Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Việc bảo tồn các di tích lịch sử của dân tộc hiện nay không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành văn hóa mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Những công trình như Hoàng thành Thăng Long hay Cố đô Huế không đơn thuần là những dấu tích vật chất, mà còn là nơi lưu giữ ký ức, bản sắc và linh hồn dân tộc. Tuy nhiên, trước tác động của thời gian, thiên nhiên và cả sự thiếu ý thức của con người, nhiều di tích đang xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí bị xâm hại. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có những giải pháp bảo tồn hiệu quả. Trước hết, cần nâng cao nhận thức của cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, về giá trị của di sản. Bên cạnh đó, Nhà nước cần có chính sách đầu tư, trùng tu hợp lí, tránh tình trạng “làm mới” làm mất đi giá trị nguyên gốc. Ngoài ra, việc kết hợp bảo tồn với phát triển du lịch bền vững cũng là hướng đi cần thiết. Bảo tồn di tích lịch sử không chỉ là giữ gìn quá khứ mà còn là cách để chúng ta khẳng định bản sắc và hướng tới tương lai một cách vững chắc.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Bài thơ Đồng dao cho người lớn của Nguyễn Trọng Tạo là một tác phẩm giàu tính triết lí, thể hiện những suy ngẫm sâu sắc về cuộc đời và con người. Thông qua hình thức ngắn gọn, giàu nhịp điệu, bài thơ mở ra một thế giới đầy nghịch lí, từ đó gửi gắm những chiêm nghiệm về sự tồn tại và ý nghĩa của đời sống.

Trước hết, nội dung nổi bật của bài thơ là việc phản ánh những nghịch lí trong cuộc sống. Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã đưa ra những hình ảnh đối lập: “có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi / có con người sống mà như qua đời”. Những nghịch lí ấy không chỉ mang tính hiện thực mà còn hàm chứa ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. “Cánh rừng chết vẫn xanh” gợi lên sức sống bền bỉ của kí ức, của những giá trị tinh thần không dễ phai mờ. Ngược lại, “con người sống mà như qua đời” là lời cảnh tỉnh về lối sống vô cảm, thiếu ý nghĩa. Từ đó, bài thơ đặt ra câu hỏi về cách con người đang tồn tại giữa cuộc đời.

Những nghịch lí tiếp tục được triển khai qua hàng loạt hình ảnh: “câu trả lời biến thành câu hỏi”, “ngoại tình ngỡ là tiệc cưới”, “có cha có mẹ có trẻ mồ côi”. Đó là những biểu hiện của sự đảo lộn giá trị, của những nghịch cảnh trớ trêu trong xã hội. Tác giả không trực tiếp phê phán mà để các hình ảnh tự nói lên sự thật, khiến người đọc phải suy ngẫm. Đặc biệt, câu thơ “có cả đất trời mà không nhà cửa” gợi lên nỗi cô đơn, lạc lõng của con người trong chính thế giới rộng lớn của mình.

Tuy nhiên, bài thơ không chỉ dừng lại ở việc phản ánh những nghịch lí mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của con người và cuộc đời. Điệp từ “mà” trong đoạn thơ “mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ / mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió” tạo nên nhịp điệu mạnh mẽ, như một lời khẳng định: dù có bao nhiêu nghịch cảnh, cuộc sống vẫn tiếp diễn, thiên nhiên vẫn tươi đẹp, tâm hồn con người vẫn khao khát tự do. Đây chính là điểm sáng mang tính lạc quan của bài thơ.

Về nghệ thuật, bài thơ mang đậm phong cách “đồng dao” nhưng lại dành cho người lớn. Ngôn ngữ giản dị, gần gũi, cấu trúc lặp “có…”, “mà…” tạo nên âm điệu như lời hát, dễ nhớ, dễ thuộc. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ đơn giản ấy là chiều sâu triết lí. Thủ pháp đối lập, nghịch lí được sử dụng xuyên suốt, giúp làm nổi bật những mâu thuẫn của đời sống. Ngoài ra, việc không sử dụng dấu câu, viết thường toàn bộ cũng góp phần tạo nên dòng chảy liên tục của cảm xúc và suy tưởng.

