Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ)

Nhân vật cô Tâm trong truyện ngắn Cô hàng xén hiện lên là một người phụ nữ nông thôn giàu đức hi sinh, chịu thương chịu khó và luôn hết lòng vì gia đình. Sau một ngày buôn bán vất vả giữa trời đông rét mướt, điều khiến cô thấy ấm áp và hạnh phúc nhất chính là được trở về mái nhà thân thuộc, nơi có mẹ già và các em đang chờ đợi. Tâm không chỉ là một cô gái đảm đang mà còn là chỗ dựa của cả gia đình khi hoàn cảnh sa sút. Gánh hàng nhỏ bé “chỉ đáng giá hai chục bạc” nhưng lại chứa đựng biết bao nhọc nhằn, hi vọng và tình yêu thương của cô dành cho cha mẹ, các em. Đặc biệt, ở Tâm còn toát lên vẻ đẹp của lòng vị tha và tinh thần trách nhiệm. Cô chấp nhận từ bỏ việc học, bước vào cuộc đời mưu sinh để chăm lo cho gia đình mà không một lời than vãn. Qua nhân vật cô Tâm, nhà văn Thạch Lam đã thể hiện niềm trân trọng đối với vẻ đẹp bình dị, âm thầm của người phụ nữ Việt Nam trước Cách mạng.

Câu 2. Viết bài văn (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống, niềm tin vào bản thân là một trong những yếu tố quan trọng giúp con người vượt qua khó khăn và chạm tới thành công. Đối với giới trẻ hiện nay, niềm tin ấy càng trở nên cần thiết bởi họ đang sống trong một thời đại nhiều cơ hội nhưng cũng đầy áp lực và cạnh tranh.

Niềm tin vào bản thân là sự tự nhận thức được giá trị, khả năng của mình và tin rằng bản thân có thể vượt qua thử thách để đạt được mục tiêu. Người có niềm tin không dễ dàng đầu hàng trước thất bại mà luôn biết cố gắng, kiên trì và hoàn thiện mình từng ngày. Đây không phải là sự tự cao, kiêu ngạo mà là thái độ sống tích cực, chủ động và bản lĩnh.

Trong thực tế, nhiều bạn trẻ ngày nay đã thể hiện tinh thần tự tin đáng khâm phục. Họ dám nghĩ, dám làm, dám theo đuổi đam mê và không ngừng học hỏi để phát triển bản thân. Có những người trẻ khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, có những học sinh vượt qua hoàn cảnh khó khăn để đạt thành tích cao trong học tập, hay những bạn trẻ mang tài năng Việt Nam vươn ra thế giới. Chính niềm tin đã giúp họ mạnh mẽ bước qua mặc cảm, thất bại và định kiến để khẳng định giá trị của mình.

Niềm tin vào bản thân giúp giới trẻ sống tích cực hơn. Khi tin vào chính mình, con người sẽ có động lực hành động, dám thử sức trước những điều mới mẻ và không ngại thay đổi. Người tự tin cũng thường có tinh thần độc lập, biết chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình thay vì sống dựa dẫm hoặc sợ hãi. Trong một xã hội hiện đại luôn biến động, bản lĩnh và sự tự tin chính là chìa khóa để người trẻ thích nghi và phát triển.

Tuy nhiên, bên cạnh những người trẻ đầy bản lĩnh, vẫn còn không ít bạn thiếu niềm tin vào chính mình. Họ dễ bi quan, ngại thử thách, sợ thất bại và thường so sánh bản thân với người khác. Mạng xã hội phát triển cũng khiến nhiều bạn trẻ rơi vào trạng thái tự ti vì cảm thấy mình thua kém người khác về ngoại hình, học tập hay cuộc sống. Ngược lại, có người lại quá tự tin, đánh giá cao bản thân mà thiếu sự cầu tiến, dẫn đến chủ quan và thất bại. Vì vậy, niềm tin cần đi cùng với sự tỉnh táo, hiểu đúng năng lực của mình và tinh thần học hỏi không ngừng.

Để xây dựng niềm tin vào bản thân, người trẻ cần xác định mục tiêu sống rõ ràng và luôn cố gắng hoàn thiện mình. Mỗi thành công nhỏ sẽ là động lực giúp ta tự tin hơn. Đồng thời, cần biết chấp nhận thất bại như một phần của quá trình trưởng thành. Không ai thành công mà chưa từng vấp ngã; điều quan trọng là sau mỗi lần thất bại, ta biết đứng dậy và tiếp tục tiến lên. Bên cạnh đó, gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tạo môi trường tích cực để người trẻ được khích lệ, được tin tưởng và phát huy khả năng của mình.

Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện sự tự tin trong học tập và cuộc sống hằng ngày. Hãy dám nói lên suy nghĩ, dám thử sức với những điều mới và không ngừng nỗ lực để hoàn thiện bản thân. Khi có niềm tin vào chính mình, con người sẽ có thêm sức mạnh để vượt qua mọi khó khăn và viết nên tương lai tốt đẹp bằng chính đôi tay của mình.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: biểu cảm.

⸻

Câu 2.

Hình ảnh đời mẹ được so sánh với:

• “bến vắng bên sông”
• “cây” âm thầm dâng quả ngọt cho đời
• “trời xanh nhẫn nại sau mây”
• “con đường nhỏ dẫn về bao tổ ấm”

⸻

Câu 3.

Trong câu thơ: “Quả chín rồi ai dễ nhớ ơn cây”, tác giả sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ.

• “Quả” tượng trưng cho thành quả, sự trưởng thành của con cái.
• “Cây” tượng trưng cho người mẹ âm thầm hi sinh, nuôi dưỡng con.

Tác dụng:

Làm nổi bật sự hi sinh thầm lặng, bền bỉ của mẹ và gợi nhắc con người phải biết trân trọng, biết ơn công lao sinh thành, dưỡng dục của mẹ.

⸻

Câu 4.

Hai dòng thơ:

“Con muốn có lời gì đằm thắm

Ru tuổi già của mẹ tháng năm nay.”

thể hiện tình yêu thương, sự biết ơn và mong muốn được chăm sóc, an ủi mẹ khi mẹ đã về già. Người con khao khát dùng những lời nói dịu dàng, tình cảm để làm vơi đi nhọc nhằn, cô đơn và mang đến niềm vui cho mẹ trong những năm tháng cuối đời.

⸻

Câu 5.

Từ đoạn trích, em rút ra bài học:

• Phải biết yêu thương, kính trọng và biết ơn mẹ cha.
• Cần quan tâm, chăm sóc đấng sinh thành bằng hành động và lời nói chân thành.
• Không được vô tâm trước những hi sinh thầm lặng của mẹ.
• Sống có trách nhiệm, cố gắng học tập và rèn luyện để đền đáp công ơn cha mẹ.

Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ)

Đoạn thơ “Thu Hà Nội” của Hoàng Cát đã khắc họa vẻ đẹp dịu dàng, lãng mạn và đầy hoài niệm của mùa thu Hà Nội. Mở đầu đoạn thơ là những tín hiệu đặc trưng của mùa thu: “gió heo may”, “lá vàng khô”, “chiều nhạt nắng”. Các từ láy “se sẽ”, “xào xạc”, “bâng khuâng” vừa gợi âm thanh, vừa gợi cảm giác nhẹ nhàng, man mác buồn của đất trời vào thu. Trong không gian ấy, con người hiện lên cô đơn, lặng lẽ với nỗi nhớ về “người xa”, khiến cảnh vật càng thêm trầm lắng, sâu lắng. Đặc biệt, hình ảnh “hàng sấu vẫn còn đây quả sót” gợi nét rất riêng của Hà Nội, thân thuộc mà gần gũi. Câu thơ “Ta nhặt được cả chùm nắng hạ” là một hình ảnh giàu chất thơ, thể hiện sự giao hòa giữa mùa hạ và mùa thu, giữa hiện tại và ký ức. Qua đó, nhà thơ đã thể hiện tình yêu tha thiết với Hà Nội cùng tâm hồn nhạy cảm trước vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống. Đoạn thơ đem đến cho người đọc cảm nhận sâu sắc về một mùa thu Hà Nội vừa bình yên vừa đầy chất thơ.

Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)

Trong thời đại công nghệ số hiện nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển như vũ bão và trở thành một trong những thành tựu nổi bật nhất của nhân loại. AI không chỉ làm thay đổi cách con người sống, học tập và làm việc mà còn mở ra nhiều cơ hội cũng như thách thức lớn đối với xã hội hiện đại.

