Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Thấu hiểu chính mình là điều vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Khi hiểu bản thân, ta sẽ biết điểm mạnh để phát huy và nhận ra hạn chế để khắc phục. Người biết mình thường có mục tiêu rõ ràng, sống tự tin và dễ thành công hơn. Ngược lại, nếu không hiểu bản thân, con người dễ sống mơ hồ, chạy theo người khác và khó hoàn thiện mình. Việc thấu hiểu chính mình không hề dễ dàng vì mỗi người thường khó nhìn nhận đúng bản thân. Muốn hiểu mình, chúng ta cần biết lắng nghe suy nghĩ của bản thân, tiếp thu góp ý từ mọi người và không ngừng trải nghiệm trong cuộc sống. Bên cạnh đó, mỗi người cũng cần dũng cảm đối diện với khuyết điểm của mình để thay đổi theo hướng tích cực. Thấu hiểu bản thân không chỉ giúp con người trưởng thành mà còn giúp xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp với mọi người xung quanh. Vì vậy, mỗi người trẻ cần học cách nhìn lại chính mình mỗi ngày để sống tốt hơn và có ích hơn.

Câu 2 (khoảng 400 chữ)

Bài thơ “Chuyện của mẹ” của Nguyễn Ba là khúc tâm tình xúc động về những mất mát, hi sinh lớn lao của người mẹ trong chiến tranh. Qua câu chuyện gia đình, tác giả đã tái hiện sự khốc liệt của chiến tranh và ca ngợi vẻ đẹp của tình mẫu tử cùng tinh thần yêu nước của con người Việt Nam.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh người mẹ có “năm lần chia li”. Những cuộc chia xa ấy gắn với chiến tranh và đau thương. Người con trai đầu hi sinh nơi chiến trường Thạch Hãn, người con trai thứ hai ngã xuống gần Sài Gòn. Người chị gái cũng dành cả tuổi thanh xuân cho kháng chiến với công việc dân công hỏa tuyến đầy gian khổ. Những hình ảnh ấy cho thấy chiến tranh đã cướp đi tuổi trẻ, hạnh phúc và cả sinh mạng của biết bao con người. Nỗi đau của mẹ không chỉ là mất mát người thân mà còn là sự chờ đợi triền miên trong cô đơn và khắc khoải.

Tuy vậy, vượt lên đau thương, người mẹ trong bài thơ vẫn hiện lên với vẻ đẹp kiên cường, giàu đức hi sinh. Mẹ âm thầm chịu đựng mất mát, tiễn các con lên đường vì độc lập của đất nước. Qua đó, tác giả thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những bà mẹ Việt Nam anh hùng – những con người đã hi sinh hạnh phúc riêng cho Tổ quốc.

Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thơ tự do, ngôn ngữ mộc mạc nhưng giàu cảm xúc. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh chân thực, gợi đau thương như “con sóng nát trên dòng Thạch Hãn”, “thịt xương nuôi mới vườn cao su Xuân Lộc”… Những địa danh lịch sử vừa làm tăng tính chân thực vừa gợi nhắc sự ác liệt của chiến tranh. Giọng thơ chậm buồn, sâu lắng khiến cảm xúc càng thêm day dứt.

“Chuyện của mẹ” không chỉ là câu chuyện của một gia đình mà còn là hình ảnh tiêu biểu cho biết bao gia đình Việt Nam trong chiến tranh. Bài thơ giúp người đọc thêm trân trọng hòa bình hôm nay và biết ơn những hi sinh to lớn của thế hệ đi trước.

Phần đọc hiểu

Câu 1.

Kiểu văn bản: Văn bản nghị luận.

Câu 2.

Vấn đề được đề cập trong văn bản là:
Con người cần biết nhìn nhận, đánh giá đúng bản thân và người khác; phải biết mình để sửa mình và phát triển.

Câu 3.

Để làm sáng tỏ vấn đề, tác giả đã sử dụng các bằng chứng:

• Câu ca dao về “đèn và trăng”.
• Câu tục ngữ: “Năm ngón tay có ngón dài ngón ngắn”.
• Những lí lẽ, phân tích về ưu điểm và hạn chế của con người trong cuộc sống.