Câu thơ kết “có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi” là một chiêm nghiệm sâu sắc về thời gian. Đời người ngắn ngủi, thời gian trôi nhanh, vì vậy con người cần sống ý nghĩa hơn, tỉnh thức hơn trước những nghịch lí của cuộc đời.

Tóm lại, Đồng dao cho người lớn là một bài thơ giàu giá trị nội dung và nghệ thuật. Tác phẩm không chỉ phản ánh hiện thực với những nghịch lí đáng suy ngẫm mà còn khơi gợi trong người đọc ý thức sống sâu sắc, nhân văn hơn giữa dòng chảy vô tận của thời gian.

Câu 1.
Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin (thuyết minh kết hợp cung cấp tri thức).

Câu 2.
Đối tượng thông tin được đề cập đến trong văn bản là Vạn Lý Trường Thành – công trình kiến trúc lịch sử nổi tiếng của Trung Quốc.

Câu 3.
Những dữ liệu mà tác giả đưa ra chủ yếu là dữ liệu thứ cấp (được thu thập, tổng hợp từ các nguồn khác).
Ví dụ: “Theo UNESCO, gần một phần ba công trình này đã biến mất” → đây là thông tin được trích từ một tổ chức nghiên cứu, không phải do tác giả trực tiếp khảo sát.

Câu 4.
Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong văn bản là hình ảnh minh họa (ảnh Vạn Lý Trường Thành).
Tác dụng: giúp người đọc hình dung rõ hơn về đối tượng, tăng tính trực quan, sinh động và hấp dẫn cho văn bản, đồng thời làm tăng độ tin cậy của thông tin.

Câu 5.
Văn bản gợi cho em nhiều suy nghĩ về Vạn Lý Trường Thành. Đây không chỉ là một công trình kiến trúc vĩ đại mà còn là biểu tượng của lịch sử, sức lao động và trí tuệ con người qua hàng nghìn năm. Tuy nhiên, công trình này cũng đang dần bị mai một bởi thời gian và tác động của con người. Điều đó khiến em nhận ra trách nhiệm của mỗi người trong việc bảo tồn di sản văn hóa, trân trọng những giá trị lịch sử và chung tay gìn giữ các kỳ quan cho thế hệ mai sau

Câu 1: Đoạn văn trình bày suy nghĩ về tầm quan trọng của ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước đối với thế hệ trẻ ngày nay

Ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước là nền tảng của sự tồn tại và phát triển của mỗi người Việt Nam, đặc biệt quan trọng đối với thế hệ trẻ ngày nay. Chúng ta đang sống trong một thời đại hòa bình, nhưng những thách thức về chủ quyền biển đảo, biên giới vẫn luôn tiềm ẩn, và nhiều bạn trẻ có xu hướng coi đó là vấn đề của chính phủ, không liên quan đến bản thân. Thực tế, chủ quyền không phải là một khái niệm trừu tượng, mà là quyền sở hữu cho từng mảnh đất, từng bãi biển mà chúng ta đi qua, mỗi ngọn đồi mà chúng ta ngắm nhìn. Khi thế hệ trẻ có ý thức bảo vệ chủ quyền, chúng ta sẽ không ngại nói ra những sai trái, không ngại tham gia các hoạt động nâng cao nhận thức cho mọi người, và sẽ luôn sẵn sàng hy sinh nếu cần để gìn giữ non sông đất nước. Đây không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mà là di sản mà thế hệ cũ đã để lại, và chúng ta phải trân trọng, bảo vệ và phát huy nó cho thế hệ sau.

Câu 2

Trong mạch nguồn văn học kháng chiến chống Mĩ, hình ảnh con người và thiên nhiên Trường Sơn luôn hiện lên vừa gian khổ vừa hào hùng. Nếu văn bản ở phần Đọc hiểu (không trích dẫn ở đây) khắc họa hiện thực chiến đấu và vẻ đẹp của người lính trên tuyến đường Trường Sơn bằng giọng điệu tự sự – trữ tình, thì bài thơ Màu xanh Trường Sơn của Đỗ Nam Cao lại chọn một cách biểu đạt giàu tính biểu tượng. So sánh hai văn bản giúp làm nổi bật những điểm gặp gỡ và khác biệt trong giá trị nội dung của chúng.

