PHẦN II: VIẾT (6.0 ĐIỂM)

​Câu 1: Nghị luận về ý nghĩa của tính sáng tạo đối với thế hệ trẻ (Khoảng 200 chữ)

​Trong bối cảnh thế giới không ngừng biến đổi của kỷ nguyên số, tính sáng tạo chính là năng lực cốt lõi giúp thế hệ trẻ khẳng định vị thế của mình. Sáng tạo không chỉ là việc tạo ra những phát minh đột phá, mà còn là thái độ dám nghĩ khác, làm khác và tìm kiếm những phương thức tối ưu nhất để giải quyết vấn đề. Đối với người trẻ, sáng tạo giúp chúng ta thoát khỏi những tư duy lối mòn, tăng khả năng thích ứng linh hoạt với những thách thức mới. Nó chính là "đòn bẩy" để mỗi cá nhân tạo nên sự khác biệt, dấu ấn riêng giữa thị trường lao động đầy cạnh tranh. Một thanh niên có tư duy sáng tạo sẽ luôn tìm thấy cơ hội trong khó khăn và không ngừng làm mới bản thân. Tuy nhiên, sáng tạo cần dựa trên nền tảng kiến thức và thực tiễn, tránh sự lập dị hay phá cách vô nghĩa. Tóm lại, nuôi dưỡng trí tưởng tượng và tinh thần đổi mới là con đường ngắn nhất để giới trẻ chạm tay vào thành công và đóng góp những giá trị tích cực cho cộng đồng.

​Câu 2: Cảm nhận về con người Nam Bộ qua nhân vật Phi và ông Sáu Đèo trong "Biển người mênh mông"

​Bài làm tham khảo

​Nguyễn Ngọc Tư là nhà văn của đất và người Nam Bộ. Những trang viết của chị luôn mang theo cái vị mặn mòi của phù sa, cái mênh mông của sông nước và đặc biệt là vẻ đẹp tâm hồn của những con người bình dị nơi đây. Qua truyện ngắn “Biển người mênh mông”, đặc biệt là hai nhân vật Phi và ông Sáu Đèo, độc giả không chỉ thấy được những mảnh đời lênh đênh mà còn cảm nhận sâu sắc cốt cách, tình người nồng hậu của người dân phương Nam.

​Trước hết, nhân vật Phi hiện lên là hiện thân của những người trẻ miền Tây giàu nghị lực và lòng trắc ẩn. Sinh ra trong một hoàn cảnh éo le – không có cha, mẹ đi bước nữa, Phi lớn lên trong vòng tay của bà ngoại. Dù thiếu thốn tình cảm của cha mẹ, Phi không hề hư hỏng mà ngược lại, anh rất hiếu thảo và tự lập. Chi tiết Phi cầm mấy ngàn đi cắt tóc theo ý bà ngoại cho thấy sự ngoan ngoãn, trọng đạo hiếu. Khi lớn lên, dù phải tự bươn chải, làm thuê làm mướn, Phi vẫn giữ được sự chân chất và tấm lòng bao dung. Anh sẵn sàng lắng nghe câu chuyện của ông Sáu Đèo, nhận nuôi con bìm bịp – “kỷ vật” cuối cùng của ông – với tất cả sự tin cậy. Ở Phi, ta thấy vẻ đẹp của sự nhẫn nại, ít nói nhưng sống vô cùng tình cảm, một nét đặc thù của những chàng trai miền sông nước.

​Bên cạnh Phi, nhân vật ông Sáu Đèo lại đại diện cho một góc khuất đầy nhân văn trong tâm hồn người Nam Bộ: sự chung thủy và lòng vị tha. Ông Sáu nghèo, gia tài chẳng có gì ngoài mấy thùng các tông và con bìm bịp, nhưng tâm hồn ông lại giàu có tình nghĩa. Cả cuộc đời ông là một cuộc hành trình “đời dời nhà 33 bận” chỉ để đi tìm người vợ đã bỏ đi sau một lần cự cãi. Hành động tìm kiếm ròng rã 40 năm không phải để cưỡng cầu người về sống lại, mà chỉ để nói một lời “xin lỗi”. Cái nghĩa, cái tình của người đàn ông Nam Bộ được đẩy lên đến tận cùng ở chi tiết này. Họ có thể sống khốn khó về vật chất, nhưng không thể sống thiếu cái nghĩa với người mình từng thương. Ông Sáu Đèo còn hiện lên với vẻ hào sảng, tin người. Dù mới quen Phi, nhưng bằng linh cảm của một người từng trải, ông đã trao gửi niềm tin cuối cùng của mình cho anh một cách trọn vẹn.

​Qua hai nhân vật, tác giả đã khéo léo khắc họa những nét đặc trưng của con người Nam Bộ. Đó là lối nói năng mộc mạc, xưng hô “qua – chú em” thân tình; là cách sống coi trọng tình cảm hơn tiền bạc. Dòng sông có thể trôi, cuộc đời có thể nổi chìm, nhưng lòng người Nam Bộ vẫn luôn vững chãi ở sự tử tế. Họ đối đãi với nhau bằng sự thấu hiểu, sẻ chia giữa những "biển người" xa lạ.

