Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ)

Đoạn thơ trong bài Thu Hà Nội của Hoàng Cát đã khắc họa vẻ đẹp dịu dàng, thơ mộng và đầy cảm xúc của mùa thu Hà Nội. Nhà thơ mở ra bức tranh thu bằng những tín hiệu quen thuộc: “gió heo may”, “lá vàng khô”, “chiều nhạt nắng”. Các từ láy “se sẽ”, “xào xạc”, “bâng khuâng” vừa gợi cái lạnh nhẹ đầu mùa vừa tạo nên không gian yên tĩnh, trầm lắng đặc trưng của thu Hà Nội. Trong khung cảnh ấy, con người hiện lên cô đơn, lặng lẽ với nỗi nhớ da diết: “Nhớ người xa/ Người xa nhớ ta chăng?...”. Thiên nhiên vì thế không chỉ có vẻ đẹp của cảnh vật mà còn thấm đẫm tâm trạng của lòng người. Đặc biệt, hình ảnh “hàng sấu”, “quả sót”, “trái vàng ươm” đã gợi nét riêng rất Hà Nội, gần gũi và thân thương. Câu thơ “Ta nhặt được cả chùm nắng hạ” là một liên tưởng độc đáo, thể hiện sự giao hòa giữa hạ và thu, giữa thiên nhiên và cảm xúc con người. Qua đoạn thơ, tác giả đã thể hiện tình yêu tha thiết với mùa thu Hà Nội và tâm hồn nhạy cảm trước vẻ đẹp của đất trời.

Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)

Trong thời đại công nghệ số hiện nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển với tốc độ vô cùng mạnh mẽ và trở thành một phần quan trọng của cuộc sống con người. Sự phát triển như vũ bão của AI vừa mở ra nhiều cơ hội lớn lao, vừa đặt ra không ít thách thức cần được nhìn nhận nghiêm túc.

AI là công nghệ cho phép máy móc mô phỏng trí thông minh của con người như học tập, suy luận, nhận diện và xử lí thông tin. Chỉ trong vài năm gần đây, AI đã có những bước tiến vượt bậc và được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, y tế, giao thông, kinh doanh hay giải trí. Trong giáo dục, AI hỗ trợ học sinh tra cứu kiến thức, học ngoại ngữ và cá nhân hóa việc học. Trong y tế, AI giúp bác sĩ phân tích dữ liệu, hỗ trợ chẩn đoán bệnh nhanh và chính xác hơn. Nhiều công việc trước đây cần sức người giờ đã được máy móc tự động hóa, giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả lao động.

Sự phát triển của AI mang lại rất nhiều lợi ích cho xã hội. Trước hết, AI giúp con người giải quyết công việc nhanh chóng và chính xác hơn. Nhờ AI, việc xử lí dữ liệu lớn trở nên dễ dàng, từ đó hỗ trợ đưa ra các quyết định hiệu quả. AI cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế và khoa học công nghệ. Ngoài ra, AI còn tạo ra nhiều tiện ích trong đời sống như trợ lí ảo, dịch thuật tự động hay các ứng dụng thông minh phục vụ nhu cầu hằng ngày.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, AI cũng đem đến nhiều vấn đề đáng lo ngại. Một trong những thách thức lớn nhất là nguy cơ con người phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ. Nhiều học sinh hiện nay lạm dụng AI để làm bài tập mà không tự suy nghĩ, khiến khả năng sáng tạo và tư duy giảm sút. AI còn có thể làm mất đi nhiều việc làm truyền thống khi máy móc thay thế con người trong các ngành nghề sản xuất và dịch vụ. Bên cạnh đó, việc sử dụng AI thiếu kiểm soát có thể gây ra những hậu quả như lan truyền thông tin sai lệch, xâm phạm quyền riêng tư hoặc bị lợi dụng vào mục đích xấu.

Trước sự phát triển mạnh mẽ của AI, mỗi người cần có thái độ đúng đắn. Chúng ta không nên sợ hãi hay phủ nhận công nghệ, mà cần học cách sử dụng AI một cách thông minh và có trách nhiệm. Học sinh cần xem AI là công cụ hỗ trợ học tập chứ không phải phương tiện để sao chép hay phụ thuộc hoàn toàn. Đồng thời, con người cần không ngừng rèn luyện tư duy sáng tạo, kỹ năng giao tiếp và khả năng thích nghi — những điều mà máy móc khó có thể thay thế hoàn toàn.

