Câu 1 (2,0 điểm – khoảng 200 chữ): Phân tích nhân vật Hữu Chi

Trong truyện Chuyện Lý tướng quân, nhân vật Hữu Chi hiện lên như một kẻ tham lam, ti tiện và không biết điểm dừng. Được giao việc phục vụ Lý Thường Kiệt – một vị tướng tài giỏi và liêm khiết, Hữu Chi không những không học theo phẩm chất tốt đẹp đó mà còn nảy sinh lòng tham vô độ. Hắn tìm mọi cách moi móc, đòi hỏi, lợi dụng quyền hạn nhỏ bé của mình để trục lợi. Sự tham lam khiến Hữu Chi trở nên mù quáng, không còn biết phân biệt đúng – sai hay giữ đạo làm người. Kết cục, hắn bị trừng trị thích đáng, trở thành bài học cảnh tỉnh về hậu quả của thói tham lam. Qua nhân vật Hữu Chi, tác giả muốn nhắc nhở rằng những kẻ chỉ biết vun vén cho bản thân mà không nghĩ đến người khác cuối cùng sẽ tự chuốc lấy đau khổ. Hữu Chi là điển hình cho kiểu người nhỏ nhen, ích kỉ và để lòng tham dẫn dắt, từ đó bị xã hội phê phán và loại bỏ.

Câu 2 (4,0 điểm – 400–600 chữ): Nghị luận về tác hại của lòng tham và biện pháp khắc phục

Trong truyện Chuyện Lý tướng quân, Lý Hữu Chi vì lòng tham vô độ mà cuối cùng phải nhận một kết cục đau đớn. Câu chuyện mang giá trị cảnh tỉnh sâu sắc, bởi trong đời sống hôm nay, lòng tham vẫn là một trong những nguyên nhân dẫn đến nhiều hành vi sai trái và hệ lụy nguy hiểm. Lòng tham là khi con người vượt quá nhu cầu chính đáng của mình, chỉ muốn chiếm đoạt thật nhiều, bất chấp hậu quả và quyền lợi của người khác. Khi lòng tham trỗi dậy, nó dễ biến con người thành kẻ mù quáng, đánh mất nhân cách và đạo lí.

Trong đời sống hiện đại, lòng tham biểu hiện rất đa dạng. Đó có thể là sự tham lam vật chất, tìm mọi cách vơ vét, chiếm đoạt để làm giàu nhanh; là sự ích kỉ trong học tập khi học sinh gian lận để đạt điểm cao; hay sự tham vọng danh lợi khiến con người bất chấp công sức và đạo đức. Lòng tham không chỉ làm tổn hại người khác mà còn phá hủy chính con người mang nó. Một người tham lam sẽ đánh mất niềm tin của những người xung quanh, bị xã hội xa lánh và cuối cùng tự chuốc lấy thất bại. Nhiều vụ tham nhũng, biển thủ, gian lận thi cử hay lừa đảo tài chính đều bắt nguồn từ lòng tham không đáy – và hậu quả là những mất mát nặng nề về tinh thần, danh dự, thậm chí cả pháp lí.

Để hạn chế và loại bỏ thói xấu này, điều quan trọng nhất là con người phải biết rèn luyện đạo đức và tự ý thức về giới hạn của bản thân. Mỗi người cần sống trung thực, biết đủ và biết dừng lại đúng lúc. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục cho trẻ từ sớm về giá trị của lao động chân chính, của sự sẻ chia và lòng nhân ái. Xã hội phải có cơ chế minh bạch, khen thưởng kịp thời người tốt, đồng thời xử lí nghiêm hành vi trục lợi, tham lam để răn đe. Khi con người biết sống liêm chính, không chạy theo lợi ích trước mắt, chúng ta mới xây dựng được một cộng đồng văn minh và lành mạnh.

Câu chuyện về Hữu Chi cho thấy: lòng tham có thể khiến một con người đang bình thường trở thành kẻ đáng khinh bỉ. Vì vậy, mỗi chúng ta cần học cách sống tử tế, biết hài lòng với những gì mình có và nỗ lực bằng chính sức lao động của bản thân, để lòng tham không còn cơ hội chi phối cuộc đời mình.

Câu 1.

Văn bản trên thuộc thể loại truyện truyền kì.

Câu 2.

Ngôi kể được sử dụng là ngôi thứ ba.

Câu 3.

Nhân vật chính là Lý Hữu Chi.
Nhân vật được mô tả với các nét tính cách: tham lam, tàn bạo, độc ác, ham hưởng lạc, khinh người, cậy quyền thế để ức hiếp dân lành.

Câu 4.

Một chi tiết hoang đường, kì ảo: Thúc Khoản được quỷ đón xuống Minh Ti để chứng kiến cảnh khảo tội linh hồn và hình phạt của cha mình.
→ Tác dụng: Tăng yếu tố li kì, hấp dẫn; thể hiện quan niệm nhân quả báo ứng, khẳng định đạo lí thiện ác ở hiền gặp lành ở ác gặp dữ; giáo dục người đọc tránh điều xấu.

CÂU5: Văn bản ca ngợi tài năng, lòng dũng cảm và tinh thần phụng sự đất nước của Lý Thường Kiệt. Hình tượng Lý tướng quân được khắc họa như một vị anh hùng kiên cường, mưu trí, luôn đặt lợi ích dân tộc lên trên hết. Qua đó, tác phẩm thể hiện niềm tự hào về truyền thống chống giặc ngoại xâm và ý chí bảo vệ non sông của dân tộc ta.

Từ câu chuyện, mỗi người cần rèn luyện ý chí, bản lĩnh, biết bình tĩnh, sáng suốt khi đối mặt khó khăn. Đồng thời phải có tinh thần trách nhiệm, yêu nước, và sẵn sàng cống hiến cho tập thể, cho cộng đồng