Quan điểm “chữ bầu lên nhà thơ” được tác giả triển khai một cách rõ ràng và mạch lạc trong văn bản như sau:

1. Giải thích khái niệm

• Tác giả nhấn mạnh rằng thành công, giá trị của nhà thơ không phụ thuộc vào thiên phú hay may rủi, mà dựa vào nội lực, công sức lao động chữ nghĩa.
• Mỗi bài thơ là một “cuộc bầu” khắc nghiệt của chữ, nhà thơ phải “ứng cử” và thuyết phục chữ để đạt giá trị nghệ thuật.

2. Minh họa bằng dẫn chứng

• So sánh với nhà văn tiểu thuyết: Tôn-xtôi, Phlô-be phải sửa đi sửa lại nhiều lần để đạt chuẩn mực, tương tự nhà thơ cũng phải lao động chữ tỉ mỉ.
• Những nhà thơ lao động bền bỉ: Lý Bạch, Xa-a-đi, Gớt, Ta-go – dù tuổi già vẫn sáng tác, cho thấy chữ quyết định vị trí và uy tín của nhà thơ.
• Phê phán thần đồng: Nhà thơ thiên phú, viết tức khắc, không lao động miệt mài, sẽ không bền vững, chữ không “bầu” lên họ.
• Minh họa cụ thể: Huy-gô dù là thiên tài vẫn nhiều lần không được “tái cử” vào cương vị nhà thơ qua cuộc bỏ phiếu của chữ.

3. Khẳng định chung

• Dù con đường thơ mỗi người khác nhau, nhà thơ vẫn phải lao động, mài dũa chữ, biến ngôn ngữ công cộng thành ngôn ngữ đặc sản độc nhất.
• Kết luận: chữ chính là thước đo, là cử tri quyết định vị trí và giá trị của nhà thơ, tức “chữ bầu lên nhà thơ”.

1. Lý lẽ:

• Những nhà thơ nổi tiếng viết tức khắc, thiên phú chỉ là hiếm gặp và thường ngắn hạn, không thể coi là chuẩn mực.
• Các câu thơ hay là kết quả của sự kiên trì, tâm huyết và lao động chữ, không phải “đánh quả” hay trúng số độc đắc.
• Việc học tập, rèn luyện, lao động chữ là bắt buộc để trở thành nhà thơ, chứ không phải chỉ dựa vào thiên tài trời cho.

2. Dẫn chứng:

• So sánh với các nhà văn tiểu thuyết như Tôn-xtôi, Phlô-be để minh họa công phu và tỉ mỉ trong sáng tác.
• Nhắc tới Trang Tử, giải thích rằng “vứt thánh bỏ trí” không khuyến khích bỏ qua rèn luyện mà phải có vốn tri thức.
• Phê phán định kiến cho rằng nhà thơ Việt Nam thường chín sớm và tàn lụi sớm, cho thấy thiên phú không đảm bảo thành công bền vững.
• Ưu tiên những nhà thơ lao động bền bỉ: Lý Bạch, Xa-a-đi, Gớt, Ta-go, “trong buổi chiều tóc bạc vẫn thu hoạch thơ”.

Nhận xét:

• Phần 2 thể hiện tư tưởng nghiêm túc, khoa học trong đánh giá nhà thơ, nhấn mạnh lao động, kiên trì và công phu là yếu tố quyết định thành công trong sáng tác.
• Tác giả dùng lý lẽ logic và dẫn chứng thực tế, cụ thể từ các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng để thuyết phục người đọc, tránh cảm tính hay đánh giá dựa trên thiên phú đơn thuần.

• Tác giả “rất ghét” hoặc “không mê” những nhà thơ thần đồng, sống chủ yếu nhờ vốn trời cho, viết tức khắc nhờ thiên phú, không lao động miệt mài.
  Ví dụ: “Tôi không mê những nhà thơ thần đồng.”
• Ngược lại, tác giả “ưa” những nhà thơ lao động bền bỉ, cần cù, kiên trì sáng tạo, dù tuổi già vẫn thu hoạch thơ, được miêu tả như:
  “Tôi ưa những nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ.”

Nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ”

có thể hiểu là miêu tả công việc lao động miệt mài, cần cù và bền bỉ của nhà thơ.

Cụ thể:

• “Một nắng hai sương, lầm lũi”: ám chỉ nhà thơ làm việc không ngơi nghỉ, âm thầm, cần mẫn.
• “Lực điền trên cánh đồng giấy”: ẩn dụ cho việc nhà thơ gieo trồng, chăm sóc chữ nghĩa trên trang giấy, giống như người nông dân cày cấy trên đồng ruộng.
• “Đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ”: ẩn dụ cho công sức lao động, sự kiên trì của nhà thơ để tạo ra từng chữ, từng câu thơ có giá trị.