• Vì sao? Nguyên tắc này yêu cầu các nước thành viên không được phân biệt đối xử giữa hàng hóa, dịch vụ và doanh nghiệp trong nước với hàng hóa, dịch vụ và doanh nghiệp nước ngoài (đã gia nhập thị trường).
• Việc nước Y chỉ dành ưu đãi thuế và trợ cấp cho doanh nghiệp nội địa mà loại trừ doanh nghiệp nước ngoài (dù họ đã đầu tư tại nước Y) là hành vi tạo ra sự bất bình đẳng, vi phạm cam kết đối xử công bằng như nhau giữa "người nhà" và "người ngoài".

• Vì sao? Đây là nguyên tắc vàng của WTO, quy định rằng nếu một nước dành cho một đối tác một ưu đãi nào đó (ví dụ: thuế nhập khẩu thấp) thì cũng phải dành ưu đãi đó cho tất cả các thành viên khác của WTO một cách vô điều kiện.
• Việc nước M áp thuế 10% cho nước A nhưng lại áp 20% cho nước B (cả hai đều là thành viên WTO) mà không có lý do chính đáng là hành vi phân biệt đối xử giữa các quốc gia thành viên, trực tiếp vi phạm nguyên tắc MFN.

Tình huống a: Anh T và chị L

• Nhận xét: Anh T đã vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình.
• Vì sao?
• • Vi phạm quyền bình đẳng giữa vợ và chồng: Theo Luật Hôn nhân và Gia đình, vợ chồng bình đẳng với nhau, có quyền và nghĩa vụ ngang nhau về mọi mặt trong gia đình. Việc anh T tự ý yêu cầu chị L nghỉ việc đã vi phạm quyền được tự do lựa chọn nghề nghiệp, học tập, nâng cao trình độ của vợ.
  • Vi phạm quyền tài sản: Vợ chồng có quyền ngang nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung. Việc anh T kiểm soát toàn bộ tài chính là hành vi áp đặt, không tôn trọng quyền sở hữu tài sản chung của vợ.
• Hậu quả: Gây ra sự bất bình đẳng, làm rạn nứt tình cảm gia đình, khiến người vợ rơi vào tình trạng phụ thuộc về kinh tế và tinh thần, có thể dẫn đến mâu thuẫn trầm trọng hoặc ly hôn.

• Nhận xét: Ông M đã vi phạm quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ giữa các thành viên trong gia đình và quyền thừa kế.
• Vì sao?
• • Vi phạm quyền bình đẳng giữa các con: Pháp luật quy định cha mẹ không được phân biệt đối xử giữa các con (con đẻ, con nuôi, con trong giá thú hay ngoài giá thú).
  • Quyền thừa kế của con nuôi: Theo quy định của Bộ luật Dân sự, con nuôi và cha mẹ nuôi có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của con đẻ và cha mẹ đẻ. Do đó, hai người con nuôi hoàn toàn có quyền thừa kế di sản của ông M ngang hàng với con đẻ.
• Hậu quả: Di chúc có thể bị tuyên bố vô hiệu một phần hoặc toàn bộ nếu bị khiếu kiện. Gây mất đoàn kết, tranh chấp tài sản giữa các anh em trong gia đình và làm tổn thương tình cảm của những người con nuôi.

a. Trường hợp nước Z và sản phẩm may mặc

Nước Z đã vi phạm nguyên tắc Đối xử quốc gia (National Treatment - NT).

• Lý do: Nguyên tắc này yêu cầu một quốc gia thành viên không được đối xử phân biệt giữa hàng hóa nhập khẩu và hàng hóa sản xuất trong nước. Việc nước Z bắt buộc hàng nhập khẩu phải kiểm tra chất lượng đặc biệt kéo dài 3 tháng trong khi hàng trong nước không cần là một hình thức tạo rào cản kỹ thuật khắt khe, gây bất lợi cho hàng ngoại nhập so với hàng nội địa.
• Hậu quả: * Các nước thành viên khác có thể kiện nước Z ra cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO.
• • Nước Z có thể phải đối mặt với các biện pháp trả đũa thương mại nếu không dỡ bỏ rào cản này.

b. Trường hợp nước P và thuế nhập khẩu cà phê

Nước P đã vi phạm nguyên tắc Đối xử tối huệ quốc (Most-Favored-Nation - MFN).

• Lý do: Nguyên tắc MFN quy định rằng nếu một nước thành viên dành cho một đối tác thương mại nào đó một ưu đãi (ví dụ: giảm thuế) thì phải dành ưu đãi đó ngay lập tức và không điều kiện cho tất cả các thành viên khác của WTO. Việc nước P giảm thuế cho nước C (không thuộc WTO) xuống 5% nhưng từ chối áp dụng mức này cho các thành viên WTO khác là hành vi phân biệt đối xử giữa các đối tác thương mại.
• Hậu quả: * Các nước thành viên WTO bị thiệt hại có quyền yêu cầu nước P áp dụng mức thuế 5% cho họ.
• • Hành động này làm suy yếu hệ thống thương mại đa biên và gây căng thẳng quan hệ ngoại giao kinh tế giữa nước P và cộng đồng WTO.

a. Chị P không cho chồng gặp con sau khi hai người ly hôn, dù tòa đã quyết định quyền thăm nom của người cha.

• Đánh giá: Chị P đã vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình.
• Giải thích: Cụ thể là vi phạm quyền thăm nom con sau ly hôn của người cha đã được Tòa án quyết định. Theo quy định pháp luật, cha mẹ có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng con cái, kể cả sau khi ly hôn. Quyết định của Tòa án là bản án có hiệu lực pháp lý, các bên có nghĩa vụ tuân thủ.
• Hậu quả: Hành vi của chị P xâm phạm quyền lợi hợp pháp của người cha và quyền được gần gũi cả cha lẫn mẹ của đứa con. Nếu vi phạm nghiêm trọng, người cha có thể yêu cầu cơ quan thi hành án hoặc Tòa án can thiệp để đảm bảo quyền thăm nom, thậm chí có thể xem xét lại quyền trực tiếp nuôi con nếu việc cản trở này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến con.

b. Anh D và chị H không thể có con. Vì muốn có người nối dõi, gia đình chồng ép chị H phải để chồng mình có con với người phụ nữ khác.

• Đánh giá: Hành vi gia đình chồng ép chị H phải để chồng mình có con với người khác là hành vi vi phạm.
• Giải thích: Gia đình chồng ép chị H phải để anh D có con với người phụ nữ khác là vi phạm nguyên tắc cơ bản của Luật Hôn nhân và gia đình về hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng. Việc có con hay không, hay việc chung sống với ai là quyền tự do cá nhân của mỗi người, không ai có quyền ép buộc.
• Hậu quả: Hành vi ép buộc này xâm phạm nghiêm trọng đến quyền tự do hôn nhân, quyền được tôn trọng danh dự, nhân phẩm và quyền bình đẳng giữa vợ và chồng của chị H. Chị H có quyền từ chối và yêu cầu pháp luật bảo vệ. Mối quan hệ hôn nhân có thể lâm vào tình trạng trầm trọng, dẫn đến ly hôn và các bên vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc hình sự tùy theo mức độ vi phạm.