Trong nhịp sống hiện đại nhiều áp lực và biến động, thái độ sống tích cực trở thành một giá trị tinh thần quan trọng giúp con người vững vàng trước thử thách. Sống tích cực là cách nhìn nhận cuộc sống bằng niềm tin, sự lạc quan và tinh thần chủ động, không trốn tránh khó khăn mà sẵn sàng đối diện và vượt qua chúng. Đó không phải là sự lạc quan mù quáng, mà là khả năng tìm thấy cơ hội trong nghịch cảnh, ánh sáng trong bóng tối.Thái độ sống tích cực có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của mỗi cá nhân. Nó giúp con người duy trì trạng thái tinh thần ổn định, giảm căng thẳng, lo âu, từ đó nâng cao sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Với người trẻ, sống tích cực còn là động lực thúc đẩy ý chí vươn lên, nuôi dưỡng khát vọng, giúp họ không dễ gục ngã trước thất bại đầu đời. Một người có thái độ sống tích cực sẽ biết học hỏi từ sai lầm, biến thất bại thành bài học, biến khó khăn thành trải nghiệm quý giá.Ngược lại, nếu thiếu đi thái độ sống tích cực, con người dễ rơi vào bi quan, chán nản, mất phương hướng, thậm chí đánh mất niềm tin vào bản thân và cuộc sống. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động tiêu cực đến gia đình và xã hội.Để xây dựng thái độ sống tích cực, người trẻ cần rèn luyện tư duy lạc quan, biết trân trọng những điều nhỏ bé trong cuộc sống, đặt mục tiêu rõ ràng và không ngừng nỗ lực hoàn thiện bản thân. Đồng thời, cần học cách kiểm soát cảm xúc, chọn môi trường sống lành mạnh và lan tỏa năng lượng tích cực đến những người xung quanh.

Dưới ngòi bút của Uy-li-am Sếch-xpia (William Shakespeare) – đại thi hào và nhà viết kịch vĩ đại của văn học Phục hưng Anh, vở bi kịch Vua Lia đã khắc họa sâu sắc bi kịch của con người khi quyền lực, tình yêu và sự mù quáng va chạm dữ dội. Đoạn trích ở Hồi I là nút mở đầu xung đột, đồng thời làm nổi bật hình tượng nhân vật Cor-đê-li-a và bi kịch tinh thần của vua Lia.Trước hết, đoạn trích gây ấn tượng mạnh bằng hình ảnh nghệ thuật mang tính đối lập. Một bên là những lời nói hoa mỹ, khoa trương, “tràn bờ bến” tình yêu của Gô-rơ-nin và Rê-gan – những hình ảnh ngôn từ phô trương nhưng rỗng tuếch. Bên kia là sự im lặng và lời nói ngắn gọn, mộc mạc của Cor-đê-li-a: “Con yêu cha đúng theo đạo nghĩa kẻ làm con”. Chính sự đối lập ấy đã làm nổi bật vẻ đẹp chân thực, trung thực và đạo đức của Cor-đê-li-a – một hình ảnh nghệ thuật tiêu biểu cho chân lý: tình yêu đích thực không nằm ở lời nói mà ở bổn phận và hành động.Bi kịch của vua Lia cũng được thể hiện sâu sắc qua nghệ thuật xây dựng xung đột tâm lý. Vì nhầm lẫn giữa lời nói ngọt ngào và tình yêu thật, ông đã tự tay ruồng bỏ đứa con hiếu thảo nhất, để rồi trao quyền lực cho những kẻ giả dối. Hình ảnh vua Lia nguyền rủa con gái ruột bằng những lời lẽ tàn nhẫn là biểu tượng cho sự mù lòa của quyền lực và cái tôi độc đoán.Bằng nghệ thuật đối thoại kịch sắc bén, ngôn ngữ giàu tính biểu cảm, xây dựng hình tượng nhân vật qua xung đột và đối lập, Sếch-xpia không chỉ kể một câu chuyện gia đình mà còn gửi gắm bài học sâu xa về con người: khi đánh mất khả năng phân biệt chân – giả, yêu thương – nịnh hót, con người sẽ tự đẩy mình vào bi kịch không lối thoát.

