Chế độ thực dân phương Tây đã để lại nhiều ảnh hưởng sâu sắc đối với các quốc gia Đông Nam Á trên mọi lĩnh vực.

Về kinh tế, thực dân tiến hành khai thác thuộc địa, cướp đoạt ruộng đất, tài nguyên, bóc lột sức lao động của nhân dân, làm cho nền kinh tế các nước Đông Nam Á phát triển lệ thuộc, mất cân đối và lạc hậu.

Về chính trị, các nước Đông Nam Á mất độc lập, chủ quyền; bộ máy cai trị thực dân được thiết lập nhằm đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân.

Về xã hội, xã hội phân hóa sâu sắc, mâu thuẫn giữa nhân dân bản địa với thực dân ngày càng gay gắt, đồng thời xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới.

Về văn hóa, thực dân vừa truyền bá một số yếu tố văn hóa phương Tây, vừa thực hiện chính sách nô dịch, làm xói mòn các giá trị văn hóa truyền thống.

Liên hệ Việt Nam, dưới ách thống trị của thực dân Pháp, đất nước ta bị biến thành thuộc địa nửa phong kiến, kinh tế kiệt quệ, nhân dân bị áp bức nặng nề. Tuy nhiên, chính trong hoàn cảnh đó, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ, dẫn tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, giành lại độc lập cho dân tộc.

Từ thế kỉ XVI, cùng với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, các nước phương Tây như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hà Lan, Anh đã đẩy mạnh quá trình xâm lược các quốc gia Đông Nam Á hải đảo. Ban đầu, họ xâm nhập bằng con đường thương mại, lập các trạm buôn bán, truyền đạo và từng bước gây ảnh hưởng về kinh tế, chính trị. Sau đó, khi đã có điều kiện thuận lợi, thực dân phương Tây dùng vũ lực để thôn tính và đặt ách thống trị.

Cụ thể, Tây Ban Nha chiếm Phi-líp-pin, Hà Lan thống trị In-đô-nê-xi-a, Anh kiểm soát Ma-lai-xi-a và Xin-ga-po. Đến cuối thế kỉ XIX, hầu hết các quốc gia Đông Nam Á hải đảo đều trở thành thuộc địa của các nước tư bản phương Tây, chỉ còn rất ít quốc gia giữ được độc lập tương đối.

Quá trình xâm lược này đã làm thay đổi sâu sắc tình hình kinh tế, chính trị và xã hội của khu vực, đồng thời làm bùng nổ các phong trào đấu tranh chống thực dân của nhân dân Đông Nam Á.