câu 1

Trong hành trình hoàn thiện nhân cách, việc tôn trọng sự khác biệt của người khác chính là một trong những giá trị nhân văn cao đẹp nhất. Tôn trọng sự khác biệt không chỉ đơn thuần là chấp nhận những đặc điểm khác lạ về ngoại hình, tôn giáo hay quan điểm cá nhân, mà còn là thái độ thấu hiểu và trân trọng giá trị riêng biệt của mỗi cá thể trong cộng đồng. Ý nghĩa lớn nhất của đức tính này chính là giúp con người xóa bỏ rào cản của định kiến và sự hẹp hòi. Khi ta biết nhìn nhận thế giới qua nhiều lăng kính khác nhau, tâm hồn ta sẽ trở nên bao dung và phong phú hơn. Đối với xã hội, sự tôn trọng tạo nên một môi trường sống an toàn, nơi mỗi cá nhân đều tự tin phát huy bản sắc và sức sáng tạo mà không sợ bị phán xét hay kỳ thị. Một cánh đồng hoa đẹp không phải vì chỉ có một loài hoa duy nhất, mà vì sự rực rỡ của muôn vàn sắc thái khác nhau. Ngược lại, nếu thiếu đi sự tôn trọng, xã hội sẽ chỉ còn lại sự xung đột và những tâm hồn cô độc. Vì vậy, mỗi chúng ta cần học cách lắng nghe nhiều hơn, bớt đi những lời phán xét vội vàng để cùng nhau xây dựng một thế giới đa dạng và nhân ái.

Câu 2:

Trong dòng chảy của phong trào Thơ mới 1930 - 1945, nếu Huy Cận mang nỗi sầu ảo não của đất trời, Chế Lan Viên đắm chìm trong tháp ngà kinh dị, thì Lưu Trọng Lư lại chinh phục độc giả bằng những vần thơ mộc mạc, đậm đà màu sắc dân tộc và tràn đầy tình cảm gia đình. Một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông là "Nắng mới". Bài thơ là một bản tình ca da diết về người mẹ, nơi kí ức và hiện tại đan cài qua hình ảnh tia nắng vàng bên cửa sổ.

Mở đầu bài thơ, tác giả đưa người đọc trở về với không gian hiện tại nhưng mang đầy âm hưởng

"Mỗi lần nắng mới hắt bên song,

Xao xác, gà trưa gáy não nùng,"

Cụm từ "mỗi lần" gợi lên một sự lặp lại của thiên nhiên nhưng cũng là sự thức tỉnh của một nỗi nhớ thường trực. "Nắng mới" là cái nắng đầu mùa, nhẹ nhàng nhưng đủ sức làm bừng sáng không gian. Tuy nhiên, đi kèm với nắng là âm thanh "xao xác" của tiếng gà trưa. Từ láy "não nùng" khiến tiếng gà không còn là âm thanh bình dị của làng quê mà trở thành tiếng vọng của nỗi buồn, gợi sự vắng lặng và đơn chiếc. Trong cái tĩnh lặng ấy, tâm hồn nhà thơ bắt đầu xao động: "Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng". Chữ "rượi" dùng rất đắt, gợi lên một nỗi buồn mềm yếu, tan chảy, thấm đẫm vào từng thớ thịt khi những ngày xưa cũ hiện về "chập chờn".

Kí ức dần trở nên rõ nét hơn khi hình bóng người mẹ xuất hiện:

"Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời

Lúc người còn sống, tôi lên mười;"

Dòng thơ giản dị như một lời kể nhưng chứa đựng nỗi đau mất mát âm thầm. Nhà thơ nhớ về thời mình lên mười – cái tuổi vẫn còn trong vòng tay che chở của mẹ. Hình ảnh người mẹ gắn liền với một hoạt động đời thường nhưng đẹp đến lạ lùng:

"Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội,

Áo đỏ người đưa trước giậu phơi."

