câu 1

Văn bản Giữa người với người của Nguyễn Ngọc Tư đã gợi ra nhiều suy ngẫm sâu sắc về sự vô cảm giữa con người trong xã hội hiện đại. Từ câu chuyện tình tan vỡ của cô gái với người y sĩ vì anh chụp ảnh bệnh nhân đăng lên mạng xã hội để “câu like”, tác giả đã mở rộng vấn đề thành một thực trạng đáng lo ngại: con người ngày càng dễ quên đi sự đau đớn của người khác. Những hình ảnh như gương mặt biến dạng của nạn nhân, bàn tay rụng đốt của em bé bị bạo hành hay những người bán hàng bị ảnh hưởng bởi tin đồn thất thiệt cho thấy nỗi đau của con người đôi khi bị biến thành “mồi câu” cho sự hiếu kỳ của đám đông. Qua đó, tác giả phê phán thói quen chạy theo lượt thích, tin giật gân trên mạng xã hội và truyền thông, khiến con người dần đánh mất lòng trắc ẩn. Đồng thời, văn bản cũng bộc lộ nỗi trăn trở trước thực tế con người ngày càng xa cách nhau dù sống trong thời đại kết nối mạnh mẽ. Bằng giọng văn nhẹ nhàng nhưng thấm thía, Nguyễn Ngọc Tư đã nhắc nhở mỗi người cần sống nhân ái, biết tôn trọng và cảm thông với nỗi đau của người khác để giữ gìn những giá trị tốt đẹp của tình người.

câu2

Trong xã hội hiện đại, khi công nghệ và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, con người có nhiều cơ hội kết nối hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, nghịch lý là bên cạnh sự kết nối ấy lại xuất hiện một thực trạng đáng lo ngại: sự thờ ơ, vô cảm giữa con người với con người.

Vô cảm là trạng thái con người dửng dưng, lạnh lùng trước nỗi đau, khó khăn hay bất hạnh của người khác. Người vô cảm có thể nhìn thấy sự việc xảy ra xung quanh nhưng không quan tâm, không chia sẻ và cũng không có hành động giúp đỡ. Trong xã hội hiện nay, hiện tượng này ngày càng xuất hiện nhiều. Không khó để bắt gặp những trường hợp tai nạn giao thông nhưng nhiều người chỉ đứng xem hoặc quay video đăng lên mạng thay vì giúp đỡ nạn nhân. Có những câu chuyện đau lòng khi một người gặp nguy hiểm giữa đám đông nhưng không nhận được sự hỗ trợ kịp thời. Trên mạng xã hội, nỗi đau của người khác đôi khi lại trở thành đề tài để bàn tán, chế giễu hoặc “câu lượt thích”.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự vô cảm của con người trong xã hội hiện đại. Trước hết là lối sống thực dụng, đặt lợi ích cá nhân lên trên hết khiến con người ít quan tâm đến cộng đồng. Bên cạnh đó, nhịp sống gấp gáp khiến nhiều người chỉ lo cho công việc và cuộc sống riêng của mình mà quên đi việc sẻ chia với người khác. Sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội cũng góp phần làm cho con người trở nên “xa nhau” hơn: họ quen với việc nhìn sự việc qua màn hình, bình luận hay bày tỏ cảm xúc bằng những biểu tượng thay vì hành động thực sự. Ngoài ra, sự thiếu giáo dục về lòng nhân ái và trách nhiệm xã hội cũng khiến một số người trở nên thờ ơ trước nỗi đau của người khác.

Sự vô cảm gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó làm suy giảm những giá trị đạo đức tốt đẹp của xã hội như lòng nhân ái, sự sẻ chia và tinh thần tương trợ. Một xã hội mà con người sống thờ ơ với nhau sẽ trở nên lạnh lẽo, thiếu tình người. Hơn nữa, khi con người không còn sẵn sàng giúp đỡ nhau trong lúc khó khăn, những bi kịch đáng lẽ có thể tránh được lại xảy ra. Sự vô cảm còn khiến mỗi cá nhân dần trở nên ích kỷ, cô lập và mất đi những mối quan hệ tốt đẹp trong cuộc sống.

Tuy nhiên, trong xã hội vẫn còn rất nhiều tấm gương giàu lòng nhân ái: những người sẵn sàng cứu giúp người gặp nạn, tham gia hoạt động thiện nguyện hay âm thầm giúp đỡ những người khó khăn. Những hành động ấy nhắc nhở chúng ta rằng tình người vẫn luôn tồn tại và cần được nuôi dưỡng.