Trước hết, cả hai văn bản đều gặp nhau ở cảm hứng ca ngợi con người Việt Nam trong kháng chiến, đặc biệt là người lính Trường Sơn. Dù được thể hiện bằng hình thức nào, họ vẫn hiện lên với tinh thần kiên cường, vượt qua muôn vàn thử thách. Trong bài thơ, những gian khổ được gợi lên qua các chi tiết rất cụ thể: “mùa mưa suối thành sông rộng”, “ba lô trĩu nặng”, “con đường cheo leo”, “cơn sốt hùa theo”. Đó cũng là hiện thực mà văn bản Đọc hiểu thường hướng tới: tái hiện cuộc sống chiến trường đầy khắc nghiệt. Tuy nhiên, vượt lên tất cả là ý chí và niềm tin của người lính. Ở cả hai văn bản, con người không bị hoàn cảnh khuất phục mà ngược lại, chính trong gian khổ, vẻ đẹp của họ càng tỏa sáng.

Một điểm tương đồng quan trọng nữa là tình cảm gắn bó giữa con người với lý tưởng cách mạng, với Hồ Chí Minh. Trong bài thơ, hình ảnh “màu xanh của Bác” vừa mang ý nghĩa tả thực (màu xanh của rừng) vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho lý tưởng, cho niềm tin cách mạng mà Bác truyền lại. Văn bản Đọc hiểu, dù thể hiện bằng cách khác, cũng thường nhấn mạnh nguồn sức mạnh tinh thần ấy – đó là động lực giúp người lính vượt qua gian khổ, hướng về tiền tuyến, hướng về độc lập dân tộc.

Tuy nhiên, giữa hai văn bản cũng có những điểm khác biệt đáng chú ý. Văn bản Đọc hiểu thường thiên về phản ánh hiện thực với hệ thống chi tiết cụ thể, rõ nét, giúp người đọc hình dung chân thực về cuộc sống chiến đấu. Nội dung vì thế mang tính tái hiện và khái quát hiện thực nhiều hơn. Trong khi đó, bài thơ Màu xanh Trường Sơn lại nghiêng về cảm hứng trữ tình và tính biểu tượng. “Màu xanh” trở thành hình tượng trung tâm, xuyên suốt toàn bài, biến hóa linh hoạt: khi là màu của thiên nhiên, khi là âm nhạc (“màu xanh thành nhạc”), khi là sức sống tiềm tàng trong đất, trong người. Nhờ vậy, nội dung bài thơ không chỉ dừng ở việc phản ánh hiện thực mà còn nâng lên thành sự khái quát giàu tính triết lí: sức sống và niềm tin cách mạng luôn tiềm ẩn, lan tỏa mạnh mẽ.

Ngoài ra, nếu văn bản Đọc hiểu có thể nhấn mạnh nhiều đến những mất mát, hi sinh để làm nổi bật giá trị của hòa bình, thì bài thơ của Đỗ Nam Cao lại thiên về sắc thái lạc quan. Dù gian khổ hiện hữu, bài thơ vẫn tràn ngập “màu xanh” – màu của sự sống, của hi vọng. Hình ảnh “từ trong màu xanh tuôn ra tiền tuyến / cháu con Bác Hồ” đã khẳng định một dòng chảy liên tục của sức mạnh dân tộc, mang ý nghĩa cổ vũ, động viên sâu sắc.

Tóm lại, hai văn bản tuy khác nhau về cách thể hiện nhưng đều gặp nhau ở giá trị nội dung: ca ngợi con người Việt Nam kiên cường, giàu lí tưởng trong kháng chiến chống Mĩ. Nếu văn bản Đọc hiểu giúp người đọc nhận thức rõ hơn về hiện thực chiến tranh, thì bài thơ Màu xanh Trường Sơn lại bồi đắp cảm xúc, niềm tin và niềm tự hào. Sự kết hợp của hai cách tiếp cận ấy đã góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn học về Trường Sơn – biểu tượng bất diệt của một thời đại anh hùng.