Trí tuệ nhân tạo là công nghệ mô phỏng trí thông minh của con người bằng máy móc, đặc biệt là các hệ thống máy tính. AI có khả năng học hỏi, phân tích dữ liệu, nhận diện hình ảnh, xử lí ngôn ngữ và tự đưa ra quyết định. Ngày nay, AI xuất hiện ở hầu hết mọi lĩnh vực của đời sống như y tế, giáo dục, giao thông, kinh doanh, truyền thông… Những ứng dụng quen thuộc như trợ lí ảo, chatbot, xe tự lái hay dịch thuật tự động đều là thành quả của AI.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI mang lại nhiều lợi ích to lớn cho con người. Trước hết, AI giúp nâng cao hiệu quả công việc và tiết kiệm thời gian. Trong sản xuất, robot và hệ thống tự động hóa có thể thay thế con người làm những công việc nặng nhọc, nguy hiểm hoặc đòi hỏi độ chính xác cao. Trong y học, AI hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán bệnh nhanh và chính xác hơn, góp phần cứu sống nhiều người. Trong giáo dục, AI giúp cá nhân hóa việc học, hỗ trợ học sinh tiếp cận tri thức dễ dàng hơn. Ngoài ra, AI còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế, tạo ra nhiều ngành nghề và cơ hội mới cho xã hội.

Tuy nhiên, sự phát triển như vũ bão của AI cũng đặt ra không ít thách thức. Một trong những vấn đề đáng lo ngại là nguy cơ con người bị thay thế trong nhiều công việc. Nhiều ngành nghề đơn giản có thể mất đi do máy móc hoạt động hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, AI còn làm gia tăng nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân, lan truyền tin giả hoặc bị lợi dụng vào mục đích xấu. Nếu con người quá phụ thuộc vào AI, khả năng tư duy, sáng tạo và giao tiếp trực tiếp có thể bị hạn chế. Đặc biệt, việc sử dụng AI thiếu kiểm soát có thể gây ra những hậu quả khó lường đối với xã hội và đạo đức con người.

Trước thực tế ấy, mỗi người cần có thái độ đúng đắn trước sự phát triển của AI. Chúng ta không nên sợ hãi hay phủ nhận công nghệ, mà cần chủ động học hỏi để thích nghi với thời đại mới. Học sinh, sinh viên cần rèn luyện tư duy sáng tạo, kĩ năng công nghệ và khả năng tự học để không bị tụt hậu. Đồng thời, con người cũng cần sử dụng AI một cách có trách nhiệm, biết chọn lọc thông tin và giữ gìn các giá trị nhân văn trong cuộc sống.

Có thể nói, AI là thành tựu lớn của trí tuệ con người và đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trên toàn thế giới. Sự phát triển của AI vừa là cơ hội vừa là thách thức. Điều quan trọng là con người phải biết làm chủ công nghệ, sử dụng AI đúng mục đích để phục vụ cuộc sống tốt đẹp hơn, thay vì để công nghệ chi phối chính mình.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: biểu cảm.

Câu 2.
Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó trong đoạn trích là:

• “Đồng sau lụt, bờ đê sụt lở”
• “Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn”
• “Anh em con chịu đói suốt ngày tròn”
• “ngồi co ro bậu cửa”
• “Có gì nấu đâu mà nhóm lửa”
• “Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về…”

Những hình ảnh ấy gợi lên cuộc sống nghèo khó, cơ cực, thiếu thốn của mẹ và các con trong những năm tháng gian nan.

Câu 3.
Biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ là: ẩn dụ (“vuông đất mẹ nằm”).

• “Vuông đất mẹ nằm” là hình ảnh ẩn dụ chỉ ngôi mộ của mẹ.
• Tác dụng:
• • Gợi nỗi đau mất mẹ sâu sắc.
  • Thể hiện niềm thương nhớ, day dứt của người con khi mẹ đã khuất.
  • Làm cho cách diễn đạt trở nên xúc động, giàu giá trị biểu cảm.

Câu 4.
Dòng thơ:
“Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn.”

gợi hình ảnh người mẹ lam lũ, nhọc nhằn trong buổi chiều muộn. Từ “xộc xệch” diễn tả dáng đi nghiêng ngả, vất vả vì gánh nặng mưu sinh. Hình ảnh ấy cho thấy sự tần tảo, hi sinh và nỗi cơ cực của mẹ trong những năm tháng khó khăn.

Câu 5.
Thông điệp em tâm đắc nhất từ đoạn trích là: Hãy yêu thương, biết ơn và trân trọng mẹ khi còn có thể.

Lí do:

• Mẹ là người luôn hi sinh, chịu nhiều gian khổ vì con.
• Khi mất mẹ rồi, nỗi nhớ thương và day dứt sẽ vô cùng lớn lao, không gì bù đắp được.
• Đoạn thơ giúp em hiểu rằng tình mẫu tử là thiêng liêng, mỗi người cần sống hiếu thảo và quan tâm đến mẹ nhiều hơn trong cuộc sống hằng ngày.