Dưới ngòi bút của Nguyễn Huy Tưởng – nhà văn lớn của văn học Việt Nam hiện đại với sở trường về kịch lịch sử, vở bi kịch Vũ Như Tô không chỉ tái hiện một biến cố lịch sử thời Lê sơ mà còn đặt ra vấn đề muôn thuở về mối quan hệ giữa nghệ thuật, quyền lực và nhân dân. Trong lớp kịch VII, nhân vật Đan Thiềm hiện lên như một hình tượng đặc biệt, giàu chiều sâu tư tưởng và giá trị nghệ thuật.Trước hết, Đan Thiềm là người tri âm, tri kỉ hiếm hoi của Vũ Như Tô. Qua đối thoại, nàng hiện lên với đôi mắt “thâm quầng” – một hình ảnh nghệ thuật giàu sức gợi, biểu tượng cho số phận bi kịch của người phụ nữ tài sắc bị vùi dập trong chốn cung đình. Không chỉ cảm thông cho nỗi đau riêng, Đan Thiềm còn thấu hiểu “cái nợ tài hoa” của Vũ Như Tô, từ đó nâng ông lên vị thế của một người nghệ sĩ thiên tài, mang sứ mệnh với non sông.Đặc biệt, hình ảnh Đan Thiềm gắn liền với lí tưởng nghệ thuật lớn lao: khuyên Vũ Như Tô “mượn tay bạo chúa” để dựng Cửu Trùng Đài cho muôn đời sau. Lời lẽ của nàng vừa mềm mại, vừa sắc sảo, thể hiện trí tuệ, bản lĩnh và tầm nhìn vượt thời đại, đồng thời cũng bộc lộ bi kịch: lí tưởng nghệ thuật cao cả nhưng lại đứng trên nền đau khổ của nhân dân.Bằng nghệ thuật xây dựng đối thoại kịch giàu tính triết luận, hình ảnh biểu tượng giàu sức ám ảnh và xung đột tư tưởng gay gắt, Nguyễn Huy Tưởng đã khắc họa Đan Thiềm như một nhân vật vừa đáng trân trọng, vừa đáng thương. Qua đó, tác phẩm để lại dư âm sâu sắc về cái giá của nghệ thuật thuần túy khi tách rời đời sống nhân dân.

Nhà viết kịch Pháp Mô-li-e (1622–1673) là bậc thầy của hài kịch cổ điển châu Âu, nổi tiếng với nghệ thuật châm biếm sâu cay những thói hư tật xấu của xã hội tư sản. Trong vở kịch “Trưởng giả học làm sang”, nhân vật ông Giuốc-đanhhiện lên là hình tượng tiêu biểu cho kiểu người giàu có nhưng dốt nát, kệch cỡm, mê muội danh vọng quý tộc. Ở đoạn trích Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục, tính cách ấy được bộc lộ rõ nét qua hàng loạt chi tiết hài hước: ông bị giày làm đau, tất chật khó chịu nhưng vẫn dễ dàng bị phó may lừa phỉnh bằng những lời nịnh hót rỗng tuếch. Chỉ cần nghe “người quý phái đều mặc thế”, ông lập tức chấp nhận việc hoa áo may ngược như một dấu hiệu sang trọng. Đặc biệt, hình ảnh ông Giuốc-đanh say mê những danh xưng rỗng như “ông lớn”, “cụ lớn”, “đức ông” và sẵn sàng vung tiền để mua lấy lời tâng bốc đã khắc họa sâu sắc bản chất hợm hĩnh, háo danh và nông cạn của nhân vật. Nghệ thuật đối thoại sắc sảo, tình huống kịch trào phúng, phóng đại cử chỉ và ngôn ngữ giúp Mô-li-e tạo nên tiếng cười vừa sảng khoái vừa chua chát, qua đó phê phán mạnh mẽ lối sống học đòi, giả tạo của tầng lớp trưởng giả trong xã hội đương thời.

