Câu 1 Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, lối sống chủ động đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Chủ động giúp chúng ta làm chủ thời gian, công việc và cả tương lai của mình, thay vì bị hoàn cảnh chi phối. Khi biết chủ động, mỗi người sẽ tích cực học hỏi, tìm kiếm cơ hội và sẵn sàng đối mặt với thử thách. Điều đó không chỉ giúp nâng cao hiệu quả học tập, làm việc mà còn rèn luyện bản lĩnh, sự tự tin. Ngược lại, lối sống thụ động dễ khiến con người trở nên trì trệ, phụ thuộc và bỏ lỡ nhiều cơ hội quý giá. Trong xã hội phát triển nhanh chóng, nếu không chủ động, ta sẽ dễ bị tụt lại phía sau. Vì vậy, mỗi người, đặc biệt là người trẻ, cần rèn luyện tinh thần chủ động từ những việc nhỏ nhất như quản lý thời gian, đặt mục tiêu và kiên trì thực hiện. Lối sống chủ động chính là chìa khóa giúp ta vươn tới thành công và hoàn thiện bản thân. Câu 2 Bài thơ “Cảnh ngày hè” của Nguyễn Trãi đã khắc họa bức tranh thiên nhiên mùa hè sinh động, giàu sức sống, đồng thời thể hiện tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc của tác giả. Trước hết, bức tranh thiên nhiên hiện lên với những màu sắc tươi tắn và tràn đầy sức sống. Hình ảnh “hoè lục đùn đùn tán rợp trương”, “thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “hồng liên trì đã tịn mùi hương” gợi ra không gian mùa hè rực rỡ với sắc xanh, đỏ, hồng hòa quyện. Các động từ mạnh như “đùn đùn”, “phun” làm nổi bật sự sinh sôi, phát triển của cảnh vật. Không chỉ có màu sắc, bức tranh còn giàu âm thanh với “lao xao chợ cá” và “dắng dỏi cầm ve”, tạo nên một cuộc sống sôi động, bình dị nơi làng quê. Đặc biệt, ẩn sau bức tranh thiên nhiên là tấm lòng của tác giả. Câu thơ cuối “Dân giàu đủ khắp đòi phương” thể hiện ước nguyện cao đẹp của Nguyễn Trãi: mong cho nhân dân được ấm no, hạnh phúc. Dù sống trong cảnh nhàn, ông vẫn luôn hướng về cuộc đời, về vận mệnh đất nước. Như vậy, bài thơ không chỉ là bức tranh thiên nhiên mùa hè tươi đẹp mà còn là minh chứng cho nhân cách lớn, tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc của tác giả.

Câu 1 Bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật. Câu 2 Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả: “một mai, một cuốc, một cần câu” “thu ăn măng trúc, đông ăn giá” “xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” → Cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không cầu kỳ vật chất. Câu 3 Biện pháp tu từ: liệt kê (“một mai, một cuốc, một cần câu”). Tác dụng: Gợi ra đầy đủ những dụng cụ lao động quen thuộc của người nông dân. Thể hiện cuộc sống giản dị, tự cung tự cấp. Nhấn mạnh thái độ ung dung, tự tại, không vướng bận danh lợi của tác giả. Câu 4 Quan niệm “dại – khôn” của tác giả rất đặc biệt: “Ta dại”: thực chất là lối sống khôn ngoan, biết tránh xa danh lợi, tìm sự bình yên. “Người khôn”: lại là cái “khôn” theo đời thường, bon chen nơi “lao xao”. → Cách nói ngược nghĩa (nghịch lí), thể hiện thái độ phê phán xã hội và đề cao lối sống thanh nhàn, ẩn dật. Câu 5 Qua bài thơ, ta thấy Nguyễn Bỉnh Khiêm là một con người có nhân cách cao đẹp. Ông sống giản dị, hòa mình với thiên nhiên, không màng danh lợi. Trong khi nhiều người chạy theo phú quý, ông chọn cuộc sống thanh nhàn, tự tại. Quan niệm sống của ông thể hiện sự tỉnh táo, coi thường vinh hoa như giấc mộng. Điều đó cho thấy ông là người thanh cao, trí tuệ và có bản lĩnh, giữ được cốt cách giữa cuộc đời nhiều biến động.