Câu 1 :

Trong đoạn trích “Thổn thức gió đồng” của Dương Giao Linh, nhân vật “tôi” trải qua diễn biến tâm trạng phức tạp đan xen giữa sự bâng khuâng và nỗi xót xa sâu sắc. Đứng trước sự đổi thay của làng quê, nhân vật không khỏi hụt hẫng, nuổi tiếc về những giá trị xưa cũ. Cảm xúc ấy nhanh chóng chuyển thành niềm xót thương tột cùng khi chứng kiến hình ảnh lam lũ, nhọc nhằn của mẹ và dì Lam. Tình cảm gia đình thiêng liêng kết hợp với sự nhạy cảm trước thời cuộc đã làm nổi bật tấm lòng nhân hậu, sự thấu hiểu và trân trọng những hy sinh thầm lặng của người thân. Qua đó, người đọc thấy được tình yêu quê hương và sự gắn bó máu thịt của nhân vật “tôi” với mảnh đất quê hương.

Câu 2 :

Trong cuộc sống hằng ngày, con người luôn phải giao tiếp và tương tác với những người xung quanh. Cách mỗi người nói năng, hành động và cư xử không chỉ thể hiện nhận thức mà còn phản ánh nhân cách của bản thân. Văn hoá ứng xử vì thế trở thành một chuẩn mực quan trọng giúp xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp và góp phần tạo nên một xã hội văn minh. Do đó, việc rèn luyện văn hóa ứng xử là điều cần thiết đối với mỗi cá nhân đặc biệt là thế hệ trẻ trong thời đại hiện nay.

Trước hết cần hiểu văn hóa ứng xử là cách con người thể hiện thái độ, hành vi và lời nói của mình trong các mối quan hệ với người khác và với cộng đồng, dựa trên những chuẩn mực đạo đức và quy tắc xã hội. Văn hóa ứng xử không chỉ nằm ở những lời nói lịch sự mà còn được thể hiện qua hành động cụ thể như biết nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc, biết tôn trọng người khác và giữ thái độ chân thành trong giao tiếp.

Trong thực tế văn hóa ứng xử được biểu hiện ở nhiều môi trường khác nhau. Trong gia đình, đó là sự kính trọng ông bà, cha mẹ, biết yêu thương và chia sẻ với anh chị em. Trong nhà trường, học sinh cần lễ phép với thầy cô, hòa nhã với bạn bè, biết giúp đỡ người khác khi gặp khó khăn. Ngoài xã hội, mỗi người cần tuân thủ quy định chung như xếp hàng nơi công cộng, giữ gìn vệ sinh chung, nhường ghế cho người già và trẻ nhỏ. Đặc biệt trong thời đại công nghệ, văn hóa ứng xử trên mạng xã hội cũng rất quan trọng, thể hiện ở việc sử dụng ngôn từ lịch sự, không lan truyền thông tin sai sự thật và tôn trọng ý kiến của người khác.

Văn hóa ứng xử có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi cá nhân và xã hội. Đối với cá nhân, cách ứng xử đúng mực giúp tạo dựng hình ảnh tốt đẹp, nhận được sự yêu quý và tôn trọng từ mọi người xung quanh. Đối với xã hội, văn hóa ứng xử góp phần xây dựng môi trường sống lành mạnh, giảm thiểu xung đột và tăng cường sự đoàn kết giữa con người với con người. Một xã hội văn minh không chỉ phát triển về kinh tế mà còn phải phát triển về văn hóa và đạo đức.

Tuy nhiên trong cuộc sống hiện nay vẫn còn nhiều biểu hiện thiếu văn hóa trong ứng xử. Một số người sử dụng lời nói thô lỗ, thiếu tôn trọng người khác, chen lấn nơi công cộng hoặc có thái độ vô cảm trước khó khăn của người xung quanh. Trên không gian mạng, tình trạng nói xấu, xúc phạm người khác hay lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng vẫn còn xảy ra. Những hành vi này không chỉ làm ảnh hưởng đến tình hình ảnh cá nhân mà còn gây tác động tiêu cực đến môi trường sống chung.