Câu 4.

• Mục đích: Khuyên con người cần biết tự nhìn nhận, đánh giá bản thân một cách đúng đắn để hoàn thiện mình.
• Nội dung: Từ câu chuyện “đèn và trăng”, tác giả khẳng định ai cũng có điểm mạnh và điểm yếu; vì vậy cần sống bao dung, biết người và đặc biệt là biết mình để sửa đổi, phát triển.

Câu 5.

Cách lập luận của tác giả:

• Chặt chẽ, hợp lí.
• Đi từ câu ca dao dân gian đến bài học cuộc sống.
• Kết hợp lí lẽ với dẫn chứng quen thuộc, gần gũi.
• Giọng văn nhẹ nhàng nhưng giàu tính triết lí, thuyết phục.

Câu 1

Qua đoạn trích bài thơ Cây hai ngàn lá, em cảm nhận được vẻ đẹp đáng quý của con người Pa Dí. Trước hết, họ là những con người chăm chỉ, cần cù và giàu sức sống. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, vất vả nhưng họ vẫn bền bỉ lao động, chinh phục thiên nhiên để tạo dựng cuộc sống ấm no. Hình ảnh “gọi gió, gọi mưa, gọi nắng”, “chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng” đã cho thấy ý chí mạnh mẽ và tinh thần lao động không ngại gian khổ của con người nơi đây. Không chỉ vậy, người Pa Dí còn mang vẻ đẹp khỏe khoắn, giàu tình yêu cuộc sống. Những chàng trai “ép đá xanh thành rượu uống hằng ngày”, những cô gái “tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng” đều hiện lên giản dị mà đầy sức hấp dẫn. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm tự hào, yêu thương sâu sắc đối với dân tộc mình. Đoạn thơ giúp em thêm trân trọng vẻ đẹp của những con người lao động và ý thức hơn về việc giữ gìn bản sắc dân tộc.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, tinh thần dám đổi mới của thế hệ trẻ đóng vai trò vô cùng quan trọng. Đây không chỉ là biểu hiện của sự năng động, sáng tạo mà còn là động lực giúp xã hội phát triển. Người trẻ hôm nay có điều kiện tiếp cận tri thức, công nghệ và nhiều cơ hội mới nên càng cần mạnh dạn thay đổi tư duy, vượt qua giới hạn của bản thân để khẳng định mình. Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ đã biết ứng dụng công nghệ vào học tập, khởi nghiệp, nghiên cứu khoa học hay tham gia các hoạt động cộng đồng với nhiều ý tưởng sáng tạo và hữu ích. Chính tinh thần dám nghĩ, dám làm ấy đã góp phần tạo nên một thế hệ tự tin, bản lĩnh và đầy khát vọng.

Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là sống khác người hay chạy theo xu hướng một cách mù quáng. Một số bạn trẻ hiện nay thích thể hiện bản thân nhưng thiếu suy nghĩ, dễ bị cuốn theo mạng xã hội, từ đó dẫn đến những hành động bốc đồng, lệch lạc. Vì vậy, tinh thần đổi mới cần đi cùng với trách nhiệm, sự hiểu biết và những giá trị đạo đức tốt đẹp. Người trẻ phải biết tiếp thu cái mới một cách chọn lọc, biết học hỏi từ thất bại và kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình.

Là học sinh, em cần rèn luyện tinh thần chủ động trong học tập, không ngại thử sức với những phương pháp mới và luôn cố gắng hoàn thiện bản thân mỗi ngày. Chỉ khi dám đổi mới và không ngừng vươn lên, thế hệ trẻ mới có thể góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh và phát triển hơn.

Câu 1:
Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2:
Những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai, con gái:

• “Con trai trần² trong mặt trời nắng cháy
  Ép đá xanh thành rượu uống hằng ngày”
• “Con gái đẹp trong sương giá đông sang
  Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng.”

Câu 3:

• Biện pháp tu từ: Liệt kê (“gọi gió, gọi mưa, gọi nắng”; “chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng”).
• Tác dụng: Nhấn mạnh sức sống mạnh mẽ, ý chí chinh phục thiên nhiên và tinh thần lao động cần cù của người dân tộc Pa Dí.