​Tóm lại, thông qua hình ảnh Phi và ông Sáu Đèo trong “Biển người mênh mông”, Nguyễn Ngọc Tư đã ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của người dân quê mình: nhẫn nại trong nghịch cảnh, thủy chung trong tình cảm và luôn ấm áp tình người. Truyện ngắn không chỉ là câu chuyện về những số phận lẻ loi mà còn là bài ca về sự kết nối giữa những con người bình dị, khiến chúng ta thêm yêu và trân trọng cốt cách cao đẹp của người dân vùng đất phương Nam.

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (4.0 ĐIỂM)

​Câu 1: Kiểu văn bản của ngữ liệu trên là: Văn bản thông tin (thuyết minh về một nét văn hóa/địa danh).

​Câu 2: Những hình ảnh, chi tiết cho thấy cách giao thương thú vị trên chợ nổi:

• ​Phương tiện: Người mua và người bán đều dùng xuồng, ghe (xuồng ba lá, ghe tam bản, tắc ráng...) len lỏi khéo léo giữa hàng trăm chiếc thuyền.
• ​Cách rao hàng (bẹo hàng) độc đáo:
• • ​Sử dụng "cây bẹo": Treo hàng hóa lên sào tre cao để khách nhìn thấy từ xa.
  • ​Bẹo bằng âm thanh: Dùng kèn nhựa bấm tay hoặc kèn cóc đạp chân.
  • ​Bẹo bằng lời rao: Những lời mời chào lảnh lót, thiết tha của các cô gái bán đồ ăn.
  • ​Treo tấm lá lợp nhà: Dấu hiệu rao bán chính chiếc ghe đó.

​Câu 3: Tác dụng của việc sử dụng các tên địa danh (Cái Răng, Ngã Bảy, Ngã Năm...):

• ​Giúp thông tin trở nên xác thực, tin cậy và có tính thuyết phục cao.
• ​Cung cấp cái nhìn toàn cảnh về sự phổ biến của mô hình chợ nổi khắp các tỉnh miền Tây.
• ​Gợi sự tò mò, giới thiệu các điểm đến du lịch văn hóa cho người đọc.

​Câu 4: Tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ (Hình ảnh minh họa "Chợ nổi Ngã Bảy - Hậu Giang"):

• ​Giúp người đọc dễ dàng hình dung trực quan về quy mô, không khí sầm uất và đặc điểm của chợ nổi mà ngôn từ đôi khi chưa diễn tả hết.
• ​Làm cho văn bản sinh động, hấp dẫn và tăng tính thẩm mỹ.

​Câu 5: Vai trò của chợ nổi đối với đời sống người dân miền Tây:

• ​Về kinh tế: Là nơi tiêu thụ nông sản, hàng hóa, tạo kế sinh nhai cho hàng ngàn hộ dân vùng sông nước.
• ​Về văn hóa: Là di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, thể hiện khả năng thích nghi của con người với môi trường sông nước (văn minh miệt vườn - sông nước).
• ​Về tinh thần: Là không gian sinh hoạt cộng đồng gắn kết tình làng nghĩa xóm, là niềm tự hào của người dân Nam Bộ đối với bạn bè quốc tế.

Câu 2: Ý NGHĨA CỦA VIỆC BƯỚC RA KHỎI VÙNG AN TOÀN

Trong kiệt tác "Người trong bao", văn hào Nga Anton Chekhov đã xây dựng hình tượng nhân vật Bê-li-cốp – một kẻ luôn tìm cách thu mình vào những chiếc "bao" để trốn tránh thực tại. Hình ảnh ấy không chỉ là bi kịch của một trí thức Nga thế kỷ XIX mà còn là lời cảnh báo đắt giá cho con người hiện đại về sự nguy hiểm của việc giam cầm mình trong "vùng an toàn". Thực tế, chỉ khi dũng cảm bước chân ra khỏi ranh giới của sự quen thuộc, chúng ta mới thực sự bắt đầu cuộc sống ý nghĩa.

Vùng an toàn là một trạng thái tâm lý nơi con người cảm thấy thoải mái, kiểm soát được mọi việc và ít gặp rủi ro. Tuy nhiên, ranh giới của sự an toàn này đôi khi lại chính là những "chiếc bao" vô hình. Nếu Bê-li-cốp dùng giày cao su, ô và áo bành tô để ngăn cách với thế giới, thì con người ngày nay thường dùng sự lười biếng, nỗi sợ thất bại và những thói quen cũ kỹ để bao bọc lấy mình.