Vở chèo “Lưu Bình – Dương Lễ” là một tác phẩm chèo cổ tiêu biểu của văn học dân gian Việt Nam, ca ngợi tình bạn, tình nghĩa vợ chồng và đạo lí làm người. Trong đoạn trích, nhân vật Dương Lễ hiện lên với nhiều phẩm chất đáng trân trọng, thể hiện vẻ đẹp nhân cách của người trí thức xưa.Trước hết, Dương Lễ là người trọng nghĩa, sâu sắc và giàu lòng nhân ái. Bề ngoài, ông tỏ ra lạnh nhạt, thậm chí có phần trêu ghẹo khi nhắc đến sự thành đạt của Lưu Bình và chuyện Châu Long, nhưng đó chỉ là cách “thử lòng” và giữ kín ân tình. Thực chất, Dương Lễ âm thầm sắp đặt, nhờ vợ là Châu Long giả làm người dưng để giúp bạn vượt qua nghèo khó, chuyên tâm học hành. Hình ảnh ba lạng vàng, tấm vóc hồng, lễ hạ ngơi không chỉ mang giá trị vật chất mà còn là biểu tượng cho tấm lòng nghĩa hiệp, biết nâng đỡ bạn bè lúc hoạn nạn. Đặc biệt, nghệ thuật xây dựng tình huống kịch tính, đối thoại giàu sắc thái, ngôn ngữ chèo mộc mạc mà thấm thía đã làm nổi bật trí tuệ, sự kín đáo và cao thượng của Dương Lễ.Qua nhân vật này, tác phẩm khẳng định vẻ đẹp của tình bạn chân thành, nghĩa tình sâu nặng, đồng thời thể hiện quan niệm đạo đức truyền thống của dân tộc: giúp người không cầu báo đáp, lấy nghĩa làm đầu.

Đoạn trích “Thần Mưa” thuộc hệ thống thần thoại dân gian Việt Nam – Trung Hoa, là kiểu văn bản ra đời từ buổi đầu lịch sử nhằm lý giải các hiện tượng tự nhiên và thể hiện ước mơ, khát vọng của con người cổ đại. Thông qua hình tượng Thần Mưa, tác phẩm cho thấy cách người xưa tưởng tượng và gửi gắm quan niệm sống của mình.Trước hết, hình ảnh Thần Mưa mang dáng dấp siêu nhiên với hình Rồng, có khả năng bay giữa trời – đất, hút nước sông biển rồi phun mưa cho muôn loài. Đây là chi tiết kỳ ảo đặc trưng của thần thoại, thể hiện ước mong điều hòa mưa nắng để con người có nước uống, cày cấy, cây cỏ sinh sôi. Tuy nhiên, Thần Mưa không hoàn toàn toàn năng mà còn mang tính cách rất “người”: hay quên, phân phát mưa không đều, gây hạn hán hay lũ lụt. Nghệ thuật nhân hóa này giúp con người lý giải những bất thường của thiên nhiên bằng tư duy hồn nhiên, gần gũi. Đặc biệt, hình ảnh cuộc thi vượt Vũ Môn và cá chép hóa Rồng mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, ca ngợi tài năng, ý chí và sự bền bỉ – phẩm chất giúp sinh linh vươn lên tầm cao mới.Bằng việc kết hợp yếu tố kỳ ảo, nhân hóa và hình ảnh biểu tượng, văn bản đã khắc họa rõ đặc điểm nhân vật thần thoại: vừa linh thiêng, quyền năng, vừa phản ánh ước mơ, niềm tin và cách nhìn thế giới của con người thời cổ.

