Câu 1

Bài thơ Than đạo học của Tú Xương là tiếng cười chua chát nhưng cũng đầy xót xa trước sự suy tàn của nền Nho học đầu thế kỉ XX. Ngay từ câu mở đầu “Đạo học ngày nay đã chán rồi”, tác giả đã trực tiếp bộc lộ thái độ thất vọng. Những hình ảnh như “mười người đi học, chín người thôi”, “cô hàng bán sách lim dim ngủ” gợi lên một thực trạng ảm đạm: việc học bị xem nhẹ, người học thưa thớt, sách vở không còn giá trị. Đặc biệt, hình ảnh “thấy khoá tu lương nhấp nhổm ngồi” và “văn trường liều lĩnh đấm ăn xôi” đã phơi bày sự xuống cấp về đạo đức của kẻ sĩ – học không vì tri thức mà vì danh lợi. Nghệ thuật trào phúng đặc sắc thể hiện qua cách nói mỉa mai, châm biếm, kết hợp với ngôn ngữ đời thường, giàu sức gợi, tạo nên tiếng cười sắc bén. Ẩn sau tiếng cười ấy là nỗi đau đáu của tác giả trước một nền học vấn từng được coi là chuẩn mực nay đã trở nên rỗng tuếch, giả dối.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, ý thức học tập của học sinh là một vấn đề đáng được quan tâm sâu sắc. Học tập không chỉ là con đường tiếp cận tri thức mà còn là cách để mỗi người hoàn thiện bản thân và đóng góp cho xã hội. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy ý thức học tập của một bộ phận học sinh vẫn còn nhiều hạn chế.

Trước hết, cần hiểu rằng ý thức học tập là thái độ, tinh thần tự giác, trách nhiệm của mỗi học sinh đối với việc học. Một người có ý thức học tập tốt sẽ chủ động tiếp thu kiến thức, biết đặt mục tiêu rõ ràng và không ngừng nỗ lực. Ngược lại, thiếu ý thức học tập sẽ dẫn đến lười biếng, học đối phó, thậm chí gian lận trong thi cử.

Hiện nay, bên cạnh nhiều học sinh chăm chỉ, cầu tiến, vẫn còn không ít bạn học tập một cách hời hợt. Một số học sinh chỉ học để đối phó với kiểm tra, thi cử mà không thực sự hiểu bài. Có bạn lại bị cuốn vào mạng xã hội, trò chơi điện tử, bỏ bê việc học. Đáng lo ngại hơn, có những trường hợp gian lận trong thi cử, học lệch, học tủ, coi nhẹ giá trị của tri thức. Những biểu hiện này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn làm suy giảm nhân cách và tương lai của chính các em.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Một phần là do bản thân học sinh chưa nhận thức đúng vai trò của việc học. Bên cạnh đó, môi trường gia đình và xã hội cũng có tác động lớn: sự thiếu quan tâm của cha mẹ, áp lực điểm số, hoặc những cám dỗ từ công nghệ hiện đại. Ngoài ra, phương pháp dạy học đôi khi còn khô khan, chưa tạo được hứng thú cho người học.

Để cải thiện tình trạng này, trước hết mỗi học sinh cần tự ý thức được trách nhiệm của mình. Học không phải để làm hài lòng người khác mà là vì tương lai của chính bản thân. Các bạn cần xây dựng kế hoạch học tập rõ ràng, rèn luyện tính tự giác, kiên trì và biết cân bằng giữa học tập và giải trí. Gia đình cũng cần quan tâm, định hướng và tạo điều kiện tốt nhất cho con em mình học tập. Nhà trường nên đổi mới phương pháp giảng dạy, tạo môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và chủ động của học sinh.

Có thể nói, ý thức học tập là chìa khóa quyết định sự thành công của mỗi người. Một học sinh có ý thức học tập tốt không chỉ đạt kết quả cao mà còn hình thành được nhân cách vững vàng. Trong thời đại tri thức ngày nay, việc học càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Vì vậy, mỗi học sinh cần tự nhìn nhận lại bản thân để không ngừng nỗ lực, biến việc học thành niềm say mê, từ đó mở ra cánh cửa tương lai tươi sáng cho chính mình.