Nguyên nhân của những hành vi thiếu văn hóa ứng xử có thể xuất phát từ nhiều phía như sự thiếu quan tâm, giáo dục từ gia đình, nhận thức chưa đầy đủ của bản thân hoặc ảnh hưởng từ môi trường xã hội. Vì vậy, để xây dựng văn hóa ứng xử tốt đẹp, mỗi cá nhân cần tự rèn luyện ý thức, học cách tôn trọng người khác và điều chỉnh hành vi của mình. Đồng thời gia đình và nhà trường cần tăng cường giáo dục đạo đức, tạo môi trường lành mạnh để học sinh hình thành thói quen ứng xử đúng mực ngay từ nhỏ.

Từ đó, mỗi học sinh cần rút ra cho mình bài học về việc rèn luyện văn hóa ứng xử trong từng hành động nhỏ như lời nói lễ phép, thái độ chân thành và tình thần trách nhiệm với cộng đồng. Những việc lầm tưởng chừng đơn giản nhưng lại góp phần xây dựng hình ảnh đẹp cho bản thân và tạo nên một xã hội văn minh.

Văn hóa ứng xử là thước đo quan trọng của nhân cách và là nền tảng để xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp trong cuộc sống. Mỗi người cần nhận thức rõ ý nghĩa của việc ứng xử đúng mực và không ngừng rèn luyện bản thân trong mọi hoàn cảnh. Khi mỗi cá nhân đều có ý thức giữ gìn văn hóa ứng xử, xã hội sẽ trở nên văn minh nhân ái và tốt đẹp hơn.

Câu 1:

Ngôi kể thứ nhất. Vì trong đoạn trích người kể xưng “tôi” và là nhân vật trực tiếp tham gia câu chuyện.

Câu 2 :

Các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật “tôi” sống là :“người làng tôi từ những người nông dân chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho các dự án” ; “ nhưng sao tôi vẫn thấy đầy bất an khi đi giữa làng quê mình tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay cho nhưng lời hát ru con mỗi buổi trưa hè.”

Câu 3 :

Phép tu từ đối : tuyến tụy yếu mòn đi đối can trường và bền bỉ .

Tác dụng :

+/ Tăng hiệu quả biểu đạt, tạo điểm nhấn cho văn bản.

+/ Làm nổi bật tác động hai mặt của thời gian lên con người có đối tượng sẽ bị thời gian và những thăng trầm cuộc sống hủy hoại làm cho tiều tụy, yếu mòn nhưng cũng có những người sau thăng trầm của dòng đời, dòng thời gian họ trở nên cứng cỏi và bản lĩnh.

+/ Thể hiện một quy luật của cuộc sống: những khó khăn và mất mát có thể mang đến sự trưởng thành và bản lĩnh.

Câu 4 :

Sự phù hợp của điểm nhìn trần thuật trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích :

- Chủ đề: tình cảm gia đình, tình yêu quê hương sâu sắc và bản lĩnh sống của con người giữa những biến động của cuộc sống.

- Điểm nhìn ngôi thứ nhất rất phù hợp trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích :

+/ Giúp người đọc trực tiếp cảm nhận được những thay đổi của làng quê qua lăng kính của một người gắn bó với nơi đó từ nhỏ, từ đó thấy được tình yêu, nỗi nhớ quê hương tha thiết.

+/ Thể hiện tình cảm chân thành, sâu sắc của nhân vật “tôi” dành cho gia đình tình yêu thương thấu hiểu, thấu cảm.

Câu 5 :

Sự thay đổi là điều cần thiết đó là quy luật phát triển tất yếu của xã hội. Phát triển để nâng cao chất lượng cuộc sống, tiếp cận văn minh và tiến bộ xã hội. Sự thay đổi cơ cấu kinh tế ở nông thôn góp phần vào sự phát triển chung của đất nước, tạo ra những động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, phát triển đời sống nhân dân.