Trong kho tàng chèo cổ Việt Nam, Trương Viên là một tác phẩm tiêu biểu, kết tinh đậm nét tư tưởng đạo đức truyền thống và nghệ thuật sân khấu dân gian. Đoạn trích “Gặp quỷ dữ và thần rừng (Hổ)” đã khắc họa sâu sắc vẻ đẹp nhân cách của nhân vật Thị Phương, đồng thời cho thấy sức biểu cảm độc đáo của nghệ thuật chèo.Nổi bật trước hết là hình ảnh người con dâu hiếu nghĩa, tiết hạnh. Giữa hoàn cảnh lưu lạc, đói khát, Thị Phương vẫn một lòng lo cho mẹ chồng, sẵn sàng xông vào hang quỷ xin ăn, rồi tình nguyện hiến thân mình để cứu mẹ trước hổ dữ. Cảnh mẹ con tranh nhau chịu chết là hình ảnh nghệ thuật gây xúc động mạnh, làm nổi bật đạo lý “hiếu – nghĩa – tiết – trung” của người phụ nữ Việt Nam. Song song với đó, hình tượng quỷ dữ và thần rừng mang màu sắc kỳ ảo, vừa dữ dằn vừa biết cảm động trước lòng người, thể hiện quan niệm nhân dân: cái thiện có sức cảm hóa cả thế lực tàn bạo.Về nghệ thuật, đoạn trích hấp dẫn ở sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nói – hát – nói sử, ngôn ngữ mộc mạc mà giàu tính biểu cảm, yếu tố hoang đường đan xen hiện thực, tạo nên không khí vừa căng thẳng vừa nhân văn. Tất cả đã làm nên một đoạn chèo thấm đẫm cảm xúc, tôn vinh vẻ đẹp đạo đức truyền thống và sức mạnh của tình người.

Dưới ngòi bút tinh tế của Shin Kyung Sook – nữ nhà văn đương đại Hàn Quốc nổi tiếng với khả năng khám phá chiều sâu đời sống nội tâm – tiểu thuyết Hãy chăm sóc mẹ đã chạm tới những vùng cảm xúc day dứt nhất của con người về gia đình và sự vô tâm. Trong đoạn trích, Chi-hon hiện lên với một diễn biến tâm lý phức tạp, đau đớn và ám ảnh khi đối diện với sự mất tích của mẹ.Ban đầu, Chi-hon mang tâm trạng bực tức và trách móc, hướng sự giận dữ ra bên ngoài như một phản xạ tự vệ trước cú sốc tinh thần. Nhưng khi trở lại ga tàu điện ngầm Seoul – không gian gắn với khoảnh khắc mẹ biến mất – cô rơi vào trạng thái hoang mang, bất lực, đồng thời bắt đầu soi chiếu chính mình. Những dòng hồi ức ùa về, đặc biệt là hình ảnh chiếc váy xếp nếp năm xưa, đã trở thành biểu tượng nghệ thuật cho khoảng cách vô hình giữa mẹ và con: mẹ lặng lẽ hy sinh, còn con thì vô tình, lạnh nhạt. Nỗi ân hận trong Chi-hon ngày càng sâu sắc khi cô nhận ra mình đã quá mải mê với thành công cá nhân mà bỏ quên sự hiện diện thầm lặng của mẹ.Đỉnh điểm tâm lý là cảm giác tội lỗi và thức tỉnh: Chi-hon không chỉ sợ mất mẹ, mà sợ mất đi cơ hội yêu thương và bù đắp. Thành công của đoạn trích nằm ở nghệ thuật độc thoại nội tâm, dòng hồi ức đan xen hiện tại, cùng hệ thống hình ảnh đời thường giàu sức gợi, giúp khắc họa chân thực hành trình tự vấn và thức tỉnh của nhân vật, đồng thời lay động sâu xa trái tim người đọc.