Câu 1: Đoạn văn trình bày suy nghĩ về tầm quan trọng của ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước đối với thế hệ trẻ ngày nay

Ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước là nền tảng của sự tồn tại và phát triển của mỗi người Việt Nam, đặc biệt quan trọng đối với thế hệ trẻ ngày nay. Chúng ta đang sống trong một thời đại hòa bình, nhưng những thách thức về chủ quyền biển đảo, biên giới vẫn luôn tiềm ẩn, và nhiều bạn trẻ có xu hướng coi đó là vấn đề của chính phủ, không liên quan đến bản thân. Thực tế, chủ quyền không phải là một khái niệm trừu tượng, mà là quyền sở hữu cho từng mảnh đất, từng bãi biển mà chúng ta đi qua, mỗi ngọn đồi mà chúng ta ngắm nhìn. Khi thế hệ trẻ có ý thức bảo vệ chủ quyền, chúng ta sẽ không ngại nói ra những sai trái, không ngại tham gia các hoạt động nâng cao nhận thức cho mọi người, và sẽ luôn sẵn sàng hy sinh nếu cần để gìn giữ non sông đất nước. Đây không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mà là di sản mà thế hệ cũ đã để lại, và chúng ta phải trân trọng, bảo vệ và phát huy nó cho thế hệ sau.

Câu 2

Trong mạch nguồn văn học kháng chiến chống Mĩ, hình ảnh con người và thiên nhiên Trường Sơn luôn hiện lên vừa gian khổ vừa hào hùng. Nếu văn bản ở phần Đọc hiểu (không trích dẫn ở đây) khắc họa hiện thực chiến đấu và vẻ đẹp của người lính trên tuyến đường Trường Sơn bằng giọng điệu tự sự – trữ tình, thì bài thơ Màu xanh Trường Sơn của Đỗ Nam Cao lại chọn một cách biểu đạt giàu tính biểu tượng. So sánh hai văn bản giúp làm nổi bật những điểm gặp gỡ và khác biệt trong giá trị nội dung của chúng.

Trước hết, cả hai văn bản đều gặp nhau ở cảm hứng ca ngợi con người Việt Nam trong kháng chiến, đặc biệt là người lính Trường Sơn. Dù được thể hiện bằng hình thức nào, họ vẫn hiện lên với tinh thần kiên cường, vượt qua muôn vàn thử thách. Trong bài thơ, những gian khổ được gợi lên qua các chi tiết rất cụ thể: “mùa mưa suối thành sông rộng”, “ba lô trĩu nặng”, “con đường cheo leo”, “cơn sốt hùa theo”. Đó cũng là hiện thực mà văn bản Đọc hiểu thường hướng tới: tái hiện cuộc sống chiến trường đầy khắc nghiệt. Tuy nhiên, vượt lên tất cả là ý chí và niềm tin của người lính. Ở cả hai văn bản, con người không bị hoàn cảnh khuất phục mà ngược lại, chính trong gian khổ, vẻ đẹp của họ càng tỏa sáng.

Một điểm tương đồng quan trọng nữa là tình cảm gắn bó giữa con người với lý tưởng cách mạng, với Hồ Chí Minh. Trong bài thơ, hình ảnh “màu xanh của Bác” vừa mang ý nghĩa tả thực (màu xanh của rừng) vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho lý tưởng, cho niềm tin cách mạng mà Bác truyền lại. Văn bản Đọc hiểu, dù thể hiện bằng cách khác, cũng thường nhấn mạnh nguồn sức mạnh tinh thần ấy – đó là động lực giúp người lính vượt qua gian khổ, hướng về tiền tuyến, hướng về độc lập dân tộc.