Bức tranh kí ức không hề u ám mà rực rỡ sắc màu. Cái nắng bây giờ không còn "hắt bên song" một cách lặng lẽ mà đã "reo ngoài nội" – một sự nhân hóa đầy sức sống. Trên nền nắng vàng ấy, sắc "áo đỏ" của mẹ nổi bật lên như một điểm nhấn ấm áp. Hình ảnh mẹ phơi áo bên giậu thưa là một biểu tượng của sự tần tảo, chăm chút cho mái ấm gia đình. Màu đỏ ấy không chỉ là màu áo, mà là ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn đứa con suốt bao nhiêu năm tháng cách biệt âm dương.

Ở khổ thơ cuối, tác giả tập trung khắc họa chân dung của mẹ thông qua những chi tiết thần thái nhất:

"Hình dáng me tôi chửa xoá mờ

Hãy còn mường tượng lúc vào ra:

Nét cười đen nhánh sau tay áo

Trong ánh trưa hè trước giậu thưa."

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: Nghị luận.

(Tác giả đưa ra các nhận định, lí lẽ và dẫn chứng để bàn về việc định kiến và phán xét trong cuộc sống).

Câu 2. Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1)

Bạn có thể chọn 2 trong số các cặp sau:

• Tằn tiện >< Phung phí

• Hào phóng >< Keo kiệt

• Thích ở nhà >< Bỏ bê gia đình

• Ưa bay nhảy >< Không biết hưởng thụ cuộc sống

Câu 3. Vì sao tác giả cho rằng "đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng"?

Tác giả đưa ra lời khuyên này vì:

• Mỗi người có một lăng kính, một hoàn cảnh và cách sống riêng. Những gì chúng ta thấy chỉ là bề nổi, không phản ánh toàn bộ bản chất hay giá trị của họ.

• Việc phán xét dễ dàng thường dựa trên sự chủ quan, định kiến cá nhân, dẫn đến những đánh giá sai lệch, gây tổn thương cho người khác và khiến tâm hồn chúng ta trở nên hẹp hòi.

Câu 4. Cách hiểu về quan điểm: "Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó?"

Có thể hiểu quan điểm này như sau:

• "Tấm lưới định kiến": Là những suy nghĩ rập khuôn, hẹp hòi của số đông áp đặt lên cá nhân.

• "Chấp nhận buông mình": Là thái độ thỏa hiệp, sống theo dư luận, đánh mất bản sắc và tiếng nói riêng của bản thân chỉ để vừa lòng người khác.

• Ý nghĩa: Khi sống dựa trên định kiến của người khác, chúng ta không còn được là chính mình, cuộc đời trở nên thụ động và mất đi sự tự do, hạnh phúc chân thực. Đó chính là bi kịch lớn nhất của một cá nhân.

Câu 5. Thông điệp rút ra cho bản thân

Bạn có thể trình bày theo suy nghĩ cá nhân, ví dụ:

• Sự tôn trọng khác biệt: Học cách thấu hiểu và tôn trọng lối sống, cá tính của người khác thay vì vội vàng chỉ trích.

• Lòng tự tin: Hãy dũng cảm lắng nghe "tiếng nói của chính mình", sống theo những giá trị tốt đẹp mà mình tin tưởng thay vì sợ hãi những định kiến xã hội.

• Sống bao dung: Mở rộng lòng mình để nhìn nhận cuộc sống đa chiều và tích cực hơn.

câu 1Đoạn thơ trong bài “Phía sau làng” của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi niềm trăn trở trước sự đổi thay của làng quê. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” như một hành trình trở về ký ức, tìm lại những gì thân thuộc đã dần mất đi. Tuy nhiên, thực tại hiện lên đầy xót xa: bạn bè rời làng mưu sinh, ruộng đồng không đủ nuôi sống con người, mồ hôi lao động không đổi được cuộc sống no đủ. Những nét đẹp truyền thống cũng phai nhạt: thiếu nữ không còn hát dân ca, mái tóc dài dịu dàng cũng không còn, lũy tre – biểu tượng của làng quê – bị thay thế bởi nhà cửa chật chội. Nghệ thuật thơ tự do với giọng điệu trầm lắng, giàu cảm xúc, cùng các hình ảnh đối lập giữa quá khứ và hiện tại đã làm nổi bật nỗi buồn tiếc nuối. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu sâu nặng với quê hương và nỗi lo lắng trước sự mai một của những giá trị truyền thống trong quá trình đô thị hóa.