AI là thành tựu quan trọng của trí tuệ con người và sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Nếu biết khai thác hợp lí, AI sẽ trở thành công cụ hữu ích giúp cuộc sống ngày càng hiện đại và tốt đẹp hơn. Vì vậy, mỗi người cần trang bị kiến thức, kỹ năng và ý thức trách nhiệm để làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ chi phối.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: biểu cảm.

Câu 2.
Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó trong đoạn trích là:

• “Đồng sau lụt, bờ đê sụt lở”
• “Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn”
• “Anh em con chịu đói suốt ngày tròn”
• “Trong chạng vạng ngồi co ro bậu cửa”
• “Có gì nấu đâu mà nhóm lửa”
• “Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về…”

Những hình ảnh ấy cho thấy cuộc sống nghèo khó, vất vả và sự lam lũ của người mẹ.

Câu 3.
Biện pháp tu từ: ẩn dụ trong hình ảnh “vuông đất mẹ nằm”.

→ “Vuông đất” gợi nơi mẹ yên nghỉ sau khi qua đời.
Tác dụng:

• Thể hiện nỗi đau xót, nhớ thương da diết của người con đối với mẹ.
• Làm cho cách diễn đạt trở nên xúc động, giàu giá trị biểu cảm.

Câu 4.
Dòng thơ “Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn” gợi lên hình ảnh người mẹ lam lũ, vất vả trong buổi chiều muộn. Từ “xộc xệch” cho thấy dáng đi nặng nhọc, nhọc nhằn vì gánh nặng mưu sinh. Qua đó, tác giả thể hiện sự thương yêu và biết ơn sâu sắc đối với mẹ.

Câu 5.
Thông điệp em tâm đắc nhất là: Hãy yêu thương, biết ơn và trân trọng mẹ khi còn có thể.

Lí do:

• Mẹ là người đã hi sinh rất nhiều để nuôi con khôn lớn.
• Khi mất mẹ rồi, nỗi nhớ thương và ân hận sẽ không gì bù đắp được.
• Thông điệp nhắc mỗi người sống tình cảm hơn, biết quan tâm và báo hiếu cha mẹ.

Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (~200 chữ)

Truyện ngắn Con chim vàng của Nguyễn Quang Sáng đã khắc họa một cách ám ảnh số phận đau khổ của cậu bé Bào – một đứa trẻ nghèo phải đi ở đợ, chịu sự áp bức tàn nhẫn của gia đình chủ. Trung tâm của đoạn trích là tình huống Bào bị ép trèo cây bắt chim vàng cho cậu chủ, dẫn đến tai nạn thương tâm. Qua đó, tác giả làm nổi bật bi kịch của người lao động nghèo: bị bóc lột sức lực, bị đánh đập cả về thể xác lẫn tinh thần. Hình ảnh Bào run rẩy, cố gắng bắt chim trong nỗi sợ hãi, rồi rơi xuống đất trong đau đớn cho thấy sự bế tắc và tuyệt vọng. Đặc biệt, chi tiết Bào “với mãi mà chẳng với được ai” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: em khao khát được cứu giúp nhưng lại bị bỏ rơi hoàn toàn. Đối lập với đó là sự vô cảm của mẹ con thằng Quyên – chỉ quan tâm đến con chim mà không màng đến tính mạng con người. Qua truyện, tác giả không chỉ bày tỏ niềm xót thương sâu sắc đối với những số phận bất hạnh mà còn lên án gay gắt sự tàn nhẫn, vô nhân đạo trong xã hội.

Câu 2 (4,0 điểm): Bài văn (~600 chữ)

Trong cuộc sống, tình yêu thương luôn là một giá trị thiêng liêng và không thể thiếu. Đó không chỉ là sự quan tâm, chia sẻ giữa con người với con người mà còn là sức mạnh giúp mỗi cá nhân vượt qua khó khăn, hướng đến những điều tốt đẹp hơn.