Để hạn chế sự vô cảm, mỗi người cần rèn luyện cho mình lòng trắc ẩn và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Chúng ta nên biết quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ người khác khi có thể, bắt đầu từ những hành động nhỏ như giúp đỡ người gặp khó khăn, nói lời động viên hay lan tỏa những điều tích cực. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục thế hệ trẻ về lòng nhân ái và các giá trị đạo đức tốt đẹp. Đồng thời, mỗi người cần sử dụng mạng xã hội một cách có trách nhiệm, không khai thác nỗi đau của người khác để tìm kiếm sự chú ý.

Con người không thể sống tách rời khỏi cộng đồng. Vì vậy, một xã hội tốt đẹp chỉ có thể được xây dựng khi mỗi cá nhân biết sống yêu thương, cảm thông và sẻ chia. Khi con người biết quan tâm đến nhau, cuộc sống sẽ trở nên ấm áp và ý nghĩa hơn.

câu 1 Văn bản thuộc thể loại tản văn (văn nghị luận – suy ngẫm xã hội).

câu 2 Đề tài của văn bản là sự vô cảm và sự chia rẽ giữa con người với con người trong xã hội hiện đại, đặc biệt là tác động của mạng xã hội, truyền thông và lợi ích cá nhân khiến con người dần mất đi lòng trắc ẩn và sự đồng cảm.

câu 3  Trong đoạn văn, tác giả đã liệt kê nhiều sự việc như:

• Tin nồi nước luộc có pin đèn khiến người bán bắp luộc hoang mang.
• Tin nước dùng chuột cống làm giới hủ tiếu gõ sập tiệm.
• Lo sợ chè bưởi có thuốc rầy.
• Tin đồn từ mạng xã hội khiến người bán hàng bị tẩy chay.

Tác dụng:

• Làm nổi bật thực trạng lan truyền tin đồn, tin giật gân trên báo chí và mạng xã hội.
• Cho thấy hậu quả nghiêm trọng của những thông tin thiếu kiểm chứng, khiến người lao động lương thiện bị ảnh hưởng sinh kế.
• Tăng tính chân thực và sức thuyết phục cho lập luận của tác giả, vì nhiều ví dụ được đưa ra liên tiếp.
• Qua đó phê phán thói quen “câu view”, khai thác “mồi người” của truyền thông và mạng xã hội, đồng thời bộc lộ sự xót xa trước số phận những người bình thường.

cây 4

Hai câu văn gợi lên thực trạng đáng lo ngại về sự xuống cấp đạo đức và sự vô cảm của một bộ phận con người trong xã hội.

• Nhiều người chỉ quan tâm đến lợi ích vật chất trước mắt mà quên đi sự đau khổ của người khác.
• Khi xảy ra tai nạn hay sự cố, có người chọn quay phim, chụp ảnh, hoặc tranh thủ lợi ích cá nhân thay vì giúp đỡ nạn nhân.
• Điều đó cho thấy sự thờ ơ, thiếu trách nhiệm cộng đồng và suy giảm lòng nhân ái.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn rất nhiều người tốt sẵn sàng giúp đỡ người gặp nạn, vì vậy mỗi cá nhân cần tự ý thức rèn luyện đạo đức, nuôi dưỡng lòng trắc ẩn và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.

câu 5

Qua văn bản, có thể rút ra một số bài học:

• Cần giữ gìn lòng nhân ái và sự cảm thông giữa con người với con người.
• Không nên khai thác nỗi đau của người khác để tìm kiếm sự chú ý hoặc lợi ích cá nhân.
• Phải tỉnh táo khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin trên mạng xã hội, tránh lan truyền tin sai sự thật gây tổn hại cho người khác.
• Sử dụng công nghệ và mạng xã hội một cách có trách nhiệm và nhân văn.
• Mỗi người cần đặt đạo đức và giá trị con người lên trên lợi ích cá nhân.

