Câu 1. 

Đoạn trích trong bài thơ Cây hai ngàn lá của Pờ Sảo Mìn đã khắc họa vẻ đẹp đáng quý của con người Pa Dí. Trước hết, đó là những con người giàu sức sống, cần cù và mạnh mẽ trong lao động. Hình ảnh “Con trai trần trong mặt trời nắng cháy / Ép đá xanh thành rượu uống hàng ngày” đã gợi lên sự khỏe khoắn, bền bỉ trước thiên nhiên khắc nghiệt. Không chỉ vậy, người con gái Pa Dí cũng hiện lên thật đẹp đẽ, khéo léo và giàu nét văn hóa truyền thống qua câu thơ “Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng”. Đặc biệt, người Pa Dí còn mang vẻ đẹp của ý chí và tinh thần chinh phục thiên nhiên: “Chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng”. Những động từ mạnh kết hợp phép liệt kê đã làm nổi bật sức mạnh đoàn kết, ý chí vượt khó và khát vọng xây dựng cuộc sống ấm no của họ. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm tự hào sâu sắc về dân tộc mình, đồng thời giúp người đọc thêm yêu quý vẻ đẹp của những con người miền núi giàu nghị lực và giàu bản sắc văn hóa.

Câu 2.

Trong cuộc sống hiện đại, tinh thần dám đổi mới là một phẩm chất vô cùng cần thiết đối với thế hệ trẻ. Đổi mới là dám nghĩ khác, làm khác, không ngại thay đổi để phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội. Nhờ có tinh thần ấy, nhiều bạn trẻ ngày nay đã mạnh dạn theo đuổi ước mơ, sáng tạo trong học tập, công nghệ và kinh doanh. Có người khởi nghiệp từ những ý tưởng nhỏ, có người tạo ra các sản phẩm hữu ích phục vụ cộng đồng. Tinh thần đổi mới giúp con người tự tin vượt qua giới hạn của bản thân, thích nghi với sự phát triển nhanh chóng của thời đại công nghệ số. Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là chạy theo những điều khác biệt một cách thiếu suy nghĩ. Người trẻ cần biết học hỏi, sáng tạo trên cơ sở những giá trị tốt đẹp và sống có trách nhiệm. Bên cạnh đó, vẫn có một số bạn trẻ ngại thay đổi, sống thụ động, sợ thất bại nên bỏ lỡ nhiều cơ hội phát triển. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện bản lĩnh, tư duy sáng tạo và tinh thần dám thử thách để hoàn thiện bản thân. Chỉ khi dám đổi mới, tuổi trẻ mới có thể tạo nên giá trị và góp phần làm cho xã hội ngày càng phát triển.

Câu 1.
Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai, con gái là:

• “Con trai trần trong mặt trời nắng cháy
  Ép đá xanh thành rượu uống hàng ngày”
• “Con gái đẹp trong sương giá đông sang
  Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng.”

Câu 3.

• Biện pháp tu từ: điệp từ (“gọi”), liệt kê (“gió, mưa, nắng”; “chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng”).
• Tác dụng:
• • Nhấn mạnh sức mạnh, ý chí và khả năng chinh phục thiên nhiên của người dân tộc Pa Dí.
  • Làm nổi bật tinh thần lao động chăm chỉ, bền bỉ và khát vọng xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
  • Tạo nhịp điệu mạnh mẽ, hào hùng cho câu thơ.

Câu 4.
Qua đoạn trích, tác giả thể hiện:

• Niềm tự hào sâu sắc về dân tộc Pa Dí của mình.
• Tình yêu tha thiết với con người và quê hương.
• Sự ngợi ca vẻ đẹp cần cù, kiên cường, giàu sức sống của dân tộc mình qua bao khó khăn, thử thách.

Câu 5.
Từ đoạn trích, em rút ra bài học:

• Cần biết yêu quý, tự hào về quê hương, dân tộc của mình.
• Phải chăm chỉ lao động, sống mạnh mẽ và không ngại khó khăn.
• Biết trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống và góp phần xây dựng cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

Câu 1.

Đoạn thơ trong bài Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa đã gợi lên nỗi buồn sâu lắng trước sự đổi thay của làng quê và tuổi thơ. Hình ảnh “những đứa bạn đã rời làng kiếm sống” cho thấy thực trạng nhiều người phải xa quê vì cuộc sống khó khăn, bởi “đất không đủ cho sức trai cày ruộng”. Không chỉ cảnh vật thay đổi mà cả những giá trị văn hóa truyền thống cũng dần phai nhạt: thiếu nữ không còn hát dân ca, không còn để tóc dài ngang lưng. Những hình ảnh ấy gợi cảm giác tiếc nuối về một làng quê bình yên, mộc mạc của ngày xưa. Đặc biệt, câu thơ “Cánh đồng làng giờ nhà cửa chen chúc mọc” cho thấy quá trình đô thị hóa đang làm mất đi vẻ đẹp quen thuộc của làng quê Việt Nam. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng thể thơ tự do cùng giọng điệu trầm buồn, giàu cảm xúc. Hình ảnh thơ giản dị nhưng giàu sức gợi, kết hợp phép đối lập giữa quá khứ và hiện tại đã làm nổi bật nỗi nhớ quê và sự day dứt trước những đổi thay của cuộc sống hiện đại.

