Câu 1: Nghị luận xã hội về việc tôn trọng sự khác biệt

Tôn trọng sự khác biệt là một trong những giá trị cốt lõi để xây dựng một xã hội văn minh và hạnh phúc. Mỗi cá nhân sinh ra là một bản thể duy nhất với tính cách, ngoại hình, tư duy và hoàn cảnh sống riêng biệt. Khi chúng ta biết trân trọng những nét riêng ấy, ta không chỉ thể hiện sự tử tế mà còn mở ra cơ hội để học hỏi những điều mới mẻ từ thế giới đa dạng xung quanh. Sự tôn trọng giúp xóa bỏ rào cản của định kiến, giảm bớt xung đột và bạo lực tinh thần, khiến con người cảm thấy an toàn khi được là chính mình. Ngược lại, nếu ép buộc mọi người phải đi theo một khuôn mẫu nhất định, xã hội sẽ trở nên đơn điệu và kìm hãm sự sáng tạo. Tuy nhiên, tôn trọng sự khác biệt không đồng nghĩa với việc chấp nhận những hành vi đi ngược lại đạo đức và pháp luật. Tóm lại, học cách chấp nhận "những gam màu khác lạ" chính là cách chúng ta làm giàu vốn sống của bản thân và kiến tạo một cộng đồng nhân ái, gắn kết hơn.

Câu 2: Phân tích bài thơ "Nắng mới" của Lưu Trọng Lư

Bài thơ "Nắng mới" là một trong những thi phẩm tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới, thể hiện tiếng lòng tha thiết, nồng hậu của tác giả dành cho người mẹ đã khuất.

1. Nỗi nhớ khơi nguồn từ hình ảnh "nắng mới"

Khổ thơ đầu mở ra không gian tĩnh lặng của một buổi trưa hè. Hình ảnh "nắng mới hắt bên song" cùng tiếng "gà trưa gáy não nùng" đã đánh thức những kỷ niệm ngủ quên trong tâm trí thi sĩ.

• Nắng mới: Cái nắng đầu mùa trong trẻo nhưng lại gợi lên sự mong manh, xa xăm.

• Tiếng gà: Âm thanh quen thuộc của làng quê Việt Nam, nhưng ở đây nó mang sắc thái "não nùng", gợi sự hiu quạnh, buồn bã, khiến lòng người "rượi buồn theo thời dĩ vãng".

2. Hình ảnh người mẹ trong ký ức

Từ nỗi buồn man mác, hình ảnh người mẹ hiện lên thật đẹp và dịu dàng qua những chi tiết bình dị:

• Kỷ niệm thời thơ ấu: Tác giả nhớ về năm lên mười, cái tuổi còn non nớt gắn liền với sự chăm sóc của mẹ.

• Chiếc áo đỏ: "Áo đỏ người đưa trước giậu phơi" là một điểm nhấn về màu sắc, làm bừng sáng cả không gian hoài niệm. Màu đỏ của chiếc áo trong nắng mới gợi lên sức sống, sự ấm áp và bàn tay đảm đang của người mẹ.

• Nét cười: "Nét cười đen nhánh sau tay áo" là hình ảnh đẹp nhất. Hình ảnh hàm răng đen (phong tục xưa) hiện lên sau tay áo che duyên dáng không chỉ thể hiện vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam mà còn cho thấy sự hiền hậu, tỏa sáng như nắng mùa hè.

3. Nghệ thuật và cảm xúc

• Ngôn ngữ: Giản dị, giàu sức biểu cảm, sử dụng nhiều từ láy (xao xác, não nùng, chập chờn, mường tượng).

• Thể thơ: Thơ bảy chữ uyển chuyển, nhịp điệu nhẹ nhàng như một lời tự tình.

• Cảm xúc: Bài thơ không chỉ là nỗi đau buồn vì mất mát mà còn là sự trân trọng, nâng niu những giá trị tinh thần thiêng liêng. Hình ảnh người mẹ đã hóa thân thành ánh sáng, thành một phần máu thịt trong tâm hồn người con.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là Nghị luận (bàn về thái độ sống, sự định kiến và phán xét trong xã hội).

Câu 2: Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1)

Bạn có thể chọn 2 trong số các cặp sau:

• Tằn tiện >< Phung phí.

• Hào phóng >< Keo kiệt.

• Thích ở nhà >< Bỏ bê gia đình.

• Ưa bay nhảy >< Không biết hưởng thụ cuộc sống.

Câu 3: Vì sao tác giả cho rằng "Đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng"?

Tác giả đưa ra lời khuyên này vì:

• Mỗi người có một hoàn cảnh, quan điểm và cách sống riêng. Việc phán xét thường dựa trên cái nhìn chủ quan và phiến diện của bản thân (người tằn tiện nhìn người khác là phung phí, người hào phóng lại thấy người khác keo kiệt).

• Những lời phán xét vội vàng thường gây ra sự mệt mỏi, hiểu lầm và tạo nên những định kiến ngăn cách con người với nhau.

Câu 4: Cách hiểu về quan điểm: "Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó"

Câu nói này có thể được hiểu như sau:

• Tấm lưới định kiến: Là những suy nghĩ đóng khung, hẹp hòi mà xã hội hoặc bản thân áp đặt lên người khác và chính mình.

• Chấp nhận buông mình: Là thái độ thỏa hiệp, không dám sống thật với bản thân hoặc để những lời phán xét của người khác điều khiển hành động, suy nghĩ của mình.

• Ý nghĩa: Khi ta sống theo định kiến, ta đánh mất bản sắc riêng, đánh mất sự tự do và không còn khả năng lắng nghe tiếng nói thực sự từ trái tim mình. Đó là sự thất bại lớn nhất trong việc làm chủ cuộc đời.

Câu 5: Thông điệp rút ra cho bản thân

Bạn có thể chọn một trong các thông điệp sau để trình bày:

• Sống bao dung và tôn trọng sự khác biệt: Ngừng dùng tiêu chuẩn cá nhân để áp đặt và phán xét người khác.

• Làm chủ bản thân: Hãy can đảm sống đúng với chính mình, đừng để định kiến của đám đông làm lu mờ giá trị cá nhân.

• Thấu hiểu trước khi phán xét: Luôn đặt mình vào vị trí của người khác để có cái nhìn đa chiều và nhân văn hơn.