Câu 1. (Khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật Thầy Thông Thu – một người sa ngã vì lối sống buông thả. Ở hồi thứ Hai, nhân vật bắt đầu tỉnh ngộ khi nhận ra gia sản tiêu tán nhanh chóng do thói ăn chơi, hoang phí. Những lời độc thoại dồn dập, xen lẫn tự trách và xấu hổ đã thể hiện sự ăn năn muộn màng của một con người từng đánh mất bản thân. Sang hồi thứ Ba, tâm lí Thông Thu chuyển sang trạng thái tuyệt vọng khi đối diện nguy cơ tù tội và mất danh dự. Ý định tìm đến cái chết cho thấy sự bế tắc tột cùng, nhưng đồng thời, những lần “nâng cốc rồi lại đặt xuống” lại bộc lộ sự giằng xé giữa cái chết và trách nhiệm với gia đình. Qua đó, tác giả không chỉ phê phán lối sống ăn chơi trác táng mà còn thể hiện cái nhìn nhân văn khi phát hiện phần lương tri còn sót lại trong con người lầm lạc. Đoạn trích vì thế vừa giàu kịch tính, vừa mang ý nghĩa cảnh tỉnh sâu sắc.

Câu 2. (Khoảng 600 chữ)

Trong xã hội hiện đại, cùng với sự phát triển của kinh tế và công nghệ, thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại ở một bộ phận giới trẻ. Từ thực trạng “ném tiền qua cửa sổ” của nhân vật Thông Thu trong “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long, có thể thấy rằng lối sống hoang phí không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà vẫn còn mang tính thời sự sâu sắc ngày nay.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính, không có kế hoạch rõ ràng, thường bị chi phối bởi cảm xúc hoặc xu hướng nhất thời. Một số bạn trẻ hiện nay dễ dàng bị cuốn vào việc mua sắm theo trào lưu, chạy theo hàng hiệu, hoặc chi tiêu cho những nhu cầu không thực sự cần thiết. Sự phổ biến của các ứng dụng mua sắm trực tuyến và hình thức thanh toán “mua trước – trả sau” càng khiến việc tiêu tiền trở nên dễ dàng hơn, từ đó làm gia tăng nguy cơ mất kiểm soát tài chính.

Nguyên nhân của hiện tượng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định giá trị qua vật chất. Bên cạnh đó, nhiều bạn trẻ chưa được trang bị kĩ năng quản lí tài chính cá nhân, thiếu ý thức tiết kiệm và lập kế hoạch chi tiêu. Sự nuông chiều từ gia đình hoặc ảnh hưởng từ mạng xã hội cũng góp phần khiến một số người hình thành lối sống tiêu dùng lệch lạc.

Hậu quả của việc tiêu xài thiếu kiểm soát là rất nghiêm trọng. Trước hết, nó dẫn đến tình trạng nợ nần, áp lực tài chính, thậm chí ảnh hưởng đến học tập và công việc. Về lâu dài, thói quen này làm suy giảm ý chí phấn đấu, khiến con người dễ rơi vào lối sống hưởng thụ, thiếu trách nhiệm. Không ít trường hợp đã phải trả giá đắt, giống như Thông Thu – từ giàu có trở nên khánh kiệt, đánh mất cả danh dự và tương lai.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng nhu cầu tiêu dùng là chính đáng, đặc biệt trong xã hội phát triển. Điều quan trọng là mỗi người cần biết cân bằng giữa chi tiêu và tiết kiệm. Giới trẻ nên học cách lập kế hoạch tài chính, ưu tiên những nhu cầu thiết yếu, đồng thời rèn luyện thói quen tiết kiệm và đầu tư hợp lí. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục kĩ năng quản lí tiền bạc từ sớm để giúp các bạn trẻ hình thành lối sống lành mạnh.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Qua bài học từ nhân vật Thông Thu, mỗi người trẻ cần tự nhìn nhận và điều chỉnh hành vi của mình, hướng tới một lối sống có trách nhiệm, biết trân trọng giá trị của đồng tiền và xây dựng tương lai bền vững.