câu 1 Trong đoạn trích "Truyện Kiều", nhân vật Thúy Kiều hiện lên với vẻ đẹp tâm hồn đa diện, sâu sắc, thể hiện qua lời dặn dò Thúc Sinh đầy trách nhiệm và tình yêu thương vô bờ bến. Nàng là người con hiếu thảo, luôn đau đáu nỗi lo cho cha mẹ già yếu ("Dễ lòa yếm thắm, trôn kim"), mong muốn Thúc Sinh đối xử chân thành để giữ gìn đạo nghĩa gia đình, không để tiếng xấu về sau. Lời nàng nói "Dù khi sóng gió bất bình, Lớn ra uy lớn, tôi đành phận tôi" cho thấy sự hy sinh cao thượng, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân. Đồng thời, nàng thể hiện sự thủy chung son sắt, nhớ về mối tình Kim Trọng với lời thề "Chén đưa nhớ bữa hôm nay, Chén mừng xin đợi bữa này năm sau!", dù biết rằng mình đang ở trong hoàn cảnh bi kịch. Nỗi lòng của nàng còn được gửi gắm qua hình ảnh "Vầng trăng ai xẻ làm đôi? Nửa in gối chiếc nửa soi dặm trường", thể hiện sự chia lìa, đơn độc và nỗi buồn phận mình, nhưng vẫn giữ trọn vẹn nghĩa tình thủy chung. Qua đó, ta thấy một Thúy Kiều vừa mạnh mẽ, sáng suốt, vừa giàu lòng vị tha, thủy chung, một tâm hồn cao thượng giữa cảnh đời tan vỡ.

câu 2

Giữa vô vàn lối đi của cuộc sống, có lúc ta sẽ cảm thấy chênh vênh, không biết bản thân mình nên làm gì, mình sống vì điều gì và chọn theo con đường nào.Để đạt được ước mơ và vươn tới thành công mỗi người cần có cho mình một lý tưởng sống và kiên định với lý tưởng đó, đặc biệt là những thế hệ trẻ tương lai, niềm hy vọng của đất nước.

Vậy lý tưởng là gì? Lý tưởng là những mục đích sống đạt tới sự tuyệt đối, sự cao đẹp trong nhận thức về điểm đến tương lai, vươn tới những giá trị nhân văn, tuyệt mỹ. Sống có lý tưởng là một thái độ sống rất tích cực, có vai trò rất lớn đối với bản thân mỗi người. Khi sống có lý tưởng, bạn sẽ nhận ra giá trị của chính mình, mỗi công việc bạn làm đều gắn với lý tưởng, bạn sẽ dễ dàng hoạch ra những định hướng cho kế hoạch trong tương lai của mình. Khi lý tưởng trở thành một mục tiêu cuộc đời, bạn sẽ thiết tha với nó, trân trọng và gìn giữ nó, không ngừng hoàn thiện mình mỗi ngày để xây đắp lý tưởng đó. Khi sống có lý tưởng, bạn cũng sẽ có rất nhiều động lực để vượt qua những khó khăn và thất bại trong cuộc sống. Lý tưởng sẽ thôi thúc bạn phấn đấu, không ngừng học tập và rèn luyện để thực hiện nó, là liều thuốc tinh thần lớn thúc đẩy bạn nỗ lực hết mình trong mọi việc. Bởi vậy, khi sống có lý tưởng bạn càng thành công hơn, còn khẳng định được chính mình hơn. Người sống có lý tưởng góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp hơn. Mọi người xung quanh cũng sẽ yêu quý và cảm phục mình hơn. Khi sống có lý tưởng cũng là sống hướng đến mọi người, hướng đến cộng đồng và xã hội, đó là những trái tim yêu thương, đồng cảm, sẻ chia giữa người với người, giúp gắn kết tình người gần nhau hơn.

Trong văn học, ta bắt gặp lý tưởng sống với mục đích đầy cao đẹp của anh thanh niên trẻ, công tác nơi Sapa lạnh lẽo song vẫn ánh lên bao phẩm chất tốt đẹp, vẫn luôn giữ nhiệt huyết với công việc , phấn đấu vì lý tưởng phục vụ đời sống nhân dân, phục vụ kháng chiến. Bởi vậy mà dẫu gian nan, thử thách, dẫu cô đơn, vất vả cũng không khiến anh chùn bước trái lại giành được nhiều chiến công trong công việc của mình trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long. Hay những cô gái thành niên xung phong phá bom trên tuyến đường Trường Sơn quên mình vì lý tưởng giải phóng dân tộc, giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc trong Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê.Bước ra ngoài đời sống, tinh thần ấy lại càng thể hiện thật đẹp đẽ. Trong thời chiến bao thế hệ cha anh đã ngã xuống vì lý tưởng giải phóng đất nước. Khi đất nước hoà bình, thế hệ con cháu vẫn nối tiếp những trang sử hào hùng ấy. Đó là những đội thanh niên tình nguyện với lý tưởng thương người như thể thương thân, không ngại đến những vùng núi xa xôi, những vùng mưa bão, nước lũ để hỗ trợ giúp đỡ nhân dân. Đó là những em học sinh, những cậu sinh viên ngày đêm miệt mài bên bàn học, phấn đấu vì mục đích trở thành những doanh nhân thành đạt, những bác sĩ cứu người, giúp đời. Đó là những người trẻ nỗ lực từng ngày nơi xứ người, vừa làm thêm nộp học phí vừa đến trường học mong muốn học hỏi những tinh hoa của bạn bè quốc tế về giúp đất nước phát triển trong tương lai. Tất cả đều góp phần điểm tô cho một thế hệ thanh niên Việt Nam đầy bản lĩnh, sức trẻ, sống hết mình vì lý tưởng xã hội chủ nghĩa, vì những mục đích riêng đầy cao đẹp mà tự mỗi bản thân đặt ra.