Tuy nhiên, giữa hai văn bản cũng có những điểm khác biệt đáng chú ý. Văn bản Đọc hiểu thường thiên về phản ánh hiện thực với hệ thống chi tiết cụ thể, rõ nét, giúp người đọc hình dung chân thực về cuộc sống chiến đấu. Nội dung vì thế mang tính tái hiện và khái quát hiện thực nhiều hơn. Trong khi đó, bài thơ Màu xanh Trường Sơn lại nghiêng về cảm hứng trữ tình và tính biểu tượng. “Màu xanh” trở thành hình tượng trung tâm, xuyên suốt toàn bài, biến hóa linh hoạt: khi là màu của thiên nhiên, khi là âm nhạc (“màu xanh thành nhạc”), khi là sức sống tiềm tàng trong đất, trong người. Nhờ vậy, nội dung bài thơ không chỉ dừng ở việc phản ánh hiện thực mà còn nâng lên thành sự khái quát giàu tính triết lí: sức sống và niềm tin cách mạng luôn tiềm ẩn, lan tỏa mạnh mẽ.

Ngoài ra, nếu văn bản Đọc hiểu có thể nhấn mạnh nhiều đến những mất mát, hi sinh để làm nổi bật giá trị của hòa bình, thì bài thơ của Đỗ Nam Cao lại thiên về sắc thái lạc quan. Dù gian khổ hiện hữu, bài thơ vẫn tràn ngập “màu xanh” – màu của sự sống, của hi vọng. Hình ảnh “từ trong màu xanh tuôn ra tiền tuyến / cháu con Bác Hồ” đã khẳng định một dòng chảy liên tục của sức mạnh dân tộc, mang ý nghĩa cổ vũ, động viên sâu sắc.

Tóm lại, hai văn bản tuy khác nhau về cách thể hiện nhưng đều gặp nhau ở giá trị nội dung: ca ngợi con người Việt Nam kiên cường, giàu lí tưởng trong kháng chiến chống Mĩ. Nếu văn bản Đọc hiểu giúp người đọc nhận thức rõ hơn về hiện thực chiến tranh, thì bài thơ Màu xanh Trường Sơn lại bồi đắp cảm xúc, niềm tin và niềm tự hào. Sự kết hợp của hai cách tiếp cận ấy đã góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn học về Trường Sơn – biểu tượng bất diệt của một thời đại anh hùng.

Câu 1:

Trong dòng chảy hối hả của toàn cầu hóa, việc gìn giữ bản sắc quê hương đóng vai trò là "chiếc neo" quan trọng giúp thế hệ trẻ định vị bản thân. Bản sắc quê hương không chỉ là những giá trị vật thể như mái đình, bến nước hay làn điệu dân ca, mà còn là giá trị phi vật thể trong tâm hồn, lối sống và cốt cách con người. Việc trân trọng nguồn cội giúp người trẻ xây dựng một nền tảng văn hóa vững chắc, tạo nên sự khác biệt và lòng tự tôn dân tộc khi bước ra biển lớn thế giới. Khi thấu hiểu "vị muối mặn mòi" hay "mảnh lưới trăm năm" của cha ông, thế hệ trẻ sẽ có thêm động lực để cống hiến và trách nhiệm hơn trong việc bảo tồn những di sản quý báu. Ngược lại, nếu rời xa bản sắc, chúng ta dễ rơi vào tình trạng "hòa tan", mất đi bản ngã và trở nên lạc lõng giữa các giá trị ngoại lai. Gìn giữ bản sắc không có nghĩa là bảo thủ, mà là tiếp thu tinh hoa thế giới trên nền tảng chọn lọc từ hồn cốt quê hương. Tóm lại, bản sắc chính là thẻ căn cước văn hóa giúp mỗi bạn trẻ tự tin tỏa sáng và phát triển bền vững trong tương lai.

Câu 2:

