cho thấy sự hoán đổi vị trí đầy cảm động, người con đã trưởng thành và trở thành điểm tựa tinh thần, mang lại sự bình yên cho mẹ trong những năm tháng xế chiều.

Câu 5 :

- Biết quan tâm, cảm thông với những nỗi vất vả, hy sinh thầm lặng mà cha mẹ đã trải qua.

- Luôn trân trọng và ghi nhớ công ơn dưỡng dục, không coi những gì mình nhận được là điều hiển nhiên.

- Đừng đợi đến khi quá muộn mới thể hiện tình cảm; hãy yêu thương, chăm sóc và dành những điều tốt đẹp nhất cho cha mẹ ngay khi còn có thể.