Trước hết, tình yêu thương là sự đồng cảm và thấu hiểu giữa người với người. Khi ta biết quan tâm đến người khác, sẵn sàng giúp đỡ họ trong lúc khó khăn, ta đã góp phần làm cho cuộc sống trở nên ấm áp hơn. Một lời hỏi han, một hành động nhỏ cũng có thể mang lại niềm vui lớn lao cho người khác. Tình yêu thương không phân biệt giàu nghèo, địa vị mà xuất phát từ tấm lòng chân thành.

Không chỉ vậy, tình yêu thương còn là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn. Trong những lúc gian nan, chính sự yêu thương từ gia đình, bạn bè sẽ giúp con người có thêm nghị lực để vượt qua thử thách. Một người được sống trong tình yêu thương sẽ cảm thấy an toàn, tự tin và có động lực để vươn lên trong cuộc sống. Ngược lại, nếu thiếu đi tình yêu thương, con người dễ rơi vào cô đơn, tuyệt vọng.

Bên cạnh đó, tình yêu thương còn góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp. Khi mọi người biết sống vì nhau, biết sẻ chia và giúp đỡ lẫn nhau, xã hội sẽ trở nên nhân văn hơn. Những hành động như giúp đỡ người nghèo, ủng hộ người gặp thiên tai, hay đơn giản là cư xử tử tế trong cuộc sống hằng ngày đều là biểu hiện của tình yêu thương. Chính những điều đó tạo nên sự gắn kết giữa con người với con người.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn không ít người sống vô cảm, ích kỉ, chỉ biết nghĩ đến bản thân mà không quan tâm đến người khác. Điều này làm cho các mối quan hệ trở nên lạnh lẽo và xã hội thiếu đi sự nhân văn. Vì vậy, mỗi người cần ý thức rèn luyện lòng yêu thương, bắt đầu từ những việc nhỏ nhất trong cuộc sống.

Tóm lại, tình yêu thương là một giá trị quý báu, là nền tảng để con người sống hạnh phúc và xã hội phát triển bền vững. Mỗi chúng ta hãy biết trân trọng và lan tỏa yêu thương, bởi khi cho đi yêu thương, ta cũng sẽ nhận lại những điều tốt đẹp.

Câu 1 (0,5 điểm):
Phương thức biểu đạt chính: tự sự (kết hợp miêu tả và biểu cảm).

Câu 2 (0,5 điểm):
Tình huống truyện:
Bào bị ép phải bắt con chim vàng cho cậu chủ, trong quá trình trèo cây bắt chim thì bị rơi xuống, bị thương nặng, còn con chim cũng chết.

Câu 3 (1,0 điểm):

• Ngôi kể: Ngôi thứ ba.
• Tác dụng:
• • Giúp người kể giấu mình, kể chuyện khách quan.
  • Bao quát toàn bộ sự việc và nhiều nhân vật.
  • Thể hiện rõ hoàn cảnh đáng thương và tâm trạng của Bào, làm nổi bật sự bất công.

Câu 4 (1,0 điểm):
Chi tiết: “Tay Bào với tới, với mãi, với mãi nhưng cũng chẳng với được ai.”

→ Ý nghĩa:

• Thể hiện sự tuyệt vọng, cô đơn tột cùng của Bào khi bị bỏ rơi.
• Bộc lộ khát khao được cứu giúp, được quan tâm nhưng không ai đoái hoài.
• Tố cáo sự vô cảm, tàn nhẫn của mẹ con thằng Quyên.
• Gợi niềm thương xót sâu sắc cho số phận người ở đợ nghèo khổ.

Câu 5 (1,0 điểm):

• Nhận xét về Bào:
• • Đáng thương: bị bóc lột, đánh đập, ép làm việc nguy hiểm.
  • Nhút nhát nhưng có phản kháng yếu ớt.
  • Chịu đựng, cam chịu vì sợ hãi và hoàn cảnh.
  • Khát khao được sống, được quan tâm.
• Tình cảm, thái độ của tác giả:
• • Xót thương sâu sắc cho số phận trẻ em nghèo.
  • Lên án mạnh mẽ sự tàn nhẫn, vô nhân đạo của tầng lớp chủ.
  • Thể hiện tinh thần nhân đạo.