PHẦN II. LÀM VĂN (6,0 điểm)

Câu 1

Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người. Chủ động giúp con người làm chủ thời gian, mục tiêu và định hướng tương lai của bản thân. Khi sống chủ động, chúng ta không chờ đợi cơ hội mà tự tạo ra cơ hội cho mình bằng sự nỗ lực và cố gắng không ngừng. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người dễ ỷ lại, trì trệ và đánh mất nhiều cơ hội quý giá. Đặc biệt với học sinh, sống chủ động trong học tập sẽ giúp nâng cao hiệu quả học tập, rèn luyện tư duy độc lập và tinh thần trách nhiệm. Trong xã hội luôn vận động và thay đổi, chỉ khi sống chủ động, con người mới có thể thích nghi, phát triển và khẳng định giá trị của bản thân. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động ngay từ hôm nay.

Câu 2

Đoạn thơ trong Bảo kính cảnh giới – bài 43 đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên và đời sống làng quê yên bình, trù phú. Những hình ảnh như “hòe lục đùn đùn”, “thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “hồng liên trì đã tịn mùi hương” cho thấy cảnh vật căng tràn sức sống, rực rỡ sắc màu và hương thơm. Không chỉ thiên nhiên, đời sống con người cũng hiện lên ấm no, thanh bình qua hình ảnh “lao xao chợ cá làng ngư phủ”. Âm thanh tiếng đàn của Ngu cầm thể hiện ước mong về cuộc sống thái bình, nhân dân giàu đủ. Qua đó, đoạn thơ bộc lộ tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu con người và tấm lòng nhân nghĩa sâu sắc của Nguyễn Trãi – một con người luôn lo cho dân, cho nước.

Câu 1

thể thơ : Thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2

Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”
• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”
• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”
• “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”

→ Đây đều là những hình ảnh gắn với cuộc sống thôn dã, giản dị, hòa hợp với thiên nhiên.

Câu 3

Biện pháp tu từ: Liệt kê (một mai, một cuốc, một cần câu).

Tác dụng:

• Gợi lên cuộc sống lao động giản dị, tự cung tự cấp.
• Nhấn mạnh lối sống thanh đạm, an nhiên, không màng danh lợi của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
• Thể hiện thái độ ung dung, thảnh thơi trước cuộc đời.

Câu 4

Quan niệm dại – khôn của tác giả mang ý nghĩa đặc biệt:

• “Dại” là chủ động rời xa chốn quan trường đầy bon chen, danh lợi.
• “Khôn” là lối sống theo đuổi công danh, quyền quý nơi “chốn lao xao”.

→ Thực chất, cái “dại” của tác giả lại là sự khôn ngoan sâu sắc, là lựa chọn lối sống thanh cao, giữ gìn nhân cách và tâm hồn trong sạch.

Câu 5

Qua bài thơ Nhàn, có thể cảm nhận Nguyễn Bỉnh Khiêm là người có nhân cách cao đẹp. Ông lựa chọn lối sống nhàn tĩnh, giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không chạy theo danh lợi tầm thường. Quan niệm sống “dại mà khôn” thể hiện trí tuệ sâu sắc và bản lĩnh của một bậc hiền triết. Ở Nguyễn Bỉnh Khiêm toát lên vẻ đẹp của sự thanh cao, ung dung và tự tại giữa cuộc đời nhiều biến động.