II. PHẦN VIẾT

Câu 1. 

                               Bài làm

Đoạn thơ của Trương Trọng Nghĩa là những thước phim buồn về sự biến đổi của làng quê trong cơn lốc đô thị hóa. Về nghệ thuật, thể thơ tự do cùng những hình ảnh đối lập (những đứa bạn rời làng >< đất không đủ sức trai) đã xoáy sâu vào nỗi đau mất mát. Tác giả sử dụng liệt kê các hình ảnh truyền thống đang dần biến mất: tiếng hát dân ca, mái tóc dài, lũy tre xưa. Về nội dung, đoạn thơ không chỉ là sự tiếc nuối những giá trị văn hóa cũ mà còn là nỗi xót xa trước thực tại: làng không còn là nơi dựa dẫm cho sức trai, thay vào đó là "nhà cửa chen chúc" và những "nỗi buồn ruộng rẫy" theo chân người lên phố. Qua đó, ta cảm nhận được tình yêu quê hương đau đáu và niềm trăn trở của tác giả trước sự rạn nứt của những giá trị truyền thống.

Câu 2.

                               Bài làm

Thế giới chúng ta đang sống là một thế giới kết nối không biên giới, nơi mà chỉ với một cú chạm nhẹ, con người có thể tiếp cận với kho tàng tri thức nhân loại hoặc trò chuyện với một người cách xa nửa vòng Trái Đất. Tất cả những điều đó có được là nhờ sự bùng nổ của mạng xã hội (Facebook, TikTok, Instagram...). Tuy nhiên, như mọi thành tựu công nghệ khác, mạng xã hội chính là "con dao hai lưỡi", mang đến cả những cơ hội vàng lẫn những rủi ro tiềm ẩn cho con người hiện đại.

Trước hết, không thể phủ nhận những giá trị to lớn mà mạng xã hội mang lại. Nó là kênh thông tin khổng lồ và nhanh chóng nhất hiện nay. Thay vì chờ đợi bản tin thời sự, chúng ta biết về các sự kiện đang diễn ra ngay tức khắc. Mạng xã hội còn là môi trường lý tưởng để kết nối bạn bè, người thân và mở rộng các mối quan hệ xã hội. Đặc biệt trong giáo dục và công việc, nó trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc học trực tuyến, làm việc nhóm và quảng bá thương hiệu cá nhân. Nhờ mạng xã hội, nhiều chiến dịch thiện nguyện đã được lan tỏa mạnh mẽ, giúp đỡ hàng nghìn mảnh đời bất hạnh, thắp sáng tinh thần tương thân tương ái.

Tuy nhiên, mặt trái của nó cũng đáng lo ngại không kém. Việc quá lạm dụng mạng xã hội dễ dẫn đến tình trạng "nghiện ảo", khiến con người dần xa rời thực tế. Nhiều bạn trẻ dành hàng giờ đồng hồ mỗi ngày chỉ để lướt điện thoại vô định, dẫn đến xao nhãng học tập và suy giảm sức khỏe. Đáng sợ hơn, mạng xã hội còn là nơi tồn tại của những tin giả (fake news), những bình luận ác ý (cyberbullying) có thể hủy hoại danh dự, thậm chí là tính mạng của một con người. Khi chúng ta mải mê xây dựng một hình ảnh hoàn hảo trên mạng, ta vô tình bỏ quên việc chăm sóc những giá trị tâm hồn và những mối quan hệ thật sự ở đời thực.

Đứng trước thực trạng đó, mỗi cá nhân cần hình thành cho mình một "bộ lọc" thông minh khi sử dụng mạng xã hội. Chúng ta không nên quay lưng với công nghệ, nhưng phải học cách làm chủ nó. Hãy dùng mạng xã hội để học hỏi, chia sẻ những giá trị tích cực và lên tiếng trước cái xấu. Đồng thời, hãy biết đặt điện thoại xuống để lắng nghe tiếng chim hót, để trò chuyện trực tiếp với cha mẹ và cảm nhận nhịp sống thực tế đang trôi qua.

Tóm lại, mạng xã hội tốt hay xấu hoàn toàn phụ thuộc vào mục đích và thái độ của người sử dụng. Nếu biết khai thác hợp lý, nó sẽ là cánh cửa mở ra thế giới đầy màu sắc; ngược lại, nếu quá đắm chìm, nó sẽ là chiếc lồng nhốt chúng ta vào sự cô độc và giả tạo. Hãy là người sử dụng mạng xã hội thông minh và trách nhiệm để làm chủ cuộc sống của chính mình.

I. PHẦN ĐỌC HIỂU (Văn bản: Hạnh phúc đôi khi - Nguyễn Loan)

Câu 1. Xác định thể thơ:

Thể thơ tự do (Số chữ trong các dòng không bằng nhau, nhịp điệu linh hoạt).

Câu 2. Tính từ miêu tả "hạnh phúc":

Các tính từ: thơm, im lặng, dịu dàng.

Câu 3. Hiểu nội dung đoạn thơ:

"Hạnh phúc / đôi khi như quả / thơm trong im lặng, dịu dàng"

Đoạn thơ gợi tả vẻ đẹp của hạnh phúc không nằm ở những điều lớn lao hay ồn ào. Hạnh phúc được ví như một "quả thơm" – kết quả của một quá trình bền bỉ, mang vẻ đẹp kín đáo, nhẹ nhàng và có khả năng lan tỏa hương vị ngọt ngào cho tâm hồn một cách thầm lặng.

Câu 4. Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh:

"Hạnh phúc / đôi khi như sông / vô tư trôi về biển cả..."

• Về nội dung: Cụ thể hóa khái niệm trừu tượng "hạnh phúc" trở nên sinh động, gần gũi. Hạnh phúc giống như dòng sông: luôn vận động, khoáng đạt và đầy bao dung. Nó thể hiện trạng thái tâm hồn thanh thản, tự tại, không mưu cầu tính toán ("vô tư").

• Về nghệ thuật: Làm cho lời thơ giàu hình ảnh, tăng sức gợi hình, gợi cảm và tạo nhịp điệu trôi chảy như dòng nước cho đoạn thơ.

Câu 5. Nhận xét quan niệm về hạnh phúc của tác giả:

Quan niệm của tác giả về hạnh phúc rất tinh tế và nhân văn. Hạnh phúc không phải là thứ xa xỉ, mà tồn tại trong những trạng thái bình dị nhất của cuộc đời (như quả, như sông). Đó là một quan niệm sống tích cực: biết trân trọng những giá trị tinh thần, sự bình yên trong tâm hồn và sự hiến dâng vô tư cho cuộc đời.