a. Dấu hiệu nổi bật giúp ta nhận ra lỗi về mạch lạc trong đoạn văn là gì?

Answer: Sự chuyển đổi đột ngột và thiếu liên kết chặt chẽ giữa các ý.

Đoạn văn bắt đầu bằng việc so sánh thói quen đọc sách trước đây và hiện nay (câu 1), nhưng sau đó lại chuyển sang bàn về ích lợi của sách (câu 2) và tiện ích của điện thoại thông minh (câu 3), làm cho các ý không cùng nói về một vấn đề chính.

b. Chỉ ra các dấu hiệu của lỗi liên kết trong đoạn văn.

Answer: Sử dụng phép nối và đại từ không phù hợp.

Lỗi phép nối: Việc sử dụng các từ nối như "Nhưng" ở đầu câu 3 không biểu thị được mối quan hệ logic giữa câu 2 và câu 3.

Lỗi phép thế: Đại từ "Nó" ở đầu câu 4 được sử dụng để thay thế cho một từ không rõ ràng trong câu trước (có thể là "sách" hoặc "điện thoại thông minh"), gây nhầm lẫn cho người đọc.

c. Đề xuất cách sửa để đảm bảo đoạn văn có mạch lạc và liên kết.

Answer: Sắp xếp lại các câu và sử dụng từ nối, đại từ phù hợp hơn.

Có thể sửa lại đoạn văn theo hướng tập trung vào một chủ đề duy nhất (ví dụ: tác hại của việc lạm dụng điện thoại và bỏ quên sách) và sắp xếp các câu theo trình tự logic.

Một cách sửa đề xuất: "Thay vì cầm một cuốn sách để đọc, nhiều người bây giờ chỉ biết lăm lăm trong tay một chiếc điện thoại thông minh. Nó tuy rất tiện lợi trong việc đáp ứng nhiều nhu cầu của con người trong cuộc sống hiện đại, nhưng lại khó giúp ta tìm được sự yên tĩnh, lắng sâu trong tâm hồn. Tuy nhiên, vì không thấy được ích lợi của sách trong việc bồi dưỡng tâm hồn, phát huy trí tưởng tượng và rèn luyện cách suy nghĩ nên không ít người hầu như đã vứt bỏ thói quen đọc sách."

a. Vì sao phép lặp từ đã được sử dụng ở các câu kề nhau mà đoạn văn vẫn rời rạc?

Answer: Đoạn văn rời rạc vì phép lặp từ "hiền tài" không đóng vai trò là từ ngữ chủ đề (topic word) để duy trì sự liền mạch về nội dung, mà chỉ là sự lặp lại đơn thuần. Mỗi câu trong đoạn văn lại đề cập đến một khía cạnh khác nhau của "hiền tài" (tầm quan trọng, năng lực, sự hiện diện trong lịch sử, sự ghi nhớ của nhân dân) mà không có sự kết nối logic, chặt chẽ giữa các ý.

b. Đoạn văn đã mắc lỗi mạch lạc như thế nào?

Answer: Đoạn văn mắc lỗi thiếu mạch lạc về nội dung (logic). Các câu văn tuy cùng nói về một đối tượng ("hiền tài") nhưng lại trình bày các ý rời rạc, không có sự sắp xếp theo một trình tự logic, không làm rõ một luận điểm thống nhất hoặc phát triển ý từ câu trước sang câu sau một cách hợp lý.

a. Tại sao nó được coi là một đoạn văn?

Answer: (a) Nó được coi là một đoạn văn vì nó được đánh dấu bằng chữ cái đầu dòng viết hoa thụt vào và kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng. Về nội dung, các câu trong đoạn văn cùng triển khai một chủ đề thống nhất là sự đồng cảm.

b. Hãy chỉ ra mạch lạc giữa các câu trong đoạn văn trên.

Answer: (b) Mạch lạc giữa các câu trong đoạn văn được thể hiện qua việc các câu cùng hướng về chủ đề "sự đồng cảm". Cụ thể, câu đầu nêu lên bản chất đồng cảm vốn có của con người, các câu sau giải thích sự hao mòn của nó và khẳng định nghệ sĩ là những người giữ được sự đồng cảm đó. Các phép liên kết như phép thế ("tấm lòng ấy") và phép lặp ("lòng đồng cảm") cũng góp phần tạo nên mạch lạc cho đoạn văn.

c. Dấu hiệu nào cho thấy liên kết giữa đoạn văn này và đoạn văn kề trước đó của văn bản Yêu và đồng cảm.

Answer: (c) Dấu hiệu cho thấy sự liên kết giữa đoạn văn này và đoạn văn kề trước đó là cụm từ "Nói cách khác" ở đầu đoạn văn. Cụm từ này báo hiệu rằng nội dung của đoạn văn hiện tại là một cách diễn đạt, giải thích khác cho ý đã được nêu ở đoạn văn trước đó.

d. Trong đoạn văn, những từ ngữ nào được lặp lại nhiều lần? Cách dùng từ ngữ như vậy có tác dụng gì?

Answer: (d) Trong đoạn văn, các từ ngữ được lặp lại nhiều lần là "lòng đồng cảm" và "tấm lòng ấy". Cách dùng từ ngữ như vậy có tác dụng duy trì chủ đề, nhấn mạnh và khắc sâu nội dung chính của đoạn văn là tầm quan trọng của lòng đồng cảm.

Văn bản "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia" có mạch lạc và liên kết chặt chẽ, logic.

Về mạch lạc: Bài văn được triển khai theo một trình tự logic, từ việc khẳng định vai trò của hiền tài đối với quốc gia, đến việc phân tích những lợi ích của việc trọng dụng hiền tài, và cuối cùng là phê phán những hành động ngược lại. Các ý được sắp xếp hợp lý, dẫn dắt người đọc từ luận điểm này sang luận điểm khác một cách trôi chảy.

Về liên kết: Các câu, các đoạn trong văn bản được kết nối với nhau bằng các từ ngữ, phép thế, phép lặp và các quan hệ từ chỉ nguyên nhân - kết quả, tăng tiến, tương phản, v.v. Điều này tạo nên sự thống nhất và liền mạch cho toàn bộ văn bản.

Sự chặt chẽ trong mạch lạc và liên kết giúp làm nổi bật luận điểm chính của tác giả, tăng sức thuyết phục cho bài văn.