Quê hương từ lâu đã trở thành một "vùng thẩm mỹ" đặc biệt trong tâm hồn người Việt, là nơi neo giữ những giá trị tinh thần thiêng liên g nhất. Nếu như Nguyễn Doãn Việt trong bài thơ "Quê biển" khắc họa một làng chài kiên cường giữa sóng gió đại dương, thì tác giả của "Về làng" lại dẫn dắt người đọc vào không gian hoài niệm êm đềm nhưng đầy trăn trở của một người con xa xứ. Dù khác biệt về không gian và thể loại, cả hai bài thơ đều gặp gỡ nhau ở tình yêu cội nguồn tha thiết và ý thức gìn giữ những giá trị truyền thống.
Trước hết, đến với "Quê biển" của Nguyễn Doãn Việt, ta bắt gặp một bức tranh cuộc sống đầy gian khổ nhưng cũng vô cùng kiêu hãnh. Giá trị nội dung bao trùm tác phẩm là sự gắn bó máu thịt giữa con người và biển cả. Làng biển hiện lên qua những hình ảnh đầy sức gợi: "những ngôi nhà rám nắng / mọc chênh vênh sau mỗi trận bão về". Ở đó, con người không chỉ sống dựa vào biển mà còn "nương sóng ngọn triều lên", hòa quyện linh hồn mình vào từng mắt lưới, cánh buồm. Hình ảnh "mẹ tôi bạc đầu sau những đêm đợi biển" không chỉ là nỗi vất vả mà còn là biểu tượng cho sự nhẫn nại, thủy chung của những phận người miền biển. Nguyễn Doãn Việt đã ca ngợi sức mạnh lao động bền bỉ, khẳng định rằng truyền thống "trăm năm" của cha ông chính là bệ đỡ để dân làng vượt qua mọi biến động của thiên nhiên, giữ vững "khoang thuyền ước vọng".
Ngược lại, bài thơ "Về làng" lại khai thác giá trị nội dung ở một góc độ khác: nỗi niềm hoài niệm và sự tự vấn của người xa quê. Không gian của "Về làng" không có vị mặn của muối hay tiếng gầm thét của sóng, mà là những hình ảnh đặc trưng của làng quê đồng bằng Bắc Bộ với "con đê đầu làng", "khói bếp lam chiều", "cánh diều tuổi thơ". Nếu "Quê biển" là cái nhìn của người ở lại, người trực tiếp vật lộn với sóng gió, thì "Về làng" là cái nhìn của người viễn xứ. Sự "vội vã" khi xuống tàu đối lập với cái "mòn lối" của con đê cho thấy một khoảng cách thời gian mênh mông. Đặc biệt, câu thơ cuối: "Tóc xanh đã bạc mà chưa tới làng" mang sức nặng của sự xót xa. "Chưa tới làng" ở đây không chỉ là khoảng cách địa lý mà là sự cách biệt về tâm tưởng, là nỗi lo sợ khi thấy mình đã đổi thay quá nhiều trước sự vĩnh hằng của quê hương.
Khi đặt hai tác phẩm cạnh nhau, ta thấy rõ những điểm tương đồng và khác biệt thú vị. Cả hai đều chọn những hình ảnh biểu tượng để nói về hồn cốt quê hương: nếu Nguyễn Doãn Việt chọn "mảnh lưới", "cánh buồm" để nói về nghề nghiệp và sự sinh tồn, thì tác giả "Về làng" chọn "cánh diều", "hát chèo" để nói về văn hóa và ký ức. Tuy nhiên, âm hưởng của hai bài thơ rất khác nhau. "Quê biển" mang giọng điệu khỏe khoắn, tràn đầy hy vọng với hình ảnh "ăm ắp cá tôm" và "thao thiết vỗ ru quê". Trong khi đó, "Về làng" lại mang âm hưởng trầm buồn, man mác của thể thơ lục bát, xoáy sâu vào sự hữu hạn của đời người trước sự vô hạn của thời gian.
Vì thế, "Quê biển" và "Về làng" là hai mảnh ghép bổ sung cho nhau về tình yêu quê hương. Một bài ca ngợi sức mạnh của sự bám trụ và lao động, một bài nhắc nhở chúng ta về cội nguồn ký ức và sự thủy chung trong tâm hồn. Đọc cả hai tác phẩm, người đọc không chỉ thêm trân trọng những giá trị truyền thống mà còn tự nhắc nhở bản thân về trách nhiệm gìn giữ "hồn làng" dù đang ở bất cứ nơi đâu.

