Câu 1: Thể thơ của đoạn trích là: Thể thơ lục bát (câu 6 chữ và câu 8 chữ xen kẽ).

Câu 2: Những tiếng hiệp vần với nhau trong hai dòng thơ là: "mây" và "hây" (vần "ây").

Câu 3: Giải nghĩa từ "thơ thẩn": Trong đoạn trích, "thơ thẩn" diễn tả trạng thái lững lờ, chậm rãi, nhẹ nhàng của áng mây trôi trên bầu trời, tạo nên vẻ thư thái, gợi cảm cho cảnh vật.

Câu 4:

• Biện pháp tu từ: Nhân hóa (thể hiện qua các từ ngữ: điệu, mặc áo, thướt tha).
• Tác dụng: Làm cho dòng sông trở nên sinh động, có hồn và mang tính cách, vẻ đẹp dịu dàng như một cô thiếu nữ. Qua đó, thể hiện tình yêu và sự quan sát tinh tế của tác giả đối với vẻ đẹp thiên nhiên.

Câu 5: Nội dung chính của đoạn trích: Ca ngợi vẻ đẹp đa dạng, biến đổi sắc màu kì diệu của dòng sông theo các khoảng thời gian trong ngày (sáng, trưa, chiều).

Câu 6: Để bảo vệ môi trường và thiên nhiên, em cần:

• Không vứt rác thải bừa bãi xuống dòng sông và môi trường xung quanh.
• Tuyên truyền, nhắc nhở mọi người cùng giữ gìn nguồn nước sạch.
• Trồng thêm cây xanh và tham gia các hoạt động làm sạch môi trường tại địa phương.

Bài làm

Những năm tháng học Tiểu học đã để lại trong em biết bao kỉ niệm đáng nhớ, nhưng có lẽ lần em được tham gia hội thi “Kể chuyện Bác Hồ” ở trường là trải nghiệm khiến em không bao giờ quên.

Hôm ấy, sân trường rợp cờ hoa, ai cũng mặc đồng phục chỉnh tề. Em đại diện cho lớp tham dự hội thi nên hồi hộp lắm. Khi bước lên sân khấu, tay em run run cầm micro, tim đập thình thịch như trống trường. Nhưng nhìn xuống hàng ghế khán giả, thấy cô giáo mỉm cười động viên, em lấy lại bình tĩnh. Em kể câu chuyện “Chiếc áo ấm” – một câu chuyện giản dị nhưng thấm đẫm tình yêu thương của Bác dành cho thiếu nhi. Giọng em dần trở nên tự tin, truyền cảm hơn. Khi kết thúc, tiếng vỗ tay vang lên khắp sân trường. Em không ngờ mình lại có thể làm được như thế. Cuối buổi, em được nhận giấy khen giải Nhì của hội thi. Cô giáo ôm em và nói: “Cô tự hào về con lắm!”.

Trở về nhà, em vẫn còn lâng lâng hạnh phúc. Em nhận ra rằng chỉ cần cố gắng và tin vào bản thân thì điều tưởng như khó khăn cũng sẽ trở thành hiện thực. Trải nghiệm ấy giúp em thêm yêu mái trường Tiểu học – nơi em đã học được không chỉ kiến thức mà còn cả sự tự tin, lòng dũng cảm và niềm vui khi được chia sẻ những điều tốt đẹp.

Đó là một kỉ niệm nhỏ nhưng thật ấm áp, sẽ mãi theo em trên con đường học tập và trưởng thành sau này.

Câu 1. (0.5 điểm)
Truyện được kể theo ngôi thứ ba (tác giả kể về hành động, suy nghĩ của nhân vật Hà và bà).

Câu 2. (0.5 điểm)
Theo văn bản, không ai biết rõ ai là người trồng cây hoàng lan (bà cũng từng hỏi nhưng chẳng ai biết).

Câu 3. (1.0 điểm)
Biện pháp tu từ: nhân hoá (dùng động từ “khoác trên mình” cho cây).
Tác dụng: khiến hình ảnh cây trở nên gần gũi, sống động, gợi cảm (như mặc một chiếc áo xanh non), nhấn mạnh vẻ tươi trẻ và vẻ đẹp dịu dàng của cây khi mùa xuân đến.

Câu 4. (1.0 điểm)
Hà “run run” và “ngước đôi mắt tròn xoe nhìn lên ban thờ” vì em vừa cầm những cánh hoa đã được tìm thấy trong ba lô của người lính (ông). Em hiểu được ý nghĩa và kỷ niệm sâu sắc mà những cánh hoa đó mang theo — tình yêu và nỗi nhớ của ông dành cho cây và gia đình — nên Hà xúc động, vừa kính trọng vừa bối rối khi nhìn lên ban thờ (nhắc tới người đã khuất).

Câu 5. (1.0 điểm)
Gia đình là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho mỗi người; ở đó ta nhận được yêu thương, kí ức và giá trị sống. Những kỷ niệm cùng đồ vật, cảnh vật trong nhà (như cây hoàng lan) giữ gìn tình thân và dạy ta biết trân trọng quá khứ. Nhờ gia đình, con người có nguồn động lực vượt khó và biết giữ gìn truyền thống, tình cảm tốt đẹp.