Câu 4:
Qua đoạn trích, tác giả thể hiện niềm tự hào, yêu thương và ca ngợi vẻ đẹp con người, sức sống, tinh thần lao động của dân tộc mình.

Câu 5:
Đoạn trích giúp em nhận ra cần phải biết yêu quê hương, tự hào về dân tộc mình, đồng thời sống chăm chỉ, kiên cường và trân trọng giá trị lao động.

• 5 hình ảnh, dòng thơ khắc họa kỉ niệm trường cũ:
• 1. “Hoa đã vàng, hoa mướp của ta ơi”
  2. “Cây bàng hẹn hò chìa tay vẫy mãi”
  3. “Sân trường chiếc lá buổi đầu tiên”
  4. “Em đã yêu anh” (Kỉ niệm về tình yêu tuổi học trò)
  5. “Anh nhớ quá, mà chỉ lo ngoảnh lại”
• Điểm đặc biệt của những kỉ niệm ấy: Đó là những kỉ niệm gắn liền với một bước ngoặt lịch sử và cá nhân quan trọng. Chúng được khơi gợi khi tác giả phải rời ghế nhà trường để lên đường ra chiến trường (năm 1971). Vì thế, kỉ niệm không chỉ là sự hồn nhiên của tuổi học trò mà còn mang theo cả nỗi niềm chia ly, sự dang dở của chiến tranh và sự trân trọng giá trị của hòa bình khi nhìn lại.

• Tác dụng:
• • Khiến âm thanh của tiếng ve (thính giác) trở nên có hình khối, màu sắc (thị giác: "trong veo") và có sức mạnh tác động vật lý (xúc giác: "xé đôi").
  • Làm nổi bật sự tĩnh lặng của không gian hồ nước và sự tinh khôi, rực rỡ của mùa hè tuổi trẻ.
  • Câu thơ trở nên sinh động, gợi cảm, thể hiện tâm hồn nhạy cảm và tài năng nghệ thuật độc đáo của nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm.

• Hình ảnh ấn tượng nhất: Hình ảnh nhân hóa “Cây bàng hẹn hò chìa tay vẫy mãi”.
• Lý do: Hình ảnh này rất sáng tạo, biến cây bàng vô tri thành một người bạn tâm tình, biết chia sẻ niềm vui “hẹn hò” và biết lưu luyến “vẫy tay” tiễn biệt người học trò. Nó làm cho nỗi nhớ trường xưa trở nên da diết, sống động và giàu cảm xúc hơn bao giờ hết.

Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Tôn trọng sự khác biệt của người khác là một trong những yếu tố quan trọng giúp con người sống hài hòa trong xã hội. Mỗi người là một cá thể riêng biệt với suy nghĩ, tính cách, hoàn cảnh và lựa chọn khác nhau. Nếu không biết tôn trọng sự khác biệt, con người dễ rơi vào định kiến, áp đặt và phán xét người khác một cách phiến diện. Điều này không chỉ gây tổn thương cho người khác mà còn khiến các mối quan hệ trở nên căng thẳng, thiếu sự thấu hiểu. Ngược lại, khi biết chấp nhận và tôn trọng sự khác biệt, ta sẽ học được cách lắng nghe, cảm thông và mở rộng suy nghĩ của mình. Nhờ đó, cuộc sống trở nên đa dạng, phong phú và tốt đẹp hơn. Tôn trọng sự khác biệt không có nghĩa là đồng tình với mọi quan điểm, mà là biết nhìn nhận chúng một cách khách quan, không định kiến. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện thái độ sống cởi mở, biết chấp nhận và trân trọng những điều khác biệt xung quanh mình.

câu 2

Bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư là một trong những thi phẩm tiêu biểu của phong trào Thơ mới, thể hiện sâu sắc tình cảm gia đình, đặc biệt là nỗi nhớ mẹ tha thiết của người con. Tác phẩm mở ra bằng khung cảnh quen thuộc của làng quê với “nắng mới”, tiếng “gà trưa”, những hình ảnh bình dị mà giàu sức gợi. Nhưng ẩn sau vẻ yên bình ấy lại là nỗi buồn man mác, bởi cảnh vật hiện tại đã gợi dậy trong lòng nhà thơ những ký ức xa xăm về mẹ.