Câu 1:

- Thể thơ: Tự do

Câu 2:

- Hình ảnh mang tính biểu tượng: Cánh buồm nghiêng

Câu 3:

-Hình ảnh "bạc đầu" và "đợi biển" gợi lên sự tàn phá của thời gian và nỗi lo âu trĩu nặng. Người mẹ không chỉ đợi một chuyến tàu về mà là đợi sự bình an của người thân trước sóng gió.
-Thể hiện lòng hiếu thảo, sự thấu cảm sâu sắc của người con trước những hy sinh thầm lặng, sự nhẫn nại vô bờ bến của người phụ nữ miền biển.
-Khắc họa vẻ đẹp tâm hồn con người Việt Nam: thủy chung, chịu thương chịu khó. Đồng thời nhấn mạnh sự khắc nghiệt của nghề biển – nơi mỗi bữa cơm no đều đổi bằng những đêm trắng lo âu của người ở lại.

Câu 4:

-Sự đồng nhất giữa người và nghề: Làng không chỉ là nơi ở, làng được ví như "mảnh lưới" – công cụ lao động đặc trưng. Điều này cho thấy nghề biển đã thấm sâu vào diện mạo, kiến trúc (mái nhà hình mắt lưới) và tâm hồn con người.
-Tính tiếp nối lịch sử (Trăm năm): Khẳng định truyền thống bám biển lâu đời. Đó là một dòng chảy văn hóa bền bỉ, từ "cha ông phơi nhoài" đến thế hệ hôm nay, tạo nên một cộng đồng gắn kết chặt chẽ như những mắt lưới đan vào nhau.
-Sự kiên cường: Dù cuộc sống "bấp bênh", "rám nắng", "chênh vênh sau bão", nhưng dân làng vẫn bám trụ, giữ gìn hồn cốt quê hương.

Câu 5:

Lao động bền bỉ và nhẫn nại là chìa khóa then chốt để tạo nên giá trị sống vững chãi cho con người trong mọi thời đại. Giống như những người ngư dân trong bài thơ "vật lộn" với sóng gió để mang về khoang thuyền đầy ắp ước vọng, sự kiên trì giúp chúng ta vượt qua những nghịch cảnh và bão tố của cuộc đời. Khi biết nhẫn nại, mỗi cá nhân không chỉ rèn luyện được bản lĩnh, sự trưởng thành mà còn tạo ra những thành quả lao động ngọt ngào, có ích cho xã hội. Giá trị của một con người không chỉ nằm ở đích đến mà còn ở quá trình nỗ lực không ngừng nghỉ, sự tận hiến thầm lặng cho công việc mình theo đuổi. Chính tinh thần "lặn lội với quê hương" ấy là nền tảng để xây dựng một cuộc sống ý nghĩa, hạnh phúc và nhận được sự tôn trọng từ cộng đồng.

Câu 1.

BÀI LÀM

Bài thơ “Khán Thiên gia thi hữu cảm” của Nguyễn Ái Quốc thể hiện một quan niệm sâu sắc, tiến bộ về thơ ca. Hai câu thơ đầu khái quát đặc điểm của thơ cổ: thường hướng đến vẻ đẹp thiên nhiên với những hình ảnh quen thuộc như “sơn, thủy, yên, hoa, tuyết, nguyệt, phong”. Cách liệt kê giàu nhạc điệu đã gợi ra một thế giới nghệ thuật tinh tế, thanh nhã nhưng cũng phần nào cho thấy sự xa rời thực tế cuộc sống. Từ đó, hai câu thơ sau thể hiện quan điểm mới mẻ của tác giả: thơ hiện đại cần có “thép”, tức là phải mang tinh thần chiến đấu, ý chí cách mạng. Không chỉ dừng lại ở nội dung, tác giả còn nhấn mạnh vai trò của người nghệ sĩ: “thi gia dã yếu hội xung phong” – nhà thơ cũng phải dấn thân, hòa mình vào cuộc đấu tranh của dân tộc. Với cấu tứ chặt chẽ, lập luận rõ ràng, bài thơ đã khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa thơ ca và cuộc đời, đồng thời thể hiện tư tưởng nghệ thuật tiến bộ của Nguyễn Ái Quốc.

Câu 2.

BÀI LÀM

Trong dòng chảy hội nhập và phát triển mạnh mẽ của thế giới hiện đại, vấn đề giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc đang trở thành một yêu cầu cấp thiết, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là thước đo ý thức, bản lĩnh và lòng tự hào dân tộc của mỗi người.