Câu 2.

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu đối với con người, đặc biệt là giới trẻ. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh có kết nối Internet, chúng ta có thể trò chuyện, học tập, giải trí và cập nhật thông tin mỗi ngày. Mạng xã hội mang đến nhiều lợi ích nhưng cũng tồn tại không ít tác động tiêu cực nếu con người sử dụng thiếu kiểm soát. Trước hết, mạng xã hội giúp con người kết nối với nhau một cách nhanh chóng và thuận tiện. Dù ở bất cứ đâu, mọi người vẫn có thể trò chuyện, chia sẻ cảm xúc và giữ liên lạc với người thân, bạn bè. Các nền tảng như Facebook, TikTok hay Instagram còn giúp người dùng cập nhật tin tức, mở rộng kiến thức và học hỏi nhiều kỹ năng mới. Đặc biệt, trong thời đại công nghệ phát triển, mạng xã hội còn hỗ trợ học tập trực tuyến, quảng bá kinh doanh và tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Nhiều người đã biết tận dụng mạng xã hội để lan tỏa những điều tích cực, giúp đỡ cộng đồng và truyền cảm hứng sống đẹp. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích ấy, mạng xã hội cũng đem lại nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo mà quên đi cuộc sống thực tế. Việc lạm dụng mạng xã hội có thể khiến con người mất tập trung trong học tập và công việc, sống phụ thuộc vào lượt thích hay bình luận của người khác. Ngoài ra, trên mạng xã hội còn xuất hiện nhiều thông tin sai lệch, nội dung độc hại và những hành vi bạo lực ngôn ngữ gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý người dùng. Không ít người vì thiếu tỉnh táo đã bị lừa đảo, đánh cắp thông tin cá nhân hoặc bị cuốn vào những xu hướng không phù hợp. Mạng xã hội giống như một con dao hai lưỡi. Nếu biết sử dụng đúng cách, nó sẽ trở thành công cụ hữu ích phục vụ cho cuộc sống. Ngược lại, nếu lạm dụng hoặc tiếp nhận thông tin thiếu chọn lọc, con người rất dễ bị ảnh hưởng tiêu cực. Vì vậy, mỗi người cần có ý thức sử dụng mạng xã hội văn minh và thông minh. Chúng ta nên dành thời gian hợp lý, ưu tiên học tập và các hoạt động ngoài đời thực, đồng thời biết chọn lọc thông tin trước khi tiếp nhận hay chia sẻ. Đặc biệt, cần ứng xử lịch sự trên không gian mạng, tránh phát ngôn xúc phạm hay lan truyền tin giả. Là học sinh, chúng ta cần xem mạng xã hội như một công cụ hỗ trợ học tập và kết nối, không nên để bản thân phụ thuộc vào thế giới ảo. Hãy biết cân bằng giữa cuộc sống trực tuyến và cuộc sống thực tế để hoàn thiện bản thân mỗi ngày.

Tóm lại, mạng xã hội là thành tựu quan trọng của thời đại công nghệ số. Nó mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ. Điều quan trọng nhất là mỗi người phải biết sử dụng mạng xã hội một cách đúng đắn, văn minh và có trách nhiệm để biến nó thành công cụ phục vụ cho sự phát triển của bản thân và xã hội.

Câu 1.
Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ:
xanh, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư.

Câu 3.
Đoạn thơ cho thấy:
Hạnh phúc đôi khi giản dị như một “quả thơm” – không ồn ào, phô trương mà âm thầm, nhẹ nhàng lan tỏa. Nó mang lại cảm giác dễ chịu, ngọt ngào trong những khoảnh khắc bình yên của cuộc sống.

Câu 4.
Biện pháp tu từ so sánh “hạnh phúc như sông vô tư trôi về biển cả” có tác dụng:

• Làm nổi bật đặc điểm của hạnh phúc: tự nhiên, thanh thản, không toan tính.
• Gợi cảm giác hạnh phúc là dòng chảy nhẹ nhàng, không bị ràng buộc bởi chuyện “đầy vơi”.
• Tăng tính hình ảnh, giúp ý thơ trở nên sâu sắc và giàu sức gợi.

Câu 5.
Quan niệm về hạnh phúc của tác giả:

• Hạnh phúc không phải điều lớn lao, mà hiện diện trong những điều rất bình dị của cuộc sống.
• Đó là cảm giác tự nhiên, an nhiên, không toan tính, biết tận hưởng những gì đang có.
• Hạnh phúc đến từ sự giản đơn, lặng lẽ và vô tư trong tâm hồn.