Từ hiện tại, mạch cảm xúc của bài thơ chuyển về quá khứ – thời điểm nhà thơ “lên mười”, khi mẹ còn sống. Đó là những ngày tháng tuổi thơ êm đềm, có sự chăm sóc, yêu thương của mẹ. Hình ảnh người mẹ hiện lên rất đỗi giản dị qua chi tiết “áo đỏ người đưa trước giậu phơi”. Chỉ bằng một nét chấm phá, tác giả đã khắc họa được bóng dáng người mẹ tảo tần, gần gũi, gắn bó với đời sống thôn quê. Màu “áo đỏ” không chỉ là chi tiết tả thực mà còn gợi sự ấm áp, yêu thương – như tình mẹ luôn sưởi ấm tâm hồn con.

Tuy nhiên, nỗi nhớ ấy lại càng trở nên da diết khi nhà thơ ý thức được rằng mẹ đã không còn. Những hình ảnh thân thuộc giờ chỉ còn tồn tại trong ký ức và tưởng tượng. Câu thơ “Hình dáng mẹ tôi chưa xoá mờ” cho thấy tình cảm sâu nặng, thiêng liêng của người con dành cho mẹ. Dù thời gian trôi qua, hình bóng mẹ vẫn in đậm trong tâm trí, không thể phai nhòa. Nhưng chính điều đó lại càng làm nổi bật sự mất mát, khiến nỗi buồn trở nên sâu sắc hơn. Hình ảnh “nét cười đen nhánh sau tay áo” gợi lên một khoảnh khắc rất đời thường, nhưng lại chứa đựng biết bao yêu thương và cũng là niềm tiếc nuối khôn nguôi.

Về nghệ thuật, bài thơ mang đậm phong cách Thơ mới với giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, giàu cảm xúc. Ngôn ngữ giản dị, gần gũi nhưng giàu sức gợi, kết hợp với những hình ảnh quen thuộc của làng quê đã tạo nên một không gian vừa chân thực vừa thấm đẫm chất trữ tình. Thủ pháp hồi tưởng được sử dụng hiệu quả, giúp mạch cảm xúc chuyển biến tự nhiên từ hiện tại về quá khứ. Tất cả góp phần làm nổi bật chủ đề tình mẫu tử thiêng liêng.

Qua bài thơ, Lưu Trọng Lư không chỉ bộc lộ nỗi nhớ mẹ sâu sắc mà còn gợi nhắc mỗi chúng ta biết trân trọng tình cảm gia đình, đặc biệt là tình mẹ – một tình cảm thiêng liêng, cao quý và không gì có thể thay thế. Đây chính là giá trị nhân văn sâu sắc mà tác phẩm để lại trong lòng người đọc.

Phần đọc hiểu

Câu 1:
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.

Câu 2:
Hai cặp từ/cụm từ đối lập:

• hào phóng ↔ keo kiệt
• ở nhà ↔ ưa bay nhảy

Câu 3:
Vì con người thường nhìn nhận người khác theo góc nhìn chủ quan, phiến diện, dễ bị định kiến chi phối nên việc phán xét dễ sai lầm, không công bằng.

Câu 4:
Ý kiến của tác giả:
Điều tệ hại nhất là con người tự chấp nhận bị trói buộc trong định kiến, đánh mất suy nghĩ độc lập và cái nhìn khách quan của bản thân.

Câu 5:
Thông điệp:
Cần tôn trọng sự khác biệt, không vội vàng phán xét người khác và phải biết suy nghĩ độc lập, lắng nghe chính mình.