Ý nghĩa lớn nhất của việc bước ra khỏi vùng an toàn chính là sự khám phá giới hạn của bản thân. Nếu không một lần dám đứng lên phát biểu, bạn sẽ mãi tin rằng mình là kẻ kém giao tiếp. Nếu không dám thử một công việc mới, bạn sẽ chẳng bao giờ biết mình có khiếu kinh doanh hay nghệ thuật. Giống như con chim đại bàng, nếu cứ mãi quanh quẩn trong chiếc tổ ấm áp, nó sẽ chẳng bao giờ biết được sức mạnh của đôi cánh khi đương đầu với bão giông. Khi chúng ta từ bỏ cái đích nhỏ hẹp của sự bình yên giả tạo, những tiềm năng ẩn giấu trong tâm hồn mới có cơ hội được đánh thức và tỏa sáng.

Bên cạnh đó, việc rời xa vùng an toàn là cách duy nhất để tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành. Thế giới bên ngoài luôn đầy rẫy những biến số và thử thách. Mỗi lần va vấp, mỗi lần đối mặt với điều chưa biết, chúng ta lại học được cách thích nghi và bản lĩnh hơn. Một cuộc đời quá phẳng lặng sẽ tạo ra những tâm hồn bạc nhược, dễ gục ngã trước sóng gió. Ngược lại, những trải nghiệm mới mẻ sẽ giúp chúng ta mở rộng nhãn quan, khiến tư duy trở nên sắc sảo và trái tim trở nên giàu cảm xúc hơn.

Hơn thế nữa, trong kỷ nguyên số phát triển không ngừng, việc đứng yên trong vùng an toàn đồng nghĩa với sự tụt hậu và đào thải. Xã hội vận động theo quy luật đào thải khắc nghiệt; nếu không chịu đổi mới, không chịu học hỏi những kỹ năng mới hay tiếp cận những tư duy tiến bộ, chúng ta sẽ sớm trở thành những "Bê-li-cốp hiện đại" – lỗi thời và lạc lõng giữa dòng chảy của thời đại.

Tất nhiên, bước ra khỏi vùng an toàn không có nghĩa là lao mình vào những rủi ro mù quáng hay những hành động ngông cuồng. Đó phải là một quá trình vượt ngưỡng có ý thức, dựa trên sự chuẩn bị về kiến thức và một tinh thần cầu tiến. Chúng ta cần bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhất: đọc một cuốn sách khác thể loại thường dùng, kết giao với những người bạn mới, hay đơn giản là thay đổi lộ trình đi làm hằng ngày.

Tóm lại, vùng an toàn là một nơi tuyệt vời để nghỉ ngơi nhưng lại là một nơi tồi tệ để phát triển. Đừng để cuộc đời mình bị thu nhỏ lại trong một chiếc bao chật hẹp của nỗi sợ hãi và định kiến. Hãy dũng cảm bước ra ngoài, đối mặt với thế giới đầy màu sắc, bởi vì "Tàu thuyền rất an toàn khi ở trong cảng, nhưng người ta đóng tàu không phải vì mục đích đó."

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính là Tự sự (kể chuyện).

Câu 2: Nhân vật trung tâm của đoạn trích là Bê-li-cốp.

Câu 3:

• Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (người kể chuyện xưng "tôi" - nhân vật Bu-rin, một đồng nghiệp của Bê-li-cốp).
• Tác dụng: Giúp câu chuyện trở nên khách quan, chân thực và đáng tin cậy vì người kể là người trong cuộc, trực tiếp chứng kiến lối sống của Bê-li-cốp. Đồng thời, ngôi kể này tạo ra khoảng cách để tác giả lồng ghép những nhận xét, đánh giá mỉa mai, châm biếm về nhân vật.

Câu 4:

• Chi tiết miêu tả chân dung Bê-li-cốp: Đi giày cao su, cầm ô, mặc áo bành tô ấm cốt bông ngay cả khi đẹp trời; đồ dùng (ô, đồng hồ, dao gọt bút chì) đều để trong bao; mặt giấu sau cổ áo bành tô bẻ đứng, đeo kính râm, lỗ tai nhét bông; đi xe ngựa thì kéo mui lên.
• Ý nghĩa nhan đề "Người trong bao": * Nghĩa đen: Chỉ thói quen sử dụng các vật dụng có bao ngăn cách với thế giới của Bê-li-cốp.
• • Nghĩa bóng: Ám chỉ lối sống thu mình, hèn nhát, máy móc, luôn sợ hãi thực tại và trốn tránh cuộc sống của một bộ phận trí thức Nga cuối thế kỷ XIX. "Cái bao" là biểu tượng cho sự tù túng, ngăn cách giữa con người với sự phát triển của xã hội.

Câu 5: Bài học rút ra

• Cần sống mở lòng, hòa nhập với cộng đồng thay vì tự nhốt mình trong những định kiến hay nỗi sợ hãi mơ hồ.
• Phê phán lối sống hèn nhát, bảo thủ, máy móc làm thui chột cá tính và kìm hãm sự phát triển của xã hội.
• Mỗi cá nhân cần có bản lĩnh để đối mặt với thực tại thay vì trốn tránh trong "vỏ ốc" của quá khứ.