Câu 1.

Tâm trạng của nhân vật “tôi” được khắc họa với nhiều cung bậc cảm xúc tinh tế trong đoạn trích “Thổn thức gió đồng” của tác giả Dương Giao Linh. Trước hết là nỗi băn khoăn, trăn trở khi chứng kiến quê hương từng ngày đổi thay. Cuộc sống của người dân đã bớt khó khăn, những ngôi nhà trở nên khang trang hơn nhưng trong lòng “tôi” vẫn cảm thấy bất an khi những âm thanh ồn ào của nhịp sống hiện đại dần lấn át vẻ thanh bình vốn có của làng quê. Bên cạnh đó là tình yêu thương và sự xót xa dành cho người mẹ tần tảo, lam lũ. Đặc biệt, khi gặp lại dì Lam sau bao năm xa cách, nhân vật “tôi” không khỏi ngỡ ngàng, xúc động và vui mừng. Qua ánh nhìn và những suy ngẫm của mình, “tôi” nhận ra ở dì Lam sự từng trải, mạnh mẽ sau những biến cố của cuộc đời. Từ đó, nhân vật dành cho dì sự cảm phục sâu sắc. Những suy ngẫm của nhân vật “tôi” còn thể hiện sự chiêm nghiệm sâu sắc về thời gian và sức mạnh của ý chí con người trước những thử thách của cuộc đời. Qua diễn biến tâm trạng của nhân vật, tác giả gửi gắm niềm tin vào sức mạnh của ý chí và khả năng vượt lên nghịch cảnh của con người.

Câu 2.

Có những giá trị làm nên vẻ đẹp của một con người không nằm ở vẻ bề ngoài hay những lời nói đầy hoa mĩ mà được thể hiện qua cách ứng xử trong cuộc sống hằng ngày. Đặc biệt, ở những nơi công cộng – nơi có sự hiện diện của nhiều người với những hoàn cảnh và độ tuổi khác nhau – văn hóa ứng xử càng trở thành thước đo nhân cách và ý thức công dân của mỗi cá nhân. Trong xã hội hiện đại, bên cạnh những hình ảnh đẹp của thế hệ trẻ vẫn còn tồn tại những hành vi ứng xử thiếu chuẩn mực.Chính vì thế, vấn đề văn hóa ứng xử nơi công cộng của giới trẻ ngày nay cần được quan tâm và nhìn nhận nghiêm túc.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là những lời nói, hành động, thái độ phù hợp với các chuẩn mực đạo đức và quy định chung của xã hội. Đó có thể là việc giữ gìn vệ sinh môi trường, xếp hàng văn minh, nói năng lịch sự, tôn trọng người khác,… Những hành vi ấy tuy nhỏ bé nhưng góp phần tạo nên một môi trường sống văn minh, lành mạnh và giàu tính nhân văn.

Trong thực tế, nhiều bạn trẻ ngày nay đã thể hiện được nét đẹp trong văn hóa ứng xử. Họ tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, nhường ghế cho người già trên xe buýt, tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường và lan tỏa những thông điệp tích cực đến cộng đồng. Đặc biệt, trong dịp lễ kỉ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2025), hàng triệu người dân đã hòa chung không khí tự hào dân tộc qua các hoạt động diễu binh, diễu hành và tri ân các thế hệ cha anh. Nhiều bạn trẻ dù phải thức khuya, dậy sớm để tham gia các sự kiện vẫn tự giác xếp hàng, nhường vị trí thuận lợi cho người già và trẻ nhỏ, hỗ trợ những người gặp khó khăn và chủ động thu gom rác sau khi chương trình kết thúc. Những hành động đẹp ấy đã góp phần lan tỏa hình ảnh tích cực của thế hệ trẻ Việt Nam, cho thấy lòng yêu nước không chỉ được thể hiện bằng cảm xúc mà còn bằng những việc làm văn minh, thiết thực.Thầy giáo Nguyễn Ngọc Kí từng nói: “Thái độ sống quyết định giá trị của một con người.” Một người có học thức nhưng thiếu văn hóa ứng xử khó nhận được sự tôn trọng từ cộng đồng. Ngược lại, những hành động văn minh dù nhỏ bé cũng có thể lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến xã hội.Bên cạnh những điểm sáng đáng ghi nhận ấy vẫn còn tồn tại không ít hành vi ứng xử thiếu văn hóa của một bộ phận giới trẻ hiện nay. Không khó để bắt gặp hình ảnh một số bạn trẻ chen lấn, xô đẩy tại các địa điểm đông người, vô tư xả rác sau các sự kiện, nói tục chửi bậy hoặc sử dụng mạng xã hội để đăng tải những nội dung phản cảm nhằm thu hút sự chú ý. Trong một số hoạt động cộng đồng, vẫn còn những người đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích tập thể, thiếu ý thức giữ gìn trật tự và tôn trọng những người xung quanh. Những hành vi ấy không chỉ làm xấu đi hình ảnh của bản thân mà còn ảnh hưởng đến môi trường văn hóa chung của xã hội.

Nguyên nhân của thực trạng trên xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là do một bộ phận thanh niên còn thiếu ý thức tự giác và trách nhiệm đối với cộng đồng. Bên cạnh đó, sự giáo dục từ gia đình và nhà trường đôi khi chưa thực sự hiệu quả trong việc hình thành những chuẩn mực ứng xử đúng đắn. Ngoài ra, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cũng tác động không nhỏ đến nhận thức của giới trẻ, khiến một số người chạy theo xu hướng, thích thể hiện bản thân mà quên đi những giá trị văn hóa cần có. Nếu không được chấn chỉnh kịp thời và nghiêm khắc, những hành vi ấy sẽ làm suy giảm các giá trị đạo đức và ảnh hưởng đến hình ảnh của thế hệ trẻ trong xã hội hiện đại.

Để xây dựng văn hóa ứng xử nơi công cộng, mỗi người trẻ cần nâng cao ý thức trách nhiệm, biết tôn trọng người khác và tuân thủ các quy định chung. Với bản thân, em nhận thức rằng văn hóa ứng xử không phải điều gì quá lớn lao mà được thể hiện từ những việc làm giản dị hằng ngày như giữ gìn vệ sinh chung, xếp hàng nơi công cộng, nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc và sẵn sàng giúp đỡ mọi người khi cần thiết.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng chính là tấm gương phản chiếu nhân cách của mỗi con người và là nền tảng tạo nên một xã hội văn minh. Là thế hệ trẻ – những chủ nhân tương lai của đất nước – chúng ta cần ý thức rằng mỗi lời nói đẹp, mỗi hành động đúng đắn đều góp phần lan tỏa những giá trị tích cực cho cộng đồng. Khi biết ứng xử có văn hóa, chúng ta không chỉ hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, tiến bộ và giàu bản sắc văn hóa dân tộc.

Câu 1.
-Dấu hiệu ngôi kể: Người kể chuyện xưng tôi, trực tiếp tham gia vào câu chuyện.Do đó ngôi kể trong đoạn trích trên là ngôi thứ nhất.
Câu 2.
-Các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật "tôi" sống là:
+Những người nông dân chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án.
+ Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn.
+Đi giữa làng quê mình tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay cho những lời hát ru con mỗi buổi trưa hè.
+Những ngôi nhà trong làng đã khang trang, không khí khác trước nhiều lắm.
Câu 3.
-Biện pháp tu từ đối lập: tiền tụy,yếu mòn đi>< can trường và bền bỉ.
-Việc sử dụng biện pháp tu từ này có tác dụng:
+Làm nổi bẩn tác động hai mặt của thời gian lên con người.Thời gian có thể làm suy yếu con người về mặt thể chất nhưng cũng là môi trường để con người đứng dậy bước tiếp,mạnh mẽ,cứng cỏi và bản lĩnh hơn.
+Làm cho câu văn trở nên sinh động,hấp dẫn,tăng sức gợi hình gợi cảm,tăng hiệu quả biểu đạt và tạo điểm nhấn cho văn bản
+Qua đó tác giả muốn gửi gắm thông điệp:những khó khăn có thể mang đến cho con người ta sự trưởng thành và bản lĩnh.

Câu 4.
-Sự phù hợp của điểm nhìn trần thuật trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích là:
+Chủ đề:Tình cảm gia đình ,tình yêu quê hương da diết và bản lĩnh sống của con người giữa những thăng trầm của cuộc sống,
-Điểm nhìn trần thuật ở ngôi thứ nhất rấtt phù hợp trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích,giúp người đọc cảm nhận,thấy được những thay đổi của làng quê qua góc nhìn của người đã gắn bó từ thời thơ ấu từ đó thấy được tình yêu và nỗi nhớ quên hương tha thiết của tác giả.
Câu 5.
Đối với cá nhân em, sự thay đổi của nông thôn là điều cần thiết và phù hợp với sự phát triển của xã hội.Quá trình đô thị hóa,hiện đại hóa đã góp phần nâng cao đời sống vữa ật chất và tinh thần của người dân.Tạo công ăn việc làm,thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển.Hơn nữa còn đóng góp vào công cuộc phát triển chung của đất nước.Tuy nhiên,sự thay đôi ấy cần được thực hiện một cách hợp lí.Bên cạnh những mặt tích cực,quá trình phát triển ấy cũng có thể làm mai một các giá trị truyền thống,bản sắc dân tộc và làm thay đổi cảnh quan của quê hương.Chính vì thế.mỗi địa phương cần phải biết kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với giữ gìn và bản tồn bản sắc văn hóa để nông thôn ngày càng trở nên văn minh,hiện đại và giàu mạnh nhưng vẫn giữ được những nét đẹp sẵn có.