Tuy nhiên, đâu đây, vẫn còn tồn tại một bộ phận thanh niên đang đánh mất mình, không tìm thấy mục đích cuộc đời, thậm chí là lạc lối, không biết chọn lựa hướng đi cho đời mình. Nhiều bạn trẻ sống không mục đích, mỗi ngày trôi qua trở nên nhạt nhẽo, vô vị đến chán chường, có khi sống chỉ để tồn tại một cách vô nghĩa, không tìm thấy chính mình trong đời sống rồi mắc từ sai lầm này đến sai lầm khắc. Thậm chí nhiều bạn còn hững hờ với cuộc sống, chẳng quan tâm đến thế giới hay mọi việc diễn ra xung quanh, ngày ngày chỉ ham sống ảo rồi chơi game, một số còn lâm vào các tệ nạn xã hội như cờ bạc, ma túy.

Thế hệ thanh niên chúng ta cần phải xác định cho mình một lý tưởng sống đúng đắn và có trách nhiệm với lý tưởng đó. Phải không ngừng nỗ lực, học tập rèn luyện, trau dồi vốn tri thức của mình, nâng cao phẩm chất đạo đức mỗi ngày. Phải sống hòa nhập với cộng đồng, tham gia các hoạt động xã hội để phát triển bản thân, phát huy những năng khiếu của mình. Mỗi người trẻ phải noi gương bao thế hệ đi trước, sống hết mình vì lý tưởng góp phần xây đắp cuộc đời thêm đẹp thêm tươi, kết nối yêu thương với nhau, cùng nhau gắn bó, đoàn kết ,giúp đỡ xây đắp lý tưởng chúng của đất nước, của dân tộc. Thế hệ thanh niên phải tiên phong đi đầu trong mọi mặt trận, là điểm tựa vững chắc của đất nước, mỗi người trẻ hãy là một nhân tố quan trọng, hãy sống và phấn đấu với lý tưởng tuyệt mỹ nhất, vượt qua những gian nan để đến với bến bờ của thành công, hạnh phúc.

Nhà thơ Xuân Diệu từng viết:

"Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua
Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già"

Nếu cha mẹ cho ta hình hài thì cuộc đời gửi đến ta sự sống, hãy sống sao cho tuổi trẻ của mình đẹp đẽ nhất, tươi mới và trọn vẹn nhất. Hãy cống hiến chút nhỏ bé của bản thân mình, cống hiến cho đời sống, hãy là một bản thể sống đầy ý nghĩa và đáng trân trọng nhất. Điều cần thiết nhất ngày lúc này, bạn hãy lấy giấy ra, suy nghĩ chín chắn về lý tưởng của chính mình, đặt mục tiêu, lập kế hoạch và thực hiện nó.

Thể thơ lục bát (6 chữ - 8 chữ). 

Đoạn trích kể về cảnh chia tay giữa Thúy Kiều và Thúc Sinh. Thúc Sinh phải trở về nhà, Kiều tiễn đưa và dặn dò chàng cách xử lý chuyện gia đình, đồng thời bày tỏ nỗi lòng, nỗi đau xót và tình yêu thủy chung của mình. Cảnh chia ly diễn ra trong không khí buồn bã, chia ly, với những lời dặn dò đầy trách nhiệm và tình cảm sâu nặng. 