Văn hóa truyền thống là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần được hình thành, lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đó có thể là phong tục tập quán, lễ hội, trang phục, ẩm thực, ngôn ngữ hay những chuẩn mực đạo đức tốt đẹp. Những giá trị ấy chính là cội nguồn tạo nên bản sắc riêng của dân tộc, giúp phân biệt dân tộc này với dân tộc khác trong thế giới đa dạng. Vì vậy, việc giữ gìn văn hóa truyền thống không chỉ là bảo vệ quá khứ mà còn là giữ gìn “linh hồn” của dân tộc.

Trong bối cảnh hiện nay, giới trẻ có nhiều cơ hội tiếp cận với các nền văn hóa khác nhau. Điều này mang lại sự mở rộng tầm nhìn, nhưng cũng đặt ra nguy cơ mai một bản sắc dân tộc nếu thiếu ý thức chọn lọc. Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ ngày nay đã có những hành động tích cực như mặc áo dài trong các dịp lễ, tìm hiểu lịch sử, quảng bá ẩm thực Việt Nam ra thế giới, hay sáng tạo nội dung về văn hóa truyền thống trên các nền tảng số. Những việc làm đó góp phần làm sống lại và lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc theo cách mới mẻ, phù hợp với thời đại.

Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận không nhỏ giới trẻ thờ ơ với văn hóa truyền thống. Họ chạy theo trào lưu ngoại lai, coi nhẹ tiếng Việt, ít quan tâm đến lịch sử dân tộc, thậm chí có những hành vi làm sai lệch hoặc thương mại hóa các giá trị văn hóa. Điều này không chỉ làm phai nhạt bản sắc mà còn gây ra những hệ lụy lâu dài cho xã hội.

Để khắc phục tình trạng đó, trước hết mỗi bạn trẻ cần nâng cao nhận thức về giá trị của văn hóa truyền thống, từ đó hình thành ý thức tự giác gìn giữ. Bên cạnh đó, nhà trường và gia đình cần tăng cường giáo dục về văn hóa dân tộc thông qua các hoạt động thiết thực, sinh động. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ và mạng xã hội để quảng bá văn hóa cũng là một hướng đi hiệu quả, giúp văn hóa truyền thống trở nên gần gũi hơn với giới trẻ.

Giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống không có nghĩa là bảo thủ, mà là biết kế thừa và sáng tạo. Khi người trẻ biết trân trọng quá khứ và chủ động làm mới những giá trị ấy, văn hóa dân tộc sẽ không ngừng được tiếp nối và tỏa sáng trong thời đại mới.

Câu 1.

- Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2.

- Bài thơ tuân theo luật bằng – trắc của thơ Đường

Câu 3.

- Biện pháp tu từ liệt kê trong câu:
núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió

- Tác dụng:

+) Tạo sức gợi hình gợi cảm, làm tăng sức hấp dẫn cho câu thơ

+) Gợi ra bức tranh thiên nhiên phong phú, đa dạng, đầy chất thơ.

+) Nhấn mạnh đặc điểm của thơ xưa thiên về miêu tả vẻ đẹp tự nhiên.

Câu 4.

- Tác giả cho rằng:
“Hiện đại thi trung ưng hữu thiết,
Thi gia dã yếu hội xung phong” vì:

+) Thời đại lúc bấy giờ đất nước đang trong hoàn cảnh đấu tranh gian khổ, cần tinh thần cách mạng mạnh mẽ.

+) Thơ ca không chỉ để thưởng thức mà còn phải phục vụ cuộc sống, cổ vũ đấu tranh.

+) “Thép” tượng trưng cho tinh thần chiến đấu, ý chí kiên cường.

+) Nhà thơ không thể đứng ngoài cuộc mà phải dấn thân, xung phong, góp phần vào sự nghiệp cứu nước.

Câu 5.

- Cấu tứ của bài thơ chặt chẽ, rõ ràng theo lối đối lập:

+) Hai câu đầu: Nhận xét về thơ xưa (thiên về thiên nhiên, cái đẹp).

+) Hai câu sau: Nêu quan điểm về thơ hiện đại (phải có tính chiến đấu, tinh thần cách mạng).