Câu 1

Đoạn thơ trong bài Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi buồn man mác về sự đổi thay của làng quê trong nhịp sống hiện đại. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” như một hành trình trở về ký ức, nơi từng gắn bó với những điều giản dị, thân thương. Nhưng thực tại lại hiện lên đầy xót xa: bạn bè rời làng đi kiếm sống, đất đai không còn đủ nuôi người, mồ hôi không đổi được cuộc sống ấm no. Những thiếu nữ không còn hát dân ca, mái tóc dài cũng dần mất đi – tất cả cho thấy sự mai một của những giá trị truyền thống. Đặc biệt, hình ảnh “cánh đồng làng giờ nhà cửa chen chúc mọc” gợi sự lấn át của đô thị hóa, khiến không gian làng quê xưa dần biến mất. Nghệ thuật sử dụng hình ảnh chân thực, ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi đã làm nổi bật nỗi tiếc nuối, bâng khuâng của tác giả. Qua đó, đoạn thơ không chỉ là nỗi nhớ quê mà còn là lời nhắc nhở về việc gìn giữ những giá trị truyền thống giữa dòng chảy hiện đại.

⸻

Câu 2

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu đối với con người, đặc biệt là giới trẻ. Nó mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng đặt ra không ít vấn đề cần suy nghĩ.

Trước hết, mạng xã hội giúp con người kết nối với nhau một cách nhanh chóng và thuận tiện. Chỉ với một chiếc điện thoại, chúng ta có thể trò chuyện, chia sẻ thông tin, hình ảnh với bạn bè, người thân dù ở bất cứ đâu. Ngoài ra, mạng xã hội còn là nguồn cung cấp thông tin phong phú, giúp người dùng cập nhật tin tức, học hỏi kiến thức và mở rộng hiểu biết. Nhiều bạn trẻ còn tận dụng mạng xã hội để học tập, kinh doanh hoặc phát triển bản thân.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đó, mạng xã hội cũng mang đến nhiều tác hại đáng lo ngại. Việc sử dụng quá nhiều có thể khiến con người trở nên phụ thuộc, mất thời gian và sao nhãng việc học tập, công việc. Không ít người sống “ảo”, chỉ quan tâm đến hình ảnh trên mạng mà quên đi cuộc sống thực. Bên cạnh đó, những thông tin sai lệch, tiêu cực lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội cũng ảnh hưởng xấu đến nhận thức và hành vi của người dùng. Tình trạng bạo lực mạng, nói xấu, xúc phạm người khác cũng ngày càng phổ biến, gây tổn thương về tinh thần.

Vì vậy, mỗi người cần có ý thức sử dụng mạng xã hội một cách hợp lý và văn minh. Cần biết chọn lọc thông tin, không tin tưởng và chia sẻ những tin chưa được kiểm chứng. Đồng thời, cần cân bằng giữa cuộc sống thực và thế giới ảo, dành thời gian cho gia đình, học tập và những hoạt động bổ ích khác. Đặc biệt, mỗi người nên xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh trên mạng, tôn trọng người khác và chịu trách nhiệm về lời nói của mình.

Tóm lại, mạng xã hội là con dao hai lưỡi. Nếu biết sử dụng đúng cách, nó sẽ trở thành công cụ hữu ích giúp con người phát triển. Ngược lại, nếu lạm dụng, nó có thể gây ra nhiều hậu quả tiêu cực. Vì thế, mỗi chúng ta cần tỉnh táo và có trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội để biến nó thành một phần tích cực của cuộc sống.

Câu 1:

Thể thơ: thơ tự do.

Câu 2:

“Hạnh phúc” được miêu tả qua các tính từ: xanh, thơm, dịu dàng, vô tư.

Câu 3:

Đoạn thơ thể hiện: Hạnh phúc có thể nhẹ nhàng, kín đáo, không ồn ào mà lan tỏa âm thầm, đem lại cảm giác dễ chịu, êm ái trong tâm hồn.

Câu 4:

Tác dụng của biện pháp so sánh:

Làm nổi bật hạnh phúc tự nhiên, phóng khoáng, không gò bó, giống như dòng sông trôi ra biển lớn; qua đó giúp người đọc cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp và trạng thái của hạnh phúc.

Câu 5:

Quan niệm của tác giả:

Hạnh phúc đơn giản, gần gũi, có nhiều dạng khác nhau; đôi khi nhẹ nhàng, đôi khi mạnh mẽ, nhưng đều mang lại cảm giác bình yên và ý nghĩa trong cuộc sống.