Người về chiếc bóng năm canh,
Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi

Biện pháp tu từ: Phép ẩn dụ và tương phản/đối lập

Tác dụng:

• • • Ẩn dụ: "Chiếc bóng năm canh" (người về) ẩn dụ cho sự nhỏ bé, đơn độc, lẻ loi, hình ảnh phai nhạt dần theo đêm. "Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi" là hình ảnh chàng Thúc Sinh, nhấn mạnh sự cách biệt lớn lao.
    • Tương phản: Tạo sự đối lập giữa hình ảnh người ở (chiếc bóng) và người đi (muôn dặm), giữa khoảng cách gần (năm canh) và khoảng cách xa (muôn dặm), làm nổi bật nỗi cô đơn, chia cách, sự cách trở và nỗi đau buồn của cả hai người trong giây phút chia ly. 

Cảm hứng chủ đạo là nỗi buồn, bi kịch số phận, tình yêu và sự thủy chung, lòng vị tha cao đẹp của Thúy Kiều trước cảnh ngộ éo le.

"Cuộc chia tay đầy lưu luyến"

• • • "Lời thề và nước mắt"
    • "Nỗi lòng Thúy Kiều trong buổi chia tay"
  • Giải thích: Những nhan đề này bao quát được nội dung chính của đoạn trích: cảnh chia ly đầy cảm động giữa Kiều và Thúc Sinh, tình yêu sâu nặng và những lời dặn dò đầy trách nhiệm của Kiều, thể hiện bi kịch của người phụ nữ tài hoa mà bạc mệnh. 

câu 2

Trong rừng có nhiều lối đi/ Và tôi chọn lối đi chưa có dấu chân người" - câu thơ của Robert Frost là một lời khuyên quý giá cho mỗi chúng ta. Cuộc sống luôn tràn ngập những lựa chọn, và việc chủ động, sáng tạo, dám đi trên con đường riêng không phải là một sự mạo hiểm, mà là cách chúng ta khẳng định giá trị bản thân và tạo nên sự khác biệt. 

• Thể thơ: Thơ tự do, không theo một quy tắc vần điệu hay niêm luật cố định nào, cho phép tác giả sáng tạo linh hoạt. 
• Vần: "bay" và "tay" (vần chân).
• Kiểu vần: Vần chân hoặc vần liền.
• Vần: "tay" và "tay" (vần chân hoặc vần liền).
• Kiểu vần: Vần chân hoặc vần liền.
• Vần: "mắt" và "này" (vần chân hoặc vần liền).
• Kiểu vần: Vần chân hoặc vần liền. 
• Biện pháp tu từ: Điệp từ "Có lần tôi thấy" được lặp đi lặp lại xuyên suốt bài thơ.
• Tác dụng: Tạo nhịp điệu đều đặn, khắc họa sự xuất hiện của nhiều hoàn cảnh chia ly khác nhau, nhấn mạnh tính phổ biến của nỗi buồn chia ly trong cuộc đời con người
• Đề tài: Những cuộc chia ly, tiễn biệt tại sân ga.
• Chủ đề: Nỗi buồn, sự chia ly trong cuộc sống, đặc biệt là những người nghèo khổ, phiêu bạt, thân đơn chiếc, và cảm xúc buồn đau, day dứt khi chứng kiến những khoảnh khắc chia ly đó.
• Yếu tố tự sự: Bài thơ sử dụng yếu tố tự sự để kể lại những câu chuyện, những tình huống cụ thể mà người kể chuyện chứng kiến tại sân ga.
• • Những câu chuyện này bao gồm cuộc chia ly của hai cô bé, hai người yêu, hai chàng trai, vợ chồng, bà già tiễn con, và cả một người đi một mình.
• Tác dụng:
• • Khắc họa chân thực: Các câu chuyện tự sự giúp khắc họa một bức tranh đa dạng về những hoàn cảnh chia ly, từ đó cho thấy sự đa dạng của nỗi buồn và nỗi đau.
  • Tạo cảm xúc chân thực: Cách miêu tả chi tiết các sự vật và hành động (khăn màu thổn thức bay, bàn tay vẫy bàn tay, đôi mắt ướt nhìn đôi mắt...) khiến cho câu chuyện trở nên gần gũi, sống động và gợi lên cảm xúc đồng cảm nơi người đọc.
  • Nhấn mạnh tư tưởng: Yếu tố tự sự giúp tác giả thể hiện tư tưởng về sự phiêu bạt, sự cô đơn của con người trong xã hội, và câu chuyện chung về sự chia ly, nơi "Buồn ở đâu hơn ở chốn này?".