Câu 1.

Văn bản “Chén thuốc độc” thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2.

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại (đặc biệt là độc thoại nội tâm của nhân vật thầy Thông Thu).

Câu 3.

Một số lời chỉ dẫn sân khấu:

• “(Bóp trán nghĩ ngợi)”
• “(Một lát lại nói)”
• “(Một mình, thở dài)”
• “(Đứng dậy lấy chai dấm thanh…)”
• “(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)”

Vai trò:

Những chỉ dẫn này giúp:

• Làm rõ hành động, trạng thái, cảm xúc của nhân vật.
• Gợi hình dung cụ thể cho người đọc/người xem về diễn biến trên sân khấu.
• Nhấn mạnh sự giằng xé nội tâm và tình huống kịch căng thẳng.

Câu 4.

• Hồi thứ Hai:
  Thầy Thông Thu tỉnh ngộ khi nhận ra mình đã tiêu tán gia sản, sống buông thả. Tâm lí chuyển từ hoang mang → ân hận → tự trách bản thân sâu sắc.
• Hồi thứ Ba:
  Tâm trạng trở nên tuyệt vọng: lo sợ tù tội, mất danh dự → chán nản, bi quan → muốn tìm đến cái chết.
  Tuy nhiên, trong quá trình đó vẫn có sự giằng xé: giữa cái chết và trách nhiệm với gia đình (mẹ, vợ, em). Điều này cho thấy nhân vật chưa hoàn toàn vô cảm mà vẫn còn ý thức trách nhiệm.

Câu 5.

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Vì cái chết không giải quyết được vấn đề mà còn đẩy gia đình vào hoàn cảnh khó khăn hơn. Dù mắc sai lầm, con người vẫn có thể sửa chữa và làm lại cuộc đời. Việc dám đối mặt với hậu quả và cố gắng thay đổi mới là cách đúng đắn. Hơn nữa, thầy Thông Thu vẫn còn trách nhiệm với mẹ và gia đình, nên càng không nên chọn cách trốn tránh như vậy.

a. Việc anh H viết đơn kiến nghị được coi là thực hiện quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công dân vì:

- Anh H đã đóng góp ý kiến, đề xuất giải pháp để giải quyết vấn đề rác thải sinh hoạt, ảnh hưởng đến môi trường sống của cộng đồng.

- Hành động này thể hiện quyền tham gia quản lý xã hội, góp phần xây dựng và cải thiện môi trường sống.

b. Để quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội của công dân được đảm bảo, chính quyền địa phương cần:

- Tiếp nhận và xem xét đơn kiến nghị của anh H.

- Trả lời, phản hồi về việc tiếp nhận và xử lý đơn kiến nghị.

- Tổ chức thực hiện các đề xuất phù hợp (xây dựng điểm thu gom rác, tuyên truyền nâng cao ý thức).

- Tạo điều kiện để công dân tham gia đóng góp ý kiến, giám sát việc thực hiện. 😊

Việc anh K mở công ty tại tỉnh E là thực hiện quyền bình đẳng của công dân trong lĩnh vực kinh tế.

Bởi vì:

- Anh K đã tận dụng mối quan hệ và cơ hội để thu hút vốn đầu tư, tạo ra công ty và kinh doanh hợp pháp.

- Việc anh K mở công ty không vi phạm pháp luật và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

- Quyền bình đẳng trong kinh tế bao gồm quyền tự do kinh doanh, quyền lựa chọn lĩnh vực kinh doanh, và quyền tiếp cận các nguồn lực kinh tế (trong trường hợp này là vốn đầu tư).

Tuy nhiên, cần xem xét thêm:

- Anh K có tuân thủ các quy định pháp luật về kinh doanh, thuế, và các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp địa phương không.

- Có sự hỗ trợ hoặc ưu đãi đặc biệt nào từ chính quyền địa phương cho công ty của anh K không, nếu có thì cần đánh giá tính công bằng. 😊