câu 2

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu đối với con người, đặc biệt là giới trẻ. Các nền tảng như Facebook, TikTok, Instagram… không chỉ là nơi giải trí mà còn là công cụ kết nối, chia sẻ thông tin nhanh chóng và tiện lợi. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, mạng xã hội cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng suy ngẫm. Trước hết, không thể phủ nhận mạng xã hội mang lại nhiều tiện ích tích cực. Nó giúp con người kết nối với bạn bè, người thân dù ở xa, mở rộng các mối quan hệ và giao lưu học hỏi. Nhờ mạng xã hội, việc cập nhật thông tin trở nên nhanh chóng hơn bao giờ hết, từ tin tức thời sự đến kiến thức học tập. Ngoài ra, đây còn là nơi để mỗi người thể hiện bản thân, chia sẻ cảm xúc, sở thích và thậm chí phát triển công việc, kinh doanh. Nhiều người đã tận dụng mạng xã hội để học tập hiệu quả, xây dựng thương hiệu cá nhân và đạt được thành công. Tuy nhiên, mạng xã hội cũng có những mặt trái đáng lo ngại. Việc sử dụng quá nhiều dễ khiến con người phụ thuộc, lãng phí thời gian, ảnh hưởng đến học tập và sức khỏe. Không ít bạn trẻ mải mê “lướt mạng” mà quên đi cuộc sống thực tế xung quanh. Bên cạnh đó, mạng xã hội còn là môi trường dễ lan truyền thông tin sai lệch, tin giả, gây hoang mang dư luận. Tình trạng bạo lực mạng, bình luận tiêu cực, công kích cá nhân cũng ngày càng phổ biến, ảnh hưởng đến tâm lý và tinh thần của người sử dụng. Đặc biệt, nhiều người có xu hướng sống “ảo”, chỉ chăm chút hình ảnh trên mạng mà bỏ quên giá trị thật của bản thân. Vì vậy, mỗi người cần có ý thức sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và có trách nhiệm. Trước hết, cần biết kiểm soát thời gian sử dụng, tránh lệ thuộc vào nó. Đồng thời, phải biết chọn lọc thông tin, không chia sẻ những nội dung chưa được kiểm chứng. Quan trọng hơn, hãy giữ thái độ văn minh khi giao tiếp trên mạng, tôn trọng người khác và bảo vệ bản thân trước những tác động tiêu cực. Mạng xã hội chỉ thực sự có ích khi chúng ta biết sử dụng nó đúng cách. Tóm lại, mạng xã hội là một công cụ hữu ích nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc sử dụng nó như thế nào phụ thuộc vào ý thức của mỗi người. Hãy biến mạng xã hội thành một phương tiện hỗ trợ cuộc sống, thay vì để nó chi phối và làm mất đi những giá trị tốt đẹp trong đời sống thực.

Câu 1. → Văn bản được viết theo thể thơ tự do (không bị gò bó số câu, số chữ, nhịp điệu linh hoạt).

Câu 2. → Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh thơm im lặng dịu dàng vô tư

Câu 3. → Nội dung đoạn thơ: “Hạnh phúc đôi khi như quả thơm trong im lặng, dịu dàng” → Hiểu là: Hạnh phúc có khi rất nhẹ nhàng, giản dị và âm thầm, giống như một quả chín thơm, không ồn ào mà lan tỏa sự dễ chịu. Nó không cần phô trương mà vẫn mang lại cảm giác êm đềm, sâu lắng.

Câu 4. → Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh: So sánh hạnh phúc với dòng sông trôi về biển giúp hình ảnh trở nên sinh động, cụ thể. Gợi cảm giác tự nhiên, vô tư, không gượng ép. Nhấn mạnh: hạnh phúc là trạng thái thanh thản, buông bỏ lo toan, không cần tính toán đầy vơi.

Câu 5. → Nhận xét quan niệm về hạnh phúc của tác giả: Hạnh phúc là những điều giản dị, gần gũi trong cuộc sống. Không phải điều lớn lao, mà có thể là những khoảnh khắc nhẹ nhàng, bình yên. Hạnh phúc đến khi con người sống vô tư, không toan tính, biết cảm nhận những điều nhỏ bé xung quanh.