Dưới ngòi bút giàu chất trữ tình của Thạch Lam – cây bút tiêu biểu của văn xuôi lãng mạn Việt Nam giai đoạn 1930–1945, truyện ngắn “Cô hàng xén” đã khắc họa thành công hình tượng cô Tâm, một người phụ nữ nông thôn bình dị mà giàu vẻ đẹp nhân văn. Cô Tâm hiện lên trước hết là hình ảnh người con, người chị tảo tần, giàu trách nhiệm. Gánh hàng xén nặng trĩu trên vai không chỉ là kế sinh nhai mà còn là biểu tượng cho gánh nặng gia đình mà cô âm thầm gánh vác: nuôi mẹ già, chăm lo các em nhỏ trong cảnh nhà sa sút. Dẫu buôn bán vất vả, vốn liếng ít ỏi, cô vẫn dành trọn tình thương cho gia đình, chắt chiu từng gói kẹo nhỏ để mang niềm vui về cho các em. Ở cô còn toát lên vẻ đẹp dịu dàng, giàu đời sống nội tâm. Cảm giác “chắc dạ và ấm cúng” khi nhìn thấy lũy tre, ánh đèn làng, tiếng gọi thân thương đã cho thấy khát vọng rất đỗi giản dị về mái ấm và sự bình yên. Nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế kết hợp với hệ thống hình ảnh quen thuộc của làng quê – sương mù, gió bấc, mùi rơm rạ, ánh đèn qua rào – đã làm nổi bật thế giới nội tâm ấm áp của nhân vật giữa cuộc đời nhiều nhọc nhằn. Tổng hợp các yếu tố nghệ thuật như giọng văn nhẹ nhàng, giàu chất thơ, miêu tả cảnh ngụ tình và xây dựng nhân vật qua dòng cảm xúc tinh tế, Thạch Lam đã khắc họa cô Tâm như một vẻ đẹp lặng thầm mà bền bỉ, tiêu biểu cho phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam: chịu thương chịu khó, giàu hi sinh và luôn hướng về gia đình bằng một tình yêu âm thầm mà sâu sắc.

Hoàng Phủ Ngọc Tường là nhà văn tiêu biểu của văn xuôi hiện đại Việt Nam, nổi tiếng với bút kí giàu chất trí tuệ, trữ tình và chiều sâu văn hóa – lịch sử. Tùy bút Ai đã đặt tên cho dòng sông? là tác phẩm xuất sắc của ông, trong đó hình tượng sông Hương hiện lên không chỉ như một dòng chảy thiên nhiên mà còn là chứng nhân lịch sử của dân tộc. Trong đoạn trích, sông Hương được nhìn qua chiều dài thời gian nhiều thế kỉ, từ thuở là “dòng sông biên thùy” bảo vệ bờ cõi Đại Việt, đến khi “soi bóng kinh thành Phú Xuân” oanh liệt dưới triều đại Nguyễn Huệ, rồi hòa mình vào những cuộc khởi nghĩa, chiến công của Cách mạng tháng Tám và mùa xuân Mậu Thân. Những chi tiết lịch sử được gợi nhắc liên tiếp đã biến sông Hương thành một dòng sông anh hùng, mang trong mình “máu” và “vinh quang” của đất nước. Đặc biệt, việc dẫn lời đánh giá đầy phẫn nộ của các học giả Mỹ về sự tàn phá Huế đã làm nổi bật hơn giá trị văn hóa – lịch sử thiêng liêng mà sông Hương chứng kiến và gìn giữ. Thành công của đoạn văn nằm ở nghệ thuật kết hợp nhuần nhuyễn giữa tự sự lịch sử và cảm hứng trữ tình, giọng văn trang trọng, giàu suy tư, cùng cách nhân hóa dòng sông như một thực thể sống, qua đó khẳng định sông Hương là linh hồn lịch sử của Huế và của dân tộc Việt Nam.