Câu 1: Trong đoạn trích "Thốn thức gió đồng", diễn biến tâm trạng của nhân vật "tôi" khi gặp lại dì Lam được thể hiện vô cùng tinh tế, đi từ ngỡ ngàng đến xúc động và thấu hiểu sâu sắc. Đầu tiên, trước sự xuất hiện đột ngột của một người phụ nữ mảnh khảnh, khắc khổ, nhân vật "tôi" rơi vào trạng thái "thảng thốt", ngỡ ngàng đến mất vài phút mới nhận ra người dì yêu dấu ngày xưa. Sự bất ngờ nhanh chóng chuyển thành niềm vui sướng xen lẫn xót xa khi chứng kiến cuộc gặp gỡ đầy nước mắt giữa mẹ và dì Lam. Đứng trước giọt nước mắt ẩn ức bao năm của mẹ và sự bình thản, can trường đến lạ kì của dì sau những dông bão cuộc đời, "tôi" không hề oán trách mà trào dâng niềm đồng cảm, thấu hiểu sâu sắc. Từ một cậu bé ngơ ngác, nhân vật "tôi" đã có sự trưởng thành trong nhận thức: nhận ra sự nghiệt ngã của thời gian đối với thể xác con người nhưng đồng thời cũng nhận ra sức mạnh vĩ đại của tình mẫu tử và lòng vị tha ở dì Lam. Cuối cùng, tâm trạng ấy lắng kết lại thành niềm an yên, tin tưởng tuyệt đối vào sự thanh thản trong tâm hồn của dì. Diễn biến tâm trạng ấy đã làm sâu sắc thêm giá trị nhân văn của tác phẩm về tình cảm gia đình ruột thịt.

Câu 2:

Thời gian gần đây, khi cả nước hướng tới kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, bên cạnh niềm tự hào dân tộc, chúng ta vẫn phải trăn trở trước một số hành vi ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nhìn nhận lại "Văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ ngày nay" – một vấn đề mang tính thời sự và quyết định đến bộ mặt văn minh của xã hội.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là những chuẩn mực đạo đức, hành vi, thái độ lịch sự, tôn trọng mọi người và quy định chung khi ở không gian chung như công viên, trường học, di tích lịch sử hay trên mạng xã hội.

Đại đa số thế hệ trẻ ngày nay có ý thức ứng xử rất văn minh. Chúng ta dễ dàng bắt gặp những hình ảnh đẹp như người trẻ chủ động nhường ghế cho người già trên xe buýt, xếp hàng ngay ngắn tại các quầy vé. Dẫn chứng tiêu biểu là hình ảnh hàng nghìn bạn trẻ kiên nhẫn xếp hàng văn minh, không chen lấn suốt nhiều giờ đồng hồ tại Lăng Bác hay các di tích như Cột cờ Hà Nội, Dinh Độc Lập trong các ngày lễ lớn gần đây để bày tỏ lòng biết ơn cha ông. Bên cạnh đó, phong trào "Sài Gòn Xanh" hay "Hà Nội Xanh" do các bạn sinh viên khởi xướng, tự tay lội cống ngầm nhặt rác để làm sạch thành phố là minh chứng rõ ràng cho một thế hệ trẻ trách nhiệm và nhân ái.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn tồn tại một bộ phận người trẻ có hành vi ứng xử lệch chuẩn. Nơi công cộng, không khó để bắt gặp những nhóm học sinh vô tư nói tục, chửi thề, cười đùa quá trớn. Đáng buồn hơn, ngay trong các dịp lễ trang nghiêm, tại một số khu vực quảng trường hay đài tưởng niệm, nhiều bạn trẻ vẫn vô tư vứt lại chai nhựa, túi nilon đỏ rực sau khi xem bắn pháo hoa. Trên "không gian công cộng mạng", hiện tượng bạo lực ngôn từ, "ném đá" hội đồng hay việc một số TikToker, YouTuber trẻ tuổi sẵn sàng dàn dựng các trò đùa vô văn hóa ở nơi công cộng chỉ để "câu view" đang diễn ra hàng ngày, làm ô nhiễm môi trường mạng.

Nguyên nhân của những hành vi lệch chuẩn này trước hết xuất phát từ lối sống ích kỷ, coi cái tôi của bản thân cao hơn lợi ích cộng đồng của một bộ phận giới trẻ. Bên cạnh đó, sự buông lỏng trong giáo dục gia đình và áp lực từ những trào lưu tiêu cực, độc hại trên mạng xã hội cũng là tác nhân trực tiếp dẫn đến thực trạng trên.

Hậu quả của lối ứng xử thiếu văn hóa này không chỉ làm xấu đi hình ảnh của chính bản thân người trẻ mà còn gây tổn hại đến mỹ quan, trật tự xã hội và làm rạn nứt các mối quan hệ giữa người với người. Nó khiến cho không gian công cộng trở nên ngột ngạt và thiếu an toàn.

Để xây dựng một môi trường văn minh, thế hệ trẻ cần thay đổi từ chính nhận thức của bản thân bằng những việc làm nhỏ nhất: biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, biết xếp hàng và giữ gìn vệ sinh chung. Gia đình, nhà trường cần phối hợp chặt chẽ để giáo dục định hướng, đồng thời xã hội cũng cần có những chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm chuẩn mực công cộng.

Khát vọng xây dựng một đất nước văn minh không phải là điều xa vời mà bắt đầu từ chính văn hóa ứng xử hàng ngày của mỗi công dân. Thế hệ trẻ - chủ nhân tương lai của đất nước - hãy là những người đi đầu trong việc giữ gìn và phát huy những nét đẹp văn hóa ấy, để mỗi không gian công cộng luôn là nơi lan tỏa sự văn minh.

Câu 1:

Ngôi kể của đoạn trích: ngôi thứ nhất.

Dấu hiệu xác định:Người kể chuyện tự xưng là"tôi" nhân vật Lâm để trực tiếp kể lại câu chuyện và biểu hiện cảm xúc,suy nghĩ của mình.

Câu 2:

Các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật"tôi" sống là:

-Đất đai canh tác thu hẹp:"những mảnh ruộng ít ỏi còn lại một năm hai vụ gieo cấy."

-Nghề nghiệp người dân chuyển dịch:"từ những người nông dân chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án".

-Đời sống vật chất cải thiện:"Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn","Những ngôi nhà trong làng đã khang trang".

-Không gian âm thanh thay đổi:"tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay cho những lời jast ru con mỗi buổi trưa hè".

Câu 3:

-Biện pháp tu từ được sử dụng là ;phép đối (đối lập giữa hai vế câu"tiều tụy đi,yếu mòn đi"với"can trường và bền bỉ").

-Tác dụng:

+Về nội dung:Nhấn mạnh quy luật nghiệt ngã của thời gian có thể bào mòn thể xác,nhưng đồng thời lại tôi luyện nên ý chí,bản lĩnh kiên cường,bền bỉ của con người trước sóng gió cuộc đời

+Về nghệ thuật:tạo nên cấu trúc cân đối,tăng tính triết lý và sức gợi hình,gợi cảm cho lời văn.

+Qua đó,thể hiện cái nhìn đầy bao dung,niềm tin vào phần thiện lương và sự vững vàng của lòng người trước những biến đổi của thời gian.

Câu 4:

Điểm nhìn trần thuật ngôi thứ nhất đã thể hiện trực tiếp và sâu sắc cảm xúc,thái độ của tác giả:

-Đối với quê hương:niềm hoài niệm,trăn trờ và tiếc nuối trước cảnh sắc hoang sơ,bình yên của ;àng quê đang dần bị mai một bởi quá trình đô thị hóa.

-Đối với con người:sự đồng cảm,xót thương cho số phận bất hạnh của dì Lam;đồng thời kính trọng,ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng và sưcsoosng kiên cường,vị tha của người phụ nữ.

-Ý nghĩa:điểm nhìn này giúp khẳng định giá trị của tình thân và gia đình là điểm tựa chữa lành mọi vết thương.

Câu 5:

Sự thay đổi của nông thôn hiện nay là xu thế tất yếu mang tính hai mặt.Về mặt tích cực,quá trình công nghiệp hóa,hiện đại hóa giúp kinh tế phát triển,đời sống vật chất của người dân được nâng cao và bớt đi sự lam lũ,cơ cực của việc làm nông thuần túy.Tuy nhiên,mặt trái của nó là sựu mai một của không gian văn hóa truyền thống,tiếngcoif xe ồn ã dần thay thế cho sự bình yên nguyên sơ của làng quê.Do đó,phát triển kinh tế vùng nông thôn cần đi đôi với việc giữ gìn bản sắc và những giá trị tinh thần cốt lõi,để quê hương luôn là điểm tựa bình yên cho tâm hồn mỗi người.