1. Lí lẽ:

• Làm thơ là quá trình lao động công phu với chữ, không đơn giản chỉ có cảm xúc.
• Phải chọn lọc, trau chuốt, sửa chữa chữ rất kĩ để đạt hiệu quả cao nhất.
• Mỗi chữ trong thơ đều phải “đắt”, có giá trị biểu đạt và gợi cảm.

2. Dẫn chứng:

• Nhiều nhà thơ viết đi viết lại, sửa chữa nhiều lần tác phẩm.
• Có khi chỉ thay một chữ mà câu thơ trở nên hay và giàu ý nghĩa hơn.

3. Nhận xét:

• Lí lẽ hợp lí, rõ ràng.
• Dẫn chứng thực tế, thuyết phục.
  → Làm nổi bật vai trò quan trọng của chữ trong thơ.

Quan điểm “chữ bầu lên nhà thơ” được tác giả triển khai theo một trình tự khá chặt chẽ:

• Giải thích bản chất của thơ:
  Tác giả phân biệt thơ với văn xuôi → thơ không chỉ là “ý” mà là “ý tại ngôn ngoại”, nghĩa là ý nằm ngoài lời, nên chữ phải giàu sức gợi, đa nghĩa.
• Khẳng định vai trò của chữ:
  Nhấn mạnh người làm thơ là làm việc với chữ, không phải chỉ với ý.
  Chữ trong thơ được coi trọng ở âm thanh, hình ảnh, độ vang, khả năng gợi cảm.
• Phân tích cách sử dụng chữ trong thơ:
  Chữ không dùng theo “nghĩa tiêu dùng” mà phải đặt trong mối quan hệ với câu, bài, tạo hiệu quả nghệ thuật tổng thể.
• Chứng minh bằng thực tế sáng tác:
  Đưa ra việc các nhà thơ lao động, chọn lọc, sửa chữa chữ rất công phu, có khi chỉ một chữ quyết định giá trị câu thơ.

Lí lẽ trong phần 2:

• Tác giả khẳng định: làm thơ là lao động công phu với chữ, không phải chỉ có cảm hứng là đủ.
• Nhấn mạnh việc chọn lọc, gọt giũa, sửa chữa chữ rất kĩ lưỡng (có khi thay đi đổi lại nhiều lần).
• Mỗi chữ trong thơ đều phải “đắt”, có giá trị, góp phần tạo nên ý nghĩa và sức gợi của cả bài.

2. Dẫn chứng:

• Tác giả đưa ra thực tế nhiều nhà thơ sửa đi sửa lại câu chữ rất nhiều lần trước khi hoàn chỉnh.
• Có những trường hợp chỉ thay một chữ mà làm câu thơ hay hơn hẳn, giàu sức biểu đạt hơn.

3. Nhận xét:

• Lí lẽ chặt chẽ, thuyết phục vì xuất phát từ thực tế sáng tác.
• Dẫn chứng cụ thể, gần gũi, giúp làm rõ vai trò quan trọng của “chữ” trong thơ.
  → Qua đó, làm nổi bật quan điểm: chữ chính là yếu tố quyết định giá trị của thơ ca.

Lí lẽ trong phần 2:

• Tác giả khẳng định: làm thơ là lao động công phu với chữ, không phải chỉ có cảm hứng là đủ.
• Nhấn mạnh việc chọn lọc, gọt giũa, sửa chữa chữ rất kĩ lưỡng (có khi thay đi đổi lại nhiều lần).
• Mỗi chữ trong thơ đều phải “đắt”, có giá trị, góp phần tạo nên ý nghĩa và sức gợi của cả bài.

2. Dẫn chứng:

• Tác giả đưa ra thực tế nhiều nhà thơ sửa đi sửa lại câu chữ rất nhiều lần trước khi hoàn chỉnh.
• Có những trường hợp chỉ thay một chữ mà làm câu thơ hay hơn hẳn, giàu sức biểu đạt hơn.

3. Nhận xét:

• Lí lẽ chặt chẽ, thuyết phục vì xuất phát từ thực tế sáng tác.
• Dẫn chứng cụ thể, gần gũi, giúp làm rõ vai trò quan trọng của “chữ” trong thơ.
  → Qua đó, làm nổi bật quan điểm: chữ chính là yếu tố quyết định giá trị của thơ ca.

• Cách dùng chữ chỉ để diễn đạt nghĩa trực tiếp, nghĩa “tiêu dùng” (chỉ hiểu một nghĩa, khô cứng).
• Lối viết coi chữ như công cụ đơn thuần, giống văn xuôi, thiếu chiều sâu, thiếu sức gợi.
• Kiểu làm thơ chỉ chú trọng “ý” mà xem nhẹ “chữ”.

2. Ngược lại, tác giả “ưa”:

• Những chữ có sức gợi cảm, giàu âm thanh, hình ảnh, độ vang.
• Cách dùng chữ tạo đa nghĩa, hàm súc (“ý tại ngôn ngoại”).
• Thơ chú trọng vào giá trị nghệ thuật của chữ trong mối quan hệ